Mở rộng QL1, QL22: không chỉ là thêm làn xe mà là chiến lược vùng
Kế hoạch mở rộng Quốc lộ 1 lên 10 làn và Quốc lộ 22 lên 8 làn qua Tây Ninh là một chiến lược nâng cấp hạ tầng giao thông liên vùng, nhằm giảm ùn tắc, tăng khả năng kết nối TP.HCM – Tây Ninh – miền Tây, đồng thời tạo trục phát triển mới gắn với các tuyến vành đai, cao tốc và khu kinh tế cửa khẩu.
Điểm đáng nói của đề xuất lần này là quy mô và tầm nhìn. Hơn 59km Quốc lộ 1 và Quốc lộ 22 qua Tây Ninh đang được nghiên cứu nâng cấp, mở rộng, biến cặp trục quốc lộ này thành xương sống mới của kết nối TP.HCM – miền Tây – cửa khẩu Mộc Bài. Sở Xây dựng Tây Ninh không chỉ nói chuyện sửa đường, mà đang vẽ lại cấu trúc không gian phát triển của cả vùng. Việc mở rộng quốc lộ 1 và quốc lộ 22 được đặt trong mối tương quan với Vành đai 3, Vành đai 4 và các trục giao thông trọng điểm, cho thấy tư duy kết nối vùng đã rõ nét, dứt khoát thoát khỏi kiểu làm giao thông chắp vá từng đoạn nhỏ lẻ.
Mở rộng Quốc lộ 1: 10 làn xe để giải tỏa nút nghẽn TP.HCM – miền Tây
Hiện nay, Quốc lộ 1 qua Tây Ninh dài khoảng 31km, từ ranh TP.HCM đến ranh Đồng Tháp, với 4 làn xe cơ giới và 2 làn xe thô sơ, nền đường rộng khoảng 24-25m. Vào lễ, Tết, đoạn qua Bến Lức thường xuyên ken đặc xe, trở thành nỗi ám ảnh của người dân miền Tây mỗi lần về quê hoặc trở lại TP.HCM làm việc. Trong bối cảnh đó, việc mở rộng quốc lộ 1 là lựa chọn bắt buộc nếu không muốn trục kết nối TP.HCM – miền Tây tắc nghẽn dài hạn.
Theo phương án được tỉnh thống nhất nghiên cứu, toàn tuyến Quốc lộ 1 qua Tây Ninh sẽ được mở rộng lên 10 làn xe, lộ giới 60m, gồm 6 làn xe cơ giới ở giữa và hai đường song hành mỗi bên 2 làn. Dự án chia thành 3 đoạn: từ ranh TP.HCM đến Vành đai 4, từ Vành đai 4 đến khu vực giao Quốc lộ 62, và từ đây đến ranh Đồng Tháp. Trích dẫn đúng bản chất, “quy mô mặt cắt ngang 60–120m, 10–12 làn xe sẽ cho phép lưu thông liên tục, hạn chế tối đa ùn tắc giờ cao điểm, lễ, Tết”. Đây không chỉ là mở rộng quốc lộ 1, mà là tạo trục cao năng lực song hành với mạng lưới cao tốc và đường vành đai.
Quốc lộ 22 Tây Ninh: 4 làn đã quá tải, 8 làn là bước đi tối thiểu
Khác với Quốc lộ 1 chủ yếu phục vụ luồng xe TP.HCM – miền Tây, Quốc lộ 22 Tây Ninh vừa là lối ra cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, vừa là trục vận tải hàng hóa phục vụ khu kinh tế cửa khẩu và các khu công nghiệp. Tuyến dài khoảng 28,5km, từ phường An Tịnh (giáp ranh TP.HCM) đến cửa khẩu Mộc Bài, hiện có 4 làn xe cơ giới, mặt đường rộng 15m. Với lưu lượng xe tải, container ngày càng tăng, 4 làn xe là quá ít, khiến tình trạng hư hỏng, hằn lún, ổ gà xuất hiện dày, đe dọa an toàn giao thông.
