Khoản đầu tư 3.500 tỷ đồng: bước ngoặt cho cơ sở hạ tầng trường học Hải Phòng
Đầu tư giáo dục Hải Phòng với việc triển khai 261 công trình xây dựng, cải tạo và sửa chữa trường học, tổng mức đầu tư ước khoảng 3.496,87 tỷ đồng, là một chương trình nâng cấp cơ sở hạ tầng trường học có mục tiêu cải thiện điều kiện học tập của học sinh, bảo đảm trường lớp, thiết bị, đội ngũ giáo viên và an toàn trường học sẵn sàng cho năm học 2026-2027, đồng thời gắn với chiến lược phát triển bền vững sau quá trình sắp xếp lại hệ thống giáo dục.
Điểm quan trọng là khoản đầu tư không dừng ở con số 3.496,87 tỷ đồng; nó thể hiện một cách nhìn mới: coi cơ sở vật chất là nền cho chất lượng giáo dục chứ không phải “phần trang trí” cuối cùng. Khi một địa phương chấp nhận chi ngân sách lớn để cải tạo trường học, xây mới nhà lớp học, phòng học bộ môn, nhà đa năng, nâng cấp bếp ăn, nhà vệ sinh, sân trường, tường rào, hệ thống điện nước và trang bị thêm thiết bị dạy học, phụ huynh có quyền kỳ vọng vào một môi trường học tốt hơn cho con mình. Theo ông Uông Minh Long, trong năm 2026, các địa phương trên địa bàn đang triển khai 261 công trình xây dựng, cải tạo và sửa chữa trường học với tổng mức đầu tư ước khoảng 3.496,87 tỷ đồng.
Quan trọng hơn, chương trình này được thiết kế để kịp thời phục vụ năm học 2026-2027, chứ không phải những kế hoạch kéo dài nhiều năm dễ làm giảm tính cấp thiết. Điều đó cho thấy Hải Phòng đang muốn tạo ra một cú nhảy chất lượng ngay trong thời gian ngắn, thay vì cải thiện nhỏ giọt.
Phụ huynh và học sinh sẽ thấy gì vào năm học 2026-2027?
Tác động rõ nhất của đợt đầu tư giáo dục Hải Phòng lần này sẽ hiển hiện ngay khi học sinh bước chân vào trường trong năm học 2026-2027. Không còn những phòng học xuống cấp, trần bong tróc, hệ thống điện chằng chịt gây mất an toàn; thay vào đó là lớp học được xây mới hoặc cải tạo, sân trường bằng phẳng, nhà vệ sinh, bếp ăn bán trú đạt chuẩn, phòng học bộ môn được trang bị thiết bị dạy học đồng bộ.
Đối với phụ huynh, sự thay đổi về cơ sở hạ tầng trường học sẽ chuyển hóa thành cảm giác yên tâm: con đến trường được học trong không gian đủ sáng, đủ rộng, ít nguy cơ mất an toàn về điện, nước, cây xanh hay cổng trường. Mục tiêu đặt ra là khi học sinh trở lại trường, các điều kiện về trường lớp, đội ngũ giáo viên, sách giáo khoa, thiết bị dạy học, bán trú và an toàn trường học cơ bản phải sẵn sàng, bảo đảm hoạt động giáo dục diễn ra ổn định ngay từ những ngày đầu năm học.
Học sinh, đặc biệt ở khu vực còn khó khăn hoặc đô thị hóa nhanh, sẽ cảm nhận sự khác biệt: có thêm phòng học, giảm tình trạng học ca ba, có chỗ học STEM, phòng tin học, thư viện, nhà đa năng phục vụ thể chất và nghệ thuật. Đó không chỉ là chuyện đẹp – xấu của cơ sở vật chất mà là điều kiện để các em học 2 buổi/ngày, tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm hơn, từ đó phát triển phẩm chất, năng lực theo đúng tinh thần Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Đầu tư sau sáp nhập: cơ hội thu hẹp khoảng cách, nhưng có giữ được lời hứa?
Điểm đáng chú ý là gói đầu tư cơ sở hạ tầng trường học này diễn ra sau quá trình sắp xếp, tổ chức lại hệ thống trường lớp của Hải Phòng. Thành phố không chỉ dồn tiền cho việc cải tạo trường học, mà còn muốn ổn định tổ chức, đưa các cơ sở giáo dục sau sắp xếp vào vận hành thực chất và hiệu quả, hướng tới sử dụng nguồn lực hợp lý nhưng không làm giảm quyền và điều kiện học tập của học sinh.
