Sân bay Phú Quốc nâng cấp để kịp APEC và không “kẹt cứng” tương lai
Sân bay Phú Quốc nâng cấp là chương trình mở rộng hạ tầng khu bay, nhà ga và quy hoạch dài hạn nhằm tăng công suất khai thác, đón chuyên cơ APEC, cải thiện trải nghiệm hành khách và đảm bảo an ninh, an toàn bay trong bối cảnh đảo Ngọc tiếp tục tăng trưởng du lịch mạnh mẽ. Tinh thần chủ đạo không chỉ là “làm cho kịp APEC 2027”, mà là xây dựng một cảng hàng không đủ sức cạnh tranh khu vực trong nhiều thập niên tới. Nói cách khác, đây là cuộc chạy đua thời gian nhưng được đặt trên một đường ray quy hoạch đến 2050, nơi từng đường băng, bãi đỗ, nhà ga đều phải được tính toán cho tương lai, chứ không chỉ để “chữa cháy” vài mùa cao điểm du lịch.
Đường cất hạ cánh số 2: bước ngoặt an toàn khai thác và năng lực APEC
Đường cất hạ cánh số 2 không chỉ là một hạng mục mới, mà là “lá chắn” an toàn và năng lực cho sân bay Phú Quốc. Trung tâm Bay kiểm tra hiệu chuẩn đã hoàn tất hai đợt bay kiểm tra, hiệu chuẩn hệ thống dẫn đường và đánh giá phương thức bay cho đường cất hạ cánh số 2 tại Cảng HKQT Phú Quốc. Nói cách khác, đường băng này đã vượt qua kỳ sát hạch kỹ thuật quan trọng để tiến tới nghiệm thu khai thác.
Với chiều dài 3.300 m, rộng 45 m, CHC số 2 được thiết kế để tiếp nhận thường xuyên Boeing 787, Airbus A350, Boeing 777 và có thể khai thác tàu bay Code F khi cần. Đây là khác biệt mang tính chiến lược: không có đường băng đủ chuẩn, mọi tham vọng đón chuyên cơ nguyên thủ tại Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 chỉ là khẩu hiệu. Sau hai đợt bay, các tham số ILS/DME, PAPI và hệ thống đèn tín hiệu tại hai đầu 10L/28R đều nằm trong giới hạn dung sai theo quy định Việt Nam và ICAO. Những kết quả này là căn cứ để các đơn vị liên quan nghiệm thu, cấp phép khai thác, đưa đường băng số 2 vào phục vụ các chuyến bay.
Ga T1, T2, VIP: chia vai rõ ràng để không lặp lại cảnh quá tải
Nếu đường băng là xương sống thì hệ thống nhà ga chính là trái tim của sân bay Phú Quốc nâng cấp. Trong khi nhà ga T2 và nhà ga VIP đang được đẩy nhanh tiến độ để vận hành từ tháng 4/2027, ga T1 hiện hữu được nâng cấp để gánh nhu cầu trước mắt. Sun Group dành khoảng 500 tỉ đồng để mở rộng, nâng cấp nhà ga T1, tăng năng lực phục vụ từ khoảng 6 triệu lên 9 triệu hành khách/năm, tức tăng khoảng 50% công suất. Diện tích sàn T1 được mở rộng từ 39.270 m² lên 49.726 m², tăng hơn 26%. Đây là con số cho thấy mục tiêu rất rõ: giảm áp lực dây chuyền khai thác trong cao điểm và chuẩn bị cho APEC 2027.
