Cát Bà đảo Việt Nam bước vào cuộc chơi định vị lại vai trò kinh tế
Cát Bà là quần đảo thuộc đặc khu Cát Hải, TP Hải Phòng, gồm 367 đảo với tổng diện tích hơn 260 km2, trong đó đảo Cát Bà là đảo lớn thứ ba, được ví như “chuỗi ngọc xanh” giữa vịnh Bắc Bộ và đang trở thành hình mẫu phát triển hòn đảo gắn du lịch sinh thái, hạ tầng hiện đại và khu đô thị du lịch định vị lại vai trò kinh tế khu vực. Việc Cát Bà được một tạp chí du lịch quốc tế đưa vào danh sách 8 hòn đảo tuyệt vời nhất để khám phá ở Đông Nam Á đã khẳng định tiềm năng của điểm đến, nhưng câu chuyện đáng nói hơn là cách hòn đảo tận dụng danh hiệu này để bước lên nấc thang cao hơn: trở thành cực tăng trưởng mới ở miền Bắc, chứ không chỉ dừng lại ở một thiên đường nghỉ dưỡng.
Cáp treo kỷ lục Guinness: biểu tượng mới của hạ tầng và trải nghiệm
Tuyến cáp treo Cát Hải – Phù Long dài gần 4 km, sử dụng hệ thống ba dây do một hãng Áo thi công, đã vận hành từ ngày 6/6/2020 và ngay ngày khai trương đã được Tổ chức Kỷ lục Guinness Thế giới xác nhận danh hiệu “Trụ cáp treo cao nhất thế giới” với trụ số 3 cao 214,8 m. Đây không chỉ là một cáp treo kỷ lục Guinness để quảng bá Cát Bà đảo Việt Nam, mà còn là tuyên ngôn về việc hòn đảo chấp nhận đầu tư hạ tầng lớn để mở rộng cửa đón dòng khách quy mô. Từ cabin, du khách ngắm toàn cảnh vùng biển Cát Hải – Cát Bà, cảng container quốc tế và các làng chài ven biển, biến chính hành trình di chuyển thành trải nghiệm du lịch. Khi hạ tầng gắn với cảnh quan và cảm xúc, cáp treo trở thành “cầu nối” cho kinh tế du lịch, chứ không chỉ là công trình kỹ thuật.
Ở góc nhìn kinh tế, tuyến cáp treo vượt biển này là bước đi nhằm phá thế cô lập tương đối của Cát Bà, rút ngắn thời gian tiếp cận và làm mềm cảm nhận về khoảng cách. Hệ quả là giá trị đất đai, dịch vụ và khả năng thu hút nhà đầu tư được nâng lên. Nhưng điều quan trọng hơn là nó đặt nền tảng cho một chiến lược dài hơi: biến hòn đảo thành trung tâm du lịch cao cấp với chuỗi sản phẩm đa dạng, từ trải nghiệm sinh thái đến nghỉ dưỡng hạng sang, thay vì chỉ sống bằng mùa cao điểm và những chuyến tàu gỗ truyền thống.
Khu đô thị du lịch Xanh Island và tham vọng “all-in-one”
Song song hạ tầng cáp treo, Sun Group đang đặt một mảnh ghép chiến lược khác lên Cát Bà: dự án Xanh Island Cát Bà do Sun Property phát triển, quy mô gần 50 ha với tổng mức đầu tư khoảng 12.500 tỷ đồng, theo mô hình khu đô thị du lịch “all-in-one” tích hợp nghỉ dưỡng, thương mại, giải trí và dịch vụ. Đây là cách tiếp cận biến một hòn đảo nổi tiếng bởi thiên nhiên hoang sơ thành một “thành phố vịnh” có khả năng giữ chân khách dài ngày và tạo ra giá trị kinh tế đa tầng. Theo quy hoạch, Xanh Island có mật độ xây dựng thấp, ưu tiên không gian xanh, hướng tới hình ảnh hòn đảo du lịch Net Zero đầu tiên, cho thấy tham vọng xây dựng một đô thị tăng trưởng nhưng không đánh đổi hệ sinh thái[Cát Bà].
