Cây cầu sắt 50 năm tuổi và quyết định thay áo mới
Cầu Rạch Dơi mới là dự án hạ tầng giao thông có tổng vốn đầu tư 3.197 tỷ đồng, chiều dài khoảng 3,3km, được xây dựng để thay thế cây cầu sắt hơn nửa thế kỷ đã xuống cấp, nhằm giảm ùn tắc đô thị, nâng cao an toàn và tăng cường kết nối TP.HCM – Tây Ninh trên tuyến Lê Văn Lương và đường tỉnh 826C. Đây không chỉ là một cây cầu mới, mà là tuyên bố dứt khoát rằng khu vực cửa ngõ phía Nam TP.HCM không thể tiếp tục bị níu chân bởi một công trình chật chội, gỉ sét và thường xuyên ùn ứ. Ngày 21/9, HĐND TP.HCM khóa XI đã thông qua chủ trương đầu tư cầu Rạch Dơi mới với UBND TP.HCM được giao làm cơ quan chủ quản dự án, mở ra bước ngoặt cho kết nối TP.HCM – Tây Ninh.
Thực trạng cầu sắt: nút thắt giao thông không thể kéo dài
Muốn hiểu vì sao cầu Rạch Dơi mới được kỳ vọng nhiều đến vậy, phải nhìn thẳng vào thực trạng cây cầu cũ. Cầu sắt Rạch Dơi trên đường Lê Văn Lương được xây dựng từ năm 1975, bề ngang hẹp đến mức chỉ đủ cho hai xe máy tránh nhau, trong khi lưu lượng phương tiện qua lại rất lớn. Ô tô bị giới hạn chiều cao 2,2m, phải chạy theo từng hướng với đèn tín hiệu, mỗi lần một xe qua là cả đoàn xe máy phải nép sát lan can để tránh va chạm. Sau hơn 50 năm sử dụng, mặt cầu kim loại trơn trượt, nhiều trụ sắt gỉ sét, thủng, ốc vít bung, cầu rung lắc khi có nhiều phương tiện đi qua, tai nạn và va quệt không còn là chuyện hiếm. Tiếp tục duy trì nút thắt này nghĩa là chấp nhận rủi ro và lãng phí tiềm năng phát triển cả một vùng.
Cầu Rạch Dơi mới: từ cây cầu làng thành tuyến kết nối vùng
Khác với hình ảnh cây cầu làng chật chội, cầu Rạch Dơi mới được thiết kế như một tuyến hiện đại đóng vai trò kết nối vùng. Dự án dài khoảng 3,3km, bao gồm cả đường dẫn, với vận tốc thiết kế 80km/h, nối đường Lê Văn Lương (Hiệp Phước) với đường tỉnh 826C (Cần Giuộc). Tổng vốn đầu tư dự kiến là 3.197 tỷ đồng từ ngân sách TP.HCM, thể hiện sự ưu tiên rõ ràng của thành phố dành cho kết nối TP.HCM – Tây Ninh. Theo UBND TP.HCM, công trình được triển khai để giải quyết điểm nghẽn giao thông, tăng năng lực kết nối giữa hai địa phương, phát huy hiệu quả các tuyến đường đã đầu tư và hoàn thiện mạng lưới giao thông khu vực cửa ngõ. Đây là một quyết định đúng thời điểm khi Tây Ninh cũng đang hoàn thiện hệ thống hạ tầng và quy hoạch các tuyến kết nối với TP.HCM.
Tác động thực tế: giảm ùn tắc đô thị và thay đổi đời sống người dân
Điểm đáng nói của dự án cầu Rạch Dơi mới không nằm ở con số đầu tư mà ở đời sống rất thực của người dân hai bên cầu. Hiện tại, tình trạng ùn ứ thường xuyên, mặt cầu trơn, rung lắc khiến nhiều người qua lại mệt mỏi, thậm chí gặp tai nạn; có người phải tự ra phân luồng mỗi khi mưa lớn để xe không kẹt cứng trên cầu. Sau khi chủ trương đầu tư hơn 3.197 tỷ đồng được thông qua, người dân Hiệp Phước và Cần Giuộc bày tỏ sự phấn khởi, kỳ vọng công trình mới sẽ như cầu Long Kiểng: thay nút thắt bằng đoạn thông suốt, đi lại thuận lợi hơn, an toàn hơn. Dự án được kỳ vọng sẽ gỡ bỏ nút thắt ùn tắc, bổ sung mạng lưới kết nối TP.HCM – Tây Ninh, đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng và nâng cao khả năng khai thác tuyến Lê Văn Lương cùng khu vực hai bên.
Từ chủ trương đến cây cầu trên thực địa: không được chậm thêm
Vấn đề không còn là “có nên làm hay không”, mà là “có làm đúng tiến độ hay không”. Theo kế hoạch, dự án cầu Rạch Dơi sẽ triển khai giai đoạn 2026–2029; năm 2026 phê duyệt chủ trương đầu tư, thi tuyển kiến trúc, khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi; năm 2027 phê duyệt đầu tư, hoàn tất thiết kế, dự toán, giải phóng mặt bằng, lựa chọn nhà thầu và khởi công; thi công từ quý IV/2027, hoàn thành, nghiệm thu và đưa vào sử dụng trong năm 2029. Với một công trình liên quan trực tiếp đến an toàn đi lại và kết nối vùng, bất kỳ sự kéo dài nào cũng đồng nghĩa chấp nhận thêm nhiều năm ùn tắc và rủi ro. Cầu Rạch Dơi mới là lời hứa về một hành lang kết nối TP.HCM – Tây Ninh thông suốt hơn; để lời hứa đó không trở thành khẩu hiệu, tiến độ và chất lượng thi công phải được giám sát chặt, minh bạch, để 3.197 tỷ đồng thực sự đổi lấy một thay đổi nhìn thấy được trên mặt đất.
