APEC biến sân bay Phú Quốc thành “cửa ngõ chiến lược” mới
Quy hoạch chi tiết sân bay Phú Quốc APEC 2027 là gói điều chỉnh tổng thể hạ tầng, từ đường lăn, sân đỗ, đường công vụ đến khu dịch vụ và hành chính, nhằm biến Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc thành cửa ngõ đủ sức tiếp nhận các đoàn nguyên thủ, chuyên cơ và hoạt động hậu cần trong Tuần lễ cấp cao APEC, đồng thời giữ dư địa mở rộng hạ tầng đến năm 2050 để phục vụ tăng trưởng đường bay quốc tế và nội địa lâu dài. Ngày 28/09, Bộ Xây dựng đã phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Việc nâng cấp hạ tầng sân bay không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà là bước đi mang tính chiến lược trong chuẩn bị APEC Việt Nam, đặt Phú Quốc vào bản đồ ngoại giao cấp cao khu vực.
Sân đỗ trước nhà ga T2 Phú Quốc: Trái tim của dòng khách APEC
Trọng tâm của quy hoạch chi tiết sân bay lần này là mở rộng sân đỗ máy bay và bổ sung vị trí đỗ mới ngay trước nhà ga T2 Phú Quốc, nơi dự kiến sẽ trở thành đầu mối tiếp nhận dòng khách hội nghị và khách thương mại cao cấp trong dịp APEC. Ở giai đoạn 2021-2030, sân đỗ trước nhà ga hành khách T2 cùng sân đỗ hiện hữu được mở rộng để đáp ứng khoảng 42 vị trí đỗ máy bay, cao hơn hẳn phương án 30 vị trí trong quyết định quy hoạch trước đó. Song song, một sân đỗ mới giữa khu vực trước nhà ga T1 và khu nhà khách VIP/hàng không chung được quy hoạch với khoảng 45 vị trí đỗ. Như vậy, tổng cộng hai khu sân đỗ mới và mở rộng có thể cung cấp khoảng 87 vị trí đỗ máy bay, tạo dư địa tiếp nhận đồng thời nhiều chuyên cơ và chuyến bay thương mại trong thời điểm cao trào APEC. Đây là bước nâng cấp hạ tầng sân bay cho thấy Phú Quốc được định vị như một điểm đến hội nghị quốc tế chứ không chỉ là điểm nghỉ dưỡng.
Đường lăn, đường công vụ và bài toán an ninh cho đoàn VIP
Để đón Tuần lễ cấp cao APEC với nhiều đoàn khách VIP quốc tế, chỉ mở rộng sân đỗ là chưa đủ; toàn bộ hệ thống đường lăn và đường công vụ phải được nâng cấp để đảm bảo vận hành trơn tru và an ninh nhiều lớp. Quy hoạch mới kéo dài đường lăn song song hiện hữu về hai phía để đồng bộ với đường cất hạ cánh, đồng thời bổ sung đường lăn nối và đường lăn thoát nhanh, giúp kết nối liền mạch giữa đường lăn song song, đường cất hạ cánh và sân đỗ. Đây là nền tảng kỹ thuật để giảm thời gian chiếm dụng đường băng, tăng khả năng khai thác trong khung giờ cao điểm. Về đường công vụ, quy hoạch điều chỉnh hướng tuyến một số đoạn và bổ sung tuyến mới trong sân bay để phục vụ tuần tra, đảm bảo an ninh, an toàn cho Tuần lễ cấp cao APEC 2027 ở Phú Quốc. Cùng với đó, các tuyến dịch vụ nội cảng kết nối từ trục chính vào sân bay đến nhà ga hành khách T2 cũng được chỉnh sửa, phản ánh cách nhìn coi hạ tầng mặt đất là một phần không thể tách rời trong chuẩn bị APEC Việt Nam.
Hạ tầng hậu cần, hành chính và cứu hỏa: lớp nền ít được nhìn thấy
Đằng sau những hình ảnh sân đỗ rộng và nhà ga mới, sân bay Phú Quốc APEC 2027 còn được tái thiết một loạt hạ tầng hậu cần và hành chính để đáp ứng chuẩn quốc tế. Cơ sở cung cấp xăng dầu hàng không được điều chỉnh quy hoạch về phía Bắc cảng, với diện tích khoảng 7.2ha, trong khi khu tra nạp nhiên liệu cho phương tiện và trang thiết bị phục vụ mặt đất được dịch chuyển về phía Đông sân đỗ. Khu tập kết, sửa chữa, bảo dưỡng phương tiện và trang thiết bị hàng không, cơ sở cung cấp suất ăn và nhà chứa sửa chữa tàu bay cũng được điều chỉnh vị trí để tối ưu quy trình vận hành. Về hành chính, quy hoạch dành khoảng 1.69ha cho lực lượng Công an xuất nhập cảnh và Trung tâm an ninh hàng không, cùng diện tích riêng cho công an địa phương và các trung tâm kiểm dịch y tế, động vật, thực vật. Hệ thống khẩn nguy cứu nạn và chữa cháy được nâng cấp lên tiêu chuẩn cấp 9 theo phân cấp của ICAO, với hai trạm khẩn nguy khoảng 3,000m² mỗi trạm được điều chỉnh vị trí ở phía Tây Bắc và phía Đông sân bay trong giai đoạn 2021-2030. Đây là lớp nền kỹ thuật và pháp lý bảo đảm mọi hoạt động APEC diễn ra trong khung an toàn cao nhất.
Giảm diện tích đất, tăng “độ tinh gọn” cho chiến lược dài hạn
Một điểm đáng chú ý trong quy hoạch chi tiết sân bay Phú Quốc là nhu cầu sử dụng đất toàn cảng giảm xuống khoảng 1,043ha, thấp hơn hơn 7ha so với quyết định quy hoạch trước đó. Việc giảm diện tích nhưng vẫn tăng công suất sân đỗ và bổ sung hạ tầng phục vụ APEC 2027 cho thấy cách tiếp cận tinh gọn: tổ chức lại không gian, nâng cấp công năng thay vì mở rộng dàn trải. Theo quyết hoạch, gần 559ha đất do hàng không dân dụng quản lý, gần 63ha đất do quân sự quản lý và hơn 418.7ha là diện tích dùng chung. Về tầm nhìn, đến năm 2050 sân đỗ máy bay sẽ tiếp tục được mở rộng trên khu đất dự trữ khi có nhu cầu, giữ cho sân bay dư địa phát triển lâu dài. Trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị APEC, Phú Quốc đang được "thiết kế lại" như một điểm hội tụ: vừa phục vụ sự kiện đỉnh cao trước mắt, vừa khéo léo gắn các nâng cấp hạ tầng sân bay vào chiến lược đường bay, du lịch và dịch vụ hàng không dài hạn.
