Sân bay Phú Quốc bước vào cuộc đua hạ tầng trước APEC
Sân bay Phú Quốc đang trải qua giai đoạn mở rộng hạ tầng toàn diện, bao gồm xây mới nhà ga T2, nhà ga VIP và điều chỉnh lại quy hoạch sân bay để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng khách, đồng thời phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 với vai trò cửa ngõ hàng không quốc tế trọng điểm của đảo ngọc và vùng Mekong rộng hơn.
Điểm mấu chốt của câu chuyện không phải là thêm một công trình hoành tráng, mà là năng lực thực sự của sân bay Phú Quốc khi phải "gánh" lượng khách tăng đột biến trong thời gian APEC diễn ra. Nếu hạ tầng không được nâng cấp kịp, hình ảnh một điểm đến quốc tế sẽ dễ bị tổn hại bởi cảnh quá tải, chờ đợi kéo dài và các tuyến kết nối bị nghẽn. Ngược lại, nếu cuộc đua nước rút này về đích đúng hẹn, sân bay Phú Quốc sẽ có cơ hội bước lên một nấc mới, từ sân bay du lịch mùa cao điểm thành một trung tâm hàng không thực sự, có khả năng phục vụ những sự kiện chính trị – kinh tế khu vực.
Nhà ga T2: biểu tượng phượng hoàng và áp lực tiến độ
Nhà ga hành khách T2 của sân bay Phú Quốc được xem là đầu tàu trong chiến lược mở rộng hạ tầng, với thiết kế hình chim phượng hoàng lửa và mục tiêu chạy thử vào tháng 4/2027. Theo chủ đầu tư, đến nay công trình đã hoàn thành khoảng 95% kết cấu bê tông cốt thép, 70% kết cấu thép và 80% công tác xây, trát. Đây là những con số cho thấy công trường đang vận hành ở chế độ "3 ca, 4 kíp" với hàng nghìn kỹ sư, công nhân cùng hệ thống cần cẩu siêu trọng để chạy đua với thời gian.
Tuy vậy, khối lượng việc còn lại không hề nhẹ: hơn 9.500 tấm kính cường lực Unitized nặng 400–500 kg mỗi tấm phải được lắp đặt để khép kín hệ bao che trước khi bước sang giai đoạn tăng tốc nội thất, cơ điện và thiết bị. Việc bố trí bốn xưởng gia công trên đảo nhằm tăng năng suất lắp kính lên 30–40 tấm mỗi ngày cho thấy bài toán tiến độ đang được giải bằng cách đưa sản xuất sát chân công trường, giảm tối đa độ trễ. Nếu T2 về đích đúng hẹn, sân bay Phú Quốc sẽ có một nhà ga mới với diện tích sàn gần 387.790 m², đủ sức đón lượng khách tăng mạnh trong và sau APEC.
Nhà ga VIP: 80% phần thô và vai trò "phòng khách" APEC
Khác với T2 phục vụ đại đa số hành khách, nhà ga VIP tại sân bay Phú Quốc được định vị như "phòng khách" dành cho các đoàn lãnh đạo và chuyên cơ dự APEC, vừa là hạ tầng chức năng, vừa là tuyên ngôn về tham vọng quốc tế của đảo ngọc. Cuối tháng 8, công trình này đã hoàn thành khoảng 80% phần thô, trong đó kết cấu thép mái đạt hơn 90%, với mục tiêu hoàn thiện toàn bộ vào tháng 3/2027, trước Tuần lễ Cấp cao APEC.
Thiết kế mái mô phỏng cá đại bàng biển với hai cánh vươn rộng tạo thành khối kiến trúc không đối xứng, cho thấy cách tiếp cận: dùng hình tượng biển đảo để kể câu chuyện bản sắc ngay từ điểm đến đầu tiên. Nhìn ở góc độ vận hành, việc bố trí nhà ga VIP độc lập trên khuôn viên 5,3 ha, với diện tích sàn khoảng 8.500 m² và lối tiếp cận riêng nối thẳng ra sân đỗ tàu bay giúp quy trình đón – tiễn đoàn cấp cao không làm ảnh hưởng đến dòng khách thương mại. Nếu mọi mốc tiến độ được giữ vững, nhà ga VIP sẽ trở thành phép thử cụ thể cho khả năng tổ chức những chuyến bay chuyên cơ với đoàn tháp tùng tối đa khoảng 300 người.
Điều chỉnh quy hoạch sân bay: từ gỡ mặt bằng đến chiến lược dài hạn
Trong khi công trường sân bay Phú Quốc nóng lên từng ngày, một mặt trận khác cũng quan trọng không kém là điều chỉnh quy hoạch sân bay để vừa gỡ điểm nghẽn ngắn hạn, vừa xây khung phát triển dài hạn. Hội đồng thẩm định của Bộ Xây dựng đã thông báo kết luận về việc điều chỉnh Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến 2050, sau khi nghe báo cáo phương án mới và các ý kiến phản biện.
Vướng mắc lớn nhất hiện nay là mặt bằng, khi quá trình triển khai dự án mở rộng theo Nghị quyết 01/2025/NQ-CP đang bị ảnh hưởng, kéo theo nguy cơ chậm tiến độ một số công trình phục vụ APEC. Yêu cầu điều chỉnh quy hoạch không chỉ dừng ở việc dịch chuyển vị trí một vài hạng mục, mà còn là rà soát toàn bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật – từ cấp điện, cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải đến chất thải rắn – theo hướng phù hợp xu thế giao thông xanh và đủ sức chịu tải khi lượng khách tăng đột biến. Việc hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh, trình Bộ Xây dựng phê duyệt vì thế là bước đi bắt buộc nếu không muốn hạ tầng sân bay Phú Quốc bị trói tay bởi chính bản quy hoạch cũ.
Từ sự kiện APEC đến vị thế mới của sân bay Phú Quốc
Điều đáng nói là APEC chỉ kéo dài trong vài ngày, nhưng những quyết định hôm nay về mở rộng sân bay Phú Quốc sẽ định hình năng lực hạ tầng hàng không của đảo ngọc trong nhiều thập kỷ. Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đã được xác định là dự án hạ tầng trọng điểm, là một trong những động lực giúp địa phương mở rộng kết nối với thị trường quốc tế, phát triển thành trung tâm du lịch, nghỉ dưỡng và giao thương.
Trong bức tranh đó, nhà ga T2 và nhà ga VIP chỉ là hai mắt xích – dù rất quan trọng – trong chuỗi nâng cấp tổng thể từ quy hoạch, mặt bằng đến hệ thống kỹ thuật và năng lượng. Nếu Phú Quốc tận dụng được sức ép thời gian của APEC để hoàn thành các hạng mục đúng hẹn, bảo đảm chất lượng khai thác, sự kiện này sẽ trở thành bàn đạp giúp sân bay Phú Quốc bước tới vai trò điểm đến quốc tế bền vững, thay vì là cú "tăng tốc ngắn hạn" rồi lại quay về quỹ đạo quá tải mỗi mùa cao điểm. Đó mới là thước đo cuối cùng của cuộc đua hạ tầng đang diễn ra trên đảo.
