Khung hợp tác xanh Việt Nam – Đan Mạch: bước ngoặt chiến lược cho doanh nghiệp
Hợp tác xanh Việt Nam Đan Mạch là khuôn khổ đối tác chiến lược tập trung vào chuyển đổi năng lượng, phát triển bền vững, đổi mới sáng tạo và kết nối doanh nghiệp, trong đó Việt Nam coi Đan Mạch là đối tác quan trọng về công nghệ xanh và tài chính, còn Đan Mạch nhìn Việt Nam như một mắt xích ngày càng quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu, cùng hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và phát thải ròng bằng 0. Điểm đáng nói là hợp tác này không chỉ mang tính ngoại giao mà đã chuyển thành chương trình hành động cụ thể. Ngày 19/10 tại Copenhagen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến Nhà vua Frederik X, khẳng định mong muốn tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ, chuyển đổi năng lượng và phát triển xanh. Việc diễn ra đúng dịp kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1971 – 2026) cho thấy hai bên coi đây là thời điểm thích hợp để nâng cấp quan hệ lên tầm đối tác xanh thực chất, tạo nền cho doanh nghiệp Việt bước vào sân chơi cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Từ ngoại giao cấp cao đến gần 20 thỏa thuận: tín hiệu thị trường rõ ràng
Chỉ trong hai ngày, hợp tác xanh Việt Nam Đan Mạch đã được cụ thể hóa bằng cả biểu tượng chính trị lẫn cam kết thị trường. Sau cuộc hội kiến với Nhà vua Frederik X ngày 19/10, sáng 20/10 tại thủ đô Copenhagen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Đan Mạch với sự tham gia của Nhà vua, lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương và đông đảo doanh nghiệp hai nước. Tại diễn đàn, hai nhà lãnh đạo chứng kiến các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp hai nước trao đổi gần 20 thỏa thuận hợp tác. Đây là con số cho thấy nhu cầu thực sự từ cả hai phía, chứ không chỉ là tuyên bố thiện chí. Một câu nói có thể trích dẫn là: "Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Đan Mạch, hai bên đã trao đổi gần 20 thỏa thuận hợp tác". Những thỏa thuận này tập trung vào chuyển đổi xanh, năng lượng sạch, công nghệ, logistics và chuỗi cung ứng mới, báo hiệu làn sóng đầu tư xanh khu vực có thể dịch chuyển mạnh vào Việt Nam thông qua kênh Đan Mạch.
Cơ hội cho doanh nghiệp Việt trong chuỗi giá trị toàn cầu
Điểm khác biệt của hợp tác xanh Việt Nam Đan Mạch lần này là trọng tâm đặt vào doanh nghiệp Việt, không chỉ vào nhà đầu tư ngoại. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Việt Nam muốn kết nối cộng đồng doanh nghiệp hai nước, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt Nam để tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị bền vững. Ông đề nghị doanh nghiệp Đan Mạch chuyển từ "đầu tư tại Việt Nam" sang "đầu tư cùng Việt Nam", tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Với định hướng tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 – 2030, Việt Nam không thể chỉ đóng vai trò gia công giá rẻ. Cơ hội thực sự nằm ở việc trở thành mắt xích có giá trị cao trong chuỗi cung ứng: tham gia khâu thiết kế, R&D, dịch vụ hậu mãi, logistics xanh. Đan Mạch – quốc gia đi đầu về công nghệ xanh, năng lượng tái tạo, hàng hải – chính là đối tác phù hợp để doanh nghiệp Việt nâng cấp năng lực, đáp ứng tiêu chuẩn cao nhất của châu Âu và thế giới.
Ba chuyển dịch chiến lược: bài toán sống còn cho doanh nghiệp Việt
Thông điệp mạnh nhất tại diễn đàn là ba chuyển dịch mà phía Việt Nam yêu cầu doanh nghiệp Đan Mạch cùng thực hiện – cũng là ba bài toán sống còn cho doanh nghiệp Việt. Một là chuyển từ "đầu tư tại Việt Nam" sang "đầu tư cùng Việt Nam", nghĩa là liên kết chuỗi, chia sẻ công nghệ và cùng xây dựng năng lực nội địa thay vì chỉ đặt nhà máy. Hai là chuyển từ "sản xuất tại Việt Nam" sang "nghiên cứu, sáng tạo và sản xuất tại Việt Nam", đưa Việt Nam trở thành trung tâm nghiên cứu, phát triển sản phẩm, đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực trong chiến lược toàn cầu của doanh nghiệp. Ba là chuyển từ "tăng trưởng" sang "tăng trưởng xanh và bền vững" – cùng Việt Nam phát triển năng lượng sạch, logistics xanh, sản xuất ít carbon, kinh tế tuần hoàn và các chuỗi cung ứng đáp ứng những tiêu chuẩn cao nhất của châu Âu và thế giới. Đây không phải khẩu hiệu mà là điều kiện để doanh nghiệp Việt tiếp tục tồn tại trong bối cảnh tiêu chuẩn môi trường và xã hội ngày càng khắt khe trên chuỗi giá trị toàn cầu.
Kết luận: từ cơ hội chính sách đến chiến lược doanh nghiệp
Hợp tác xanh Việt Nam Đan Mạch đang đặt lên bàn một khung chính sách thuận lợi hiếm có: quan hệ Đối tác toàn diện từ 2013 và Đối tác chiến lược Xanh từ 2023, cam kết hỗ trợ tài chính xanh, chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và kết nối doanh nghiệp, cùng gần 20 thỏa thuận hợp tác đã được ký kết. Nhưng cơ hội chính sách chỉ trở thành lợi thế cạnh tranh khi doanh nghiệp Việt chủ động xây chiến lược. Doanh nghiệp cần đọc rõ tín hiệu: Việt Nam cam kết tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để tạo thuận lợi tối đa cho thương mại và đầu tư. Câu hỏi không còn là "có nên tham gia chuỗi giá trị toàn cầu hay không", mà là "sẽ tham gia ở nấc thang nào". Nếu biết tận dụng khung hợp tác xanh với Đan Mạch để nâng cấp công nghệ, quản trị và tiêu chuẩn bền vững, doanh nghiệp Việt có thể chuyển từ vị thế gia công sang đồng thiết kế tương lai xanh của chuỗi giá trị toàn cầu.