Ở chiều dài hạn, nhà ga T2 Phú Quốc là “cỗ máy” tăng trưởng mới. T1 xử lý nhu cầu nội địa, T2 mở thêm năng lực phục vụ giai đoạn tiếp theo. Dự án mở rộng Cảng HKQT Phú Quốc do Sun Group đầu tư có tổng mức đầu tư khoảng 22.000 tỉ đồng, trong đó T2 là hạng mục cốt lõi. Giai đoạn 1 của T2 có công suất khoảng 24 triệu hành khách/năm và quy hoạch cuối cùng hướng tới 50 triệu hành khách/năm khi các giai đoạn tiếp theo hoàn thiện. Nhà ga này dự kiến hoàn thành toàn bộ vào tháng 3/2027 và vận hành thử từ tháng 4/2027 để phục vụ công tác chuẩn bị APEC. Đây là mốc thời gian rất tham vọng, nhưng nếu không đạt, cả hệ thống đón APEC sẽ chịu rủi ro.
Trải nghiệm hành khách: nâng hạ tầng phải đi cùng nâng dịch vụ
Một cảng hàng không hiện đại không thể chỉ đo bằng số đường băng hay diện tích nhà ga, mà còn ở trải nghiệm từng hành khách. Việc nâng cấp T1 được xác định nhằm tăng năng lực phục vụ và giảm áp lực cho dây chuyền khai thác trong các giai đoạn cao điểm, trong bối cảnh lượng khách đến Phú Quốc tiếp tục tăng và sân bay chuẩn bị phục vụ APEC 2027. Nhưng chỉ thêm mét vuông và băng chuyền là chưa đủ; điểm đáng chú ý là các giải pháp công nghệ đã được triển khai song song.
Wi-Fi phủ toàn nhà ga, mạng 4G/5G được tăng cường và hệ thống thông tin chuyến bay được tối ưu. Đây là những tiện ích tưởng như hiển nhiên nhưng vẫn thiếu ở nhiều sân bay khác. Các giải pháp như ETC và sinh trắc học Sun Express dùng nhận diện khuôn mặt được đưa vào khai thác để rút ngắn các khâu thủ tục. Mô hình hotel check-in cho phép hành khách làm thủ tục và ký gửi hành lý ngay tại khách sạn, sau đó ra sân bay nhẹ nhàng hơn. Nếu được vận hành tốt, APEC 2027 sẽ là “bài test” quy mô lớn cho toàn bộ chuỗi trải nghiệm này: từ cổng an ninh đến băng hành lý, không còn chỗ cho những nút thắt cũ.
Quy hoạch cảng hàng không tới 2050: APEC chỉ là vạch xuất phát
Điểm khác biệt quan trọng của kế hoạch nâng cấp lần này nằm ở lớp quy hoạch cảng hàng không dài hạn. Cục Hàng không Việt Nam đã trình Bộ Xây dựng thẩm định, phê duyệt điều chỉnh quy hoạch Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Nói cách khác, APEC 2027 chỉ là cột mốc gần; đích đến là một hệ thống đủ linh hoạt và mở rộng được khi nhu cầu tăng thêm.
Trong giai đoạn 2021-2030, hệ thống đường lăn song song và đường lăn nối phía Bắc đường cất hạ cánh số 2 được đầu tư đồng bộ, kết nối khu dịch vụ sửa chữa, bảo dưỡng tàu bay phía Bắc. Quy hoạch sân đỗ trước nhà ga T2 và mở rộng sân đỗ hiện hữu đáp ứng khoảng 42 vị trí; bổ sung sân đỗ giữa T1 và khu VIP/hàng không chung đáp ứng khoảng 45 vị trí. Tầm nhìn đến 2050 tiếp tục mở rộng sân đỗ trên quỹ đất dự trữ khi có nhu cầu. Cùng lúc, các tuyến đường công vụ, hệ thống cấp điện, nước, hồ điều hòa, mương thoát nước, đường giao thông nội cảng, hành lang kết nối trên cao giữa T1 và T2 cũng được điều chỉnh để có thể triển khai ngay, phục vụ APEC 2027 lẫn vận hành dài hạn. Nếu những điều chỉnh quy hoạch này được thực thi nghiêm túc, Phú Quốc có cơ hội trở thành một trong những cửa ngõ hàng không quan trọng chứ không chỉ là điểm đến nghỉ dưỡng thời thượng.