Đề xuất mới là nâng Quốc lộ 22 lên 8 làn xe, lộ giới 60m, gồm 4 làn cơ giới chạy giữa và hai đường song hành mỗi bên 2 làn. Đây là bước đi tối thiểu để đồng bộ với quy hoạch mạng lưới đường bộ quốc gia và các dự án như cao tốc TP.HCM – Mộc Bài, tuyến Gò Dầu – Xa Mát giai đoạn 1. Việc nghiên cứu tuyến tránh đô thị Gò Dầu nhằm hạn chế giải phóng mặt bằng và tạo dư địa phát triển đô thị trong tương lai cho thấy tư duy làm đường đi cùng quy hoạch đô thị, thay vì mở rộng ồ ạt làm chia cắt cộng đồng dân cư.
Vì sao Tây Ninh phải làm lúc này và người dân được gì?
Tây Ninh đang đối mặt nhu cầu giao thương và vận chuyển hàng hóa tăng nhanh giữa TP.HCM và khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài, đồng thời đóng vai trò cửa ngõ kết nối TP.HCM với các tỉnh miền Tây qua Quốc lộ 1. Nếu tiếp tục vá víu từng đoạn, vùng đô thị – công nghiệp – logistics từ TP.HCM đến biên giới sẽ bị kìm hãm bởi chi phí vận tải, kẹt xe, tai nạn. Tỉnh chọn thời điểm này để nghiên cứu nâng cấp hạ tầng giao thông, bám sát quy hoạch quốc gia thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn 2050.
Lợi ích trước mắt với người dân là giảm ùn tắc giờ cao điểm, lễ, Tết; hành trình về miền Tây hoặc đi Mộc Bài thông suốt hơn, an toàn hơn. Về dài hạn, kết nối TP.HCM – miền Tây được nâng lên một bậc khi Quốc lộ 1 và Quốc lộ 22 gắn chặt với Vành đai 3, Vành đai 4 và các trục tỉnh lộ 782, 784, đường Hồ Chí Minh. Điều này đồng nghĩa thêm cơ hội việc làm, logistics, dịch vụ, du lịch núi Bà Đen, cùng không gian đô thị mới dọc các tuyến tránh, thay vì tình trạng nhà bám quốc lộ vừa nguy hiểm vừa khó quản lý.
Thách thức thực thi và bước đi tiếp theo
Quy mô mở rộng quốc lộ 1 và quốc lộ 22 rất lớn nên thách thức không nhỏ: vốn, giải phóng mặt bằng, tổ chức thi công vẫn phải đảm bảo lưu thông liên tục. Điều đáng mừng là tỉnh đã không chờ đến khi ách tắc trầm trọng mới hành động. Ngày 19/9, Sở Xây dựng Tây Ninh đã họp với các sở, ngành liên quan để nghiên cứu, đề xuất phương án mở rộng hai tuyến quốc lộ, trong đó dành riêng một cuộc họp cho Quốc lộ 22 đoạn ranh TP.HCM – Mộc Bài.
Về thủ tục, Sở Xây dựng kiến nghị UBND tỉnh giao Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng Công trình giao thông chuẩn bị đầu tư hai dự án và đề nghị Sở Tài chính tham mưu phân bổ vốn chuẩn bị đầu tư khi đủ điều kiện theo Luật Đầu tư công. Điều này cho thấy Tây Ninh chọn cách đi bài bản: nghiên cứu kỹ, gắn với các dự án nút giao trên Quốc lộ 1, nâng tĩnh không cầu Bến Lức, các tuyến cao tốc và vành đai. Nếu triển khai đúng cam kết, cặp dự án mở rộng quốc lộ 1 và Quốc lộ 22 sẽ là cú hích cần thiết để kết nối TP.HCM – miền Tây vượt khỏi “nút cổ chai” kéo dài nhiều năm qua.