Về mặt chiến lược, đây là bước đi đúng hướng. Không ít địa phương sáp nhập trường nhưng quên làm bài toán cơ sở vật chất và con người, dẫn đến lớp đông, chất lượng giáo dục giảm, phụ huynh bức xúc. Hải Phòng chọn cách ngược lại: sắp xếp rồi đầu tư, đồng thời rà soát nhu cầu giáo viên đến từng cấp học, môn học, địa bàn để điều tiết, tuyển dụng hợp lý, khắc phục tình trạng thừa – thiếu cục bộ.
Tuy vậy, câu hỏi lớn vẫn còn: khoản đầu tư lớn này có được phân bổ đúng vào những nơi "khát" phòng học, nhà vệ sinh, bếp ăn, thư viện hay không, và có duy trì sức ép tiến độ để công trình thực sự sẵn sàng trước năm học mới? Nguồn lực được ưu tiên cho địa bàn khó khăn, khu vực đô thị hóa nhanh, nơi có quy mô học sinh lớn và các cơ sở còn thiếu điều kiện tổ chức dạy học. Nếu cách triển khai đúng như tuyên bố, đây sẽ là cơ hội thu hẹp đáng kể khoảng cách về điều kiện giáo dục giữa các khu vực trong thành phố.
Từ phòng học mới đến chất lượng thật: 5 nhóm nhiệm vụ sẽ quyết định thành bại
Đầu tư cơ sở vật chất là điều kiện cần, nhưng để năm học 2026-2027 trở thành bước ngoặt về chất lượng, Hải Phòng phải làm tốt 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm đã đặt ra. Trong đó, quan trọng nhất với phụ huynh và học sinh là bài toán đội ngũ giáo viên, tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, và bảo đảm an toàn trường học – từ an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy đến an toàn giao thông quanh cổng trường.
Ngành giáo dục thành phố dự kiến giảm bớt những hồ sơ, báo cáo không cần thiết để giáo viên tập trung vào chuyên môn, đồng thời đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh. Các lĩnh vực ngoại ngữ, STEM/STEAM, khoa học máy tính, kỹ năng số, giáo dục thể chất, nghệ thuật, hướng nghiệp, hoạt động trải nghiệm được tăng cường, gắn với điều kiện cơ sở hạ tầng trường học mới được đầu tư.
Nếu các trường chỉ có thêm phòng học đẹp nhưng vẫn dạy – học theo cách cũ, chạy theo thành tích, coi trọng điểm số hơn tiến bộ của từng học sinh, khoản đầu tư sẽ chỉ giải quyết được nửa vấn đề. Ngược lại, nếu cơ sở vật chất mới được dùng để tổ chức dạy học linh hoạt, kết nối với hạ tầng số, dữ liệu giáo dục, và gắn với quản trị nhà trường nghiêm kỷ cương, đây có thể là bước chuyển từ "trường đạt chuẩn về hình thức" sang "trường đạt chuẩn về chất lượng" – điều phụ huynh đã chờ đợi nhiều năm.
Kỳ vọng của phụ huynh và học sinh: từ lời hứa đến trải nghiệm hằng ngày
Nhìn từ phía người học, điều họ quan tâm không phải là tổng mức đầu tư bao nhiêu mà là trải nghiệm mỗi ngày: con có an toàn khi đến trường, có được học trong lớp không quá đông, có chỗ ăn bán trú sạch sẽ, có cơ hội tham gia câu lạc bộ, thực hành STEM trong phòng bộ môn hay không. Mục tiêu cuối cùng được ngành giáo dục Hải Phòng nhấn mạnh là bảo đảm mọi học sinh được đến trường trong điều kiện tốt nhất có thể, đồng thời duy trì hoạt động giáo dục thông suốt trong quá trình sắp xếp và vận hành hệ thống giáo dục mới.
Về phía phụ huynh, sự minh bạch về các khoản thu đầu năm, việc công khai tiến độ cải tạo trường học, và cách nhà trường tổ chức bán trú, y tế học đường, an toàn thực phẩm sẽ là thước đo niềm tin. Công tác rà soát an toàn trường học, an toàn thực phẩm, chuẩn bị sách giáo khoa, điều kiện bán trú, bố trí đội ngũ giáo viên, xây dựng thời khóa biểu đã được báo cáo là hoàn tất, sẵn sàng cho năm học mới.
Có thể nói, khoản đầu tư gần 3.500 tỷ đồng là lời hứa bằng ngân sách của Hải Phòng với thế hệ học sinh hiện tại. Nhưng để lời hứa ấy thành hiện thực, phụ huynh và xã hội cần tiếp tục quan sát, phản biện, đồng hành cùng nhà trường. Khi phòng học mới, thiết bị mới được dùng đúng mục đích và gắn với cách dạy – cách học mới, năm học 2026-2027 có cơ hội trở thành mốc thời gian mà nhiều gia đình nhớ tới như một năm "đi học khác trước" – khác ở chỗ chất lượng giáo dục tiến gần hơn với kỳ vọng, chứ không chỉ khác ở màu sơn trường lớp.