Điểm nhấn như công viên Central Park với phố trải nghiệm xanh, thác nước biểu tượng, đài phun nước, bãi cỏ chìm, kết nối với công viên bãi biển Chu Tước và các công viên Thanh Long, Bạch Hổ, Huyền Vũ cho thấy dự án không chỉ bán bất động sản mà thiết kế một hệ sinh thái sống – chơi – nghỉ – tiêu dùng. Với tổng mức đầu tư 12.500 tỷ đồng, Xanh Island thật ra là lời khẳng định rằng Cát Bà được định vị như một không gian đô thị nghỉ dưỡng cao cấp chứ không chỉ là nơi khách đi về trong ngày. Nếu thành công, mô hình này sẽ đẩy Cát Bà lên vai trò cực tăng trưởng kinh tế mới, có khả năng lan tỏa lợi ích đến du lịch cộng đồng, dịch vụ địa phương và chuỗi cung ứng vùng duyên hải.
Danh hiệu top 8 hòn đảo tuyệt vời: bàn đạp chứ không phải đích đến
Trong danh sách 8 hòn đảo tuyệt vời nhất để khám phá ở Đông Nam Á công bố, Cát Bà được gợi ý là điểm đến lý tưởng cho những chuyến phiêu lưu. Với một điểm đến sở hữu Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới, Di sản Thiên nhiên Thế giới và Vườn quốc gia Cát Bà, việc bước vào “bảng vàng” khu vực phần nào là điều có thể dự báo. Nhưng điều quan trọng là Cát Bà không dừng lại ở việc tận hưởng danh hiệu, mà dùng nó như một chất xúc tác để thúc đẩy phát triển hòn đảo theo hướng du lịch sinh thái cao cấp, đô thị Net Zero và hạ tầng hiện đại. Danh hiệu là công cụ marketing, nhưng chiến lược mới là yếu tố quyết định để biến hình ảnh truyền thông thành dòng khách, dòng vốn và công ăn việc làm.
Lợi thế của Cát Bà nằm ở sự cân bằng giữa giá trị tự nhiên và các lớp sản phẩm du lịch mới. Du khách có thể đi từ trải nghiệm rừng quốc gia, hệ sinh thái đa dạng đến cabin cáp treo nhìn xuống vùng biển xanh, rồi kết thúc ngày trong một khu đô thị du lịch với tiện ích đồng bộ. Sự đa tầng này nếu được quản trị tốt sẽ giúp Cát Bà cạnh tranh trực tiếp với các hòn đảo khác trong khu vực đang đi theo hướng nghỉ dưỡng biển “một màu”. Vấn đề còn lại là giữ được lời hứa Net Zero, bảo vệ “chuỗi ngọc xanh” khỏi áp lực bê tông hóa, để tăng trưởng không bị trả giá bằng mất mát cảnh quan và sinh quyển.
Từ đảo du lịch đến cực tăng trưởng: cơ hội và điều kiện kèm theo
Nhìn tổng thể, Cát Bà đang thử một công thức phát triển hòn đảo nhiều tham vọng: danh hiệu quốc tế và khu vực để tạo uy tín, cáp treo kỷ lục Guinness để thu hút và giảm ma sát tiếp cận, khu đô thị du lịch “all-in-one” trên gần 50 ha với vốn 12.500 tỷ đồng để giữ chân và tối đa hóa giá trị từ mỗi lượt khách. Công thức này nếu thành công sẽ đưa Cát Bà từ vị thế “điểm đến đẹp” thành “trung tâm kinh tế du lịch sinh thái miền Bắc”, nơi dòng tiền không chỉ đến qua doanh thu phòng và tour mà còn qua bất động sản, thương mại, dịch vụ và chuỗi trải nghiệm gắn với thương hiệu hòn đảo.
Tuy nhiên, để trở thành cực tăng trưởng kinh tế bền vững, Cát Bà cần đáp ứng vài điều kiện kèm theo: quy hoạch phải thực sự tôn trọng hệ sinh thái, các dự án phải gắn với cộng đồng địa phương, và danh hiệu Net Zero phải được biến thành các tiêu chí vận hành cụ thể, không chỉ là khẩu hiệu. Cát Bà đảo Việt Nam đang trong thời điểm bước ngoặt; nếu giữ được cân bằng giữa khai thác và bảo tồn, giữa cao cấp và bao trùm, hòn đảo này có thể trở thành một hình mẫu mới cho phát triển hòn đảo ở Đông Nam Á – nơi du lịch không bị xem là ngành “ăn mòn” tài nguyên, mà là động lực kinh tế gắn với trách nhiệm môi trường và xã hội.
