Tín hiệu rõ ràng: lạm phát hạ nhiệt, Fed có thể bớt “diều hâu”
Lạm phát CPI tháng 7 là thuật ngữ chỉ mức tăng trung bình của giá tiêu dùng trong nền kinh tế so với cùng kỳ năm trước, phản ánh trực tiếp sức ép giá cả mà hộ gia đình phải gánh chịu, đồng thời là chỉ báo cốt lõi định hình chính sách tiền tệ, lãi suất Fed và kỳ vọng của thị trường tài chính về hướng đi của tăng trưởng và việc làm trong những tháng tới. Điểm mấu chốt của bức tranh tháng 7 là áp lực lạm phát đang hạ nhiệt một cách đồng bộ: từ giá tiêu dùng (CPI), giá sản xuất (chỉ số PPI Mỹ) cho đến doanh số bán lẻ Mỹ. Điều này không chỉ làm suy yếu lập luận cho một chu kỳ tăng lãi suất mới, mà còn mở ra cửa sổ để Fed chuyển dần sang tư thế bảo vệ tăng trưởng, thay vì liên tục siết chính sách tiền tệ. Trong bối cảnh thị trường lao động đã bớt nóng, sự thay đổi này đến đúng lúc – và Fed khó có lý do để phớt lờ.
CPI tháng 7: hạ nhiệt nhưng chưa chạm mục tiêu 2%
Dữ liệu lạm phát CPI tháng 7 cho thấy đà tăng giá tiếp tục dịu lại: chỉ số giá tiêu dùng Mỹ dự kiến tăng 3,4% so với cùng kỳ, thấp hơn mức 3,5% của tháng 6. Trên cơ sở tháng, CPI được dự báo tăng 0,1% sau khi đã giảm 0,4% trong tháng trước. Đây là mức giảm đủ để thị trường bớt lo Fed phải “ra tay mạnh” thêm, nhưng chưa gần mục tiêu 2% mà Fed đặt ra, nên câu chuyện cắt giảm lãi suất vẫn cần thêm bằng chứng. CPI lõi – loại trừ thực phẩm và năng lượng – được kỳ vọng tăng 0,2% theo tháng và 2,5% theo năm, giảm nhẹ từ 2,6% trước đó. Việc nhóm lõi hạ nhiệt cho thấy lạm phát không chỉ do cú sốc năng lượng, mà là sự chùng lại rộng hơn của nhu cầu. Tuy nhiên, giá dầu đã quay đầu tăng khá mạnh trong tháng 7 sau khi Mỹ và Iran không đạt thỏa thuận về eo biển Hormuz, với giá dầu WTI phục hồi gần 22% trong một tháng. Điều này báo hiệu rủi ro lạm phát quay lại nếu xung đột kéo dài.
PPI đi ngang và doanh số bán lẻ sụt giảm: nền kinh tế bắt đầu “giảm ga”
Nếu CPI cho thấy giá cuối cùng mà người tiêu dùng phải trả, thì chỉ số PPI Mỹ lại phản ánh sức ép giá từ phía nhà sản xuất. Tháng 7, PPI đi ngang so với tháng trước, thấp hơn kỳ vọng tăng 0,2% của thị trường. So với cùng kỳ năm ngoái, PPI tăng 4,7%, giảm rõ rệt từ 5,5% tháng 6 và thấp hơn mức kỳ vọng 4,9%. PPI lõi tăng 0,2% theo tháng (dưới mức kỳ vọng 0,3%) và 4,2% theo năm, tiếp tục giảm từ 4,7% kỳ trước. Đây là bằng chứng mạnh mẽ cho thấy áp lực lạm phát từ phía cung đang hạ nhiệt. Ở phía cầu, cú sốc lại rõ ràng hơn: doanh số bán lẻ Mỹ tháng 7 giảm 0,6% so với tháng trước, đảo chiều so với mức tăng 0,2% của tháng 6 và trái ngược kỳ vọng thị trường về một nhịp tăng nhẹ tiếp diễn. Dữ liệu cho thấy sau quý 2 chi tiêu khá mạnh, người tiêu dùng bước vào đầu quý 3 với tâm thế thận trọng hơn nhiều. Người Mỹ đang chịu sức ép từ lãi suất cao, giá năng lượng tăng và thu nhập thực tế chậm lại; giá xăng phục hồi sau căng thẳng Trung Đông tiếp tục bào mòn ngân sách dành cho các loại hàng hóa khác.
Fed trước ngã rẽ: ưu tiên lạm phát hay bảo vệ tăng trưởng?
Cục Dự trữ Liên bang đang đứng trước một điểm rẽ quan trọng của chính sách tiền tệ. Với lạm phát CPI tháng 7 hạ nhiệt xuống 3,4% so với cùng kỳ và PPI tháng 7 không đổi so với tháng trước, thấp hơn kỳ vọng tăng 0,2%, áp lực buộc Fed phải tiếp tục tăng lãi suất Fed trong ngắn hạn đã giảm đáng kể. Đồng thời, doanh số bán lẻ yếu kéo trọng tâm ra khỏi nỗi lo lạm phát và hướng về rủi ro tăng trưởng chậm lại: doanh số giảm 0,6% trong tháng 7, thấp hơn nhiều kỳ vọng. Dữ liệu thị trường lao động cũng không còn quá rực rỡ, khi việc làm ngoài nông nghiệp bất ngờ giảm 23.000, khiến nhà đầu tư giảm kỳ vọng Fed nâng lãi suất vào tháng 9. Công cụ FedWatch hiện chỉ định giá xác suất khoảng 52% cho khả năng Fed tăng thêm 25 điểm cơ bản – tức thị trường đã chia rẽ. Việc PPI và CPI cùng dịu lại làm nổi bật một thực tế: Fed đang có thêm “dư địa” để linh hoạt giữa lạm phát và tăng trưởng, và với doanh số bán lẻ yếu, cán cân dần nghiêng về bảo vệ nhu cầu và việc làm.
Khả năng cắt giảm lãi suất: cơ hội mở ra nhưng Fed sẽ đi chậm
Điểm tích cực của chuỗi dữ liệu tháng 7 là áp lực lạm phát rõ ràng đã hạ nhiệt, từ lạm phát CPI tháng 7 đến chỉ số PPI Mỹ và doanh số bán lẻ Mỹ đều gửi đi cùng một thông điệp: nền kinh tế đang giảm tốc vừa phải. Điều này làm giảm thêm sự cần thiết của một đợt tăng lãi suất khác vào tháng 9, đồng thời mở ra khả năng Fed bắt đầu bàn đến lịch trình cắt giảm lãi suất trong những cuộc họp tới. Tuy vậy, Fed sẽ không vội nới lỏng. Các chuyên gia lưu ý ngưỡng để Fed thay đổi quan điểm vẫn cao: CPI lõi tháng 7 phải lên 0,3% theo tháng hoặc hơn mới đủ để gia tăng kỳ vọng tăng lãi suất. Ngược lại, nếu xu hướng hiện tại – lạm phát giảm, nhu cầu nguội và việc làm tăng chậm – tiếp tục được củng cố bởi các báo cáo PCE và tâm lý người tiêu dùng Đại học Michigan sắp công bố, Fed sẽ có cơ sở hợp lý để chuyển từ thế “siết” sang “giữ nguyên rồi cắt giảm dần” trong chu kỳ sắp tới. Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị còn hiện hữu, điều thị trường có thể kỳ vọng là một Fed thận trọng, nhưng không còn quá diều hâu.
