Ba hướng kết nối, một bước mở rộng mạng lưới
Ba tuyến metro mới là các đoạn đường sắt đô thị được TP.HCM dự kiến khởi công trong tháng 12/2026, nối khu vực Thành phố mới Bình Dương với Suối Tiên, Thủ Dầu Một với trung tâm TP.HCM, và sân bay Tân Sơn Nhất với Phú Hữu. Kế hoạch gồm metro số 1 đoạn Thành phố mới Bình Dương – Suối Tiên, metro số 2 đoạn Thủ Dầu Một – TP.HCM và metro số 6 đoạn Tân Sơn Nhất – Phú Hữu.
Đây là tin đáng chú ý không chỉ vì có ba công trường dự kiến cùng khởi động, mà vì các hướng tuyến có thể lấp những khoảng trống lớn trong mạng lưới. Thành phố đặt mục tiêu ưu tiên tám dự án metro giai đoạn 2026–2030, hướng tới mạng lưới đường sắt đô thị dài 255 km. Nhưng khởi công mới là bước đầu: khả năng tạo lựa chọn đi lại thực tế sẽ phụ thuộc vào tiến độ giải phóng mặt bằng, thi công và kết nối giữa các ga. Tuyến metro TP.HCM chỉ phát huy hiệu quả khi người đi tàu có thể chuyển tuyến thuận tiện, thay vì phải xem từng dự án như một hành lang riêng.

Metro Thủ Dầu Một đi qua 16 phường, nối thẳng vào trung tâm
Trong ba dự án, metro số 2 là tuyến thể hiện rõ nhất vai trò kết nối liên vùng. Tuyến dài khoảng 33,2 km, bắt đầu tại ga S5/C0 ở phường Bình Dương, nơi kết nối với metro số 1 Thành phố mới Bình Dương – Suối Tiên, rồi kết thúc tại ga Tao Đàn, nối với tuyến metro số 2 Bến Thành – Tham Lương. Hướng tuyến đi qua 16 phường, từ các khu vực Bình Dương, Thủ Dầu Một và Thuận An đến Tam Bình, Hiệp Bình, Bình Thạnh và các phường trung tâm như Bến Thành, Sài Gòn, Xuân Hòa, Gia Định, Thạnh Mỹ Tây và Bàn Cờ.
Với 24 ga metro TP.HCM dự kiến gồm 11 ga trên cao và 13 ga ngầm, tuyến có thể phục vụ nhiều điểm dân cư và việc làm trên hành lang Quốc lộ 13. Các ga được bố trí từ Đồng Cây Viết, Định Hòa, Phú Hòa và Thuận An đến Vĩnh Phú, Tam Bình, Bình Triệu, Hàng Xanh, Thảo Cầm Viên và Tao Đàn. Đây là hướng đi có ý nghĩa thiết thực: thêm lựa chọn vận tải công cộng cho người đi giữa Thủ Dầu Một, Thuận An và trung tâm, đồng thời giảm dần sức ép lên Quốc lộ 13 và các trục đường hiện hữu.

Các ga trung chuyển mới quyết định giá trị của toàn tuyến
Điểm mạnh của metro Thủ Dầu Một không chỉ nằm ở đường ray đi vào trung tâm, mà ở các mối nối được tính vào quy hoạch. Ga C0 kết nối với tuyến số 1 Bình Dương; các ga C5, C13, C17 và C19 lần lượt được bố trí hoặc nghiên cứu kết nối với các tuyến số 4, 10, 6 và 5. Tại Tao Đàn, ga C23 nối với metro số 2 Bến Thành – Tham Lương và được nghiên cứu thông tuyến với metro số 3 Tao Đàn – An Hạ.
Các ga này có thể biến tuyến mới thành một phần của mạng lưới thay vì điểm cuối độc lập. Tuy vậy, những liên kết với các tuyến còn nằm trong quy hoạch hoặc đang được nghiên cứu chưa đồng nghĩa hành khách có thể chuyển tàu ngay khi tuyến Thủ Dầu Một vận hành. Giá trị của từng ga phụ thuộc vào việc các tuyến liên quan có được triển khai đồng bộ, lối trung chuyển có thuận tiện và các khu vực quanh ga được tổ chức để người dân tiếp cận dễ dàng hay không. Đây là tiêu chí quan trọng hơn việc chỉ đếm số nhà ga.
Hai tuyến còn lại mở thêm cửa ngõ, nhưng mặt bằng là phép thử
Metro số 1 đoạn Thành phố mới Bình Dương – Suối Tiên dự kiến dài khoảng 32,8 km, nối depot Phú Chánh với ga Bến xe Suối Tiên để liên thông tuyến Bến Thành – Suối Tiên hiện hữu. Theo phương án được nêu, tuyến có 24 ga và điểm cuối tại khu vực công viên Tao Đàn, nơi có thể kết nối với metro số 2 Bến Thành – Tham Lương và metro số 3 Tao Đàn – An Hạ. Metro số 6 giai đoạn 1 dự kiến nối Tân Sơn Nhất với Phú Hữu, dài khoảng 22,9 km, gồm đoạn ngầm và trên cao. Hai tuyến bổ sung các hướng tiếp cận phía bắc, sân bay và khu đông, nhưng lợi ích phụ thuộc vào kết nối thực tế giữa các hành lang.
Tiến độ cũng sẽ được thử thách bởi công tác thu hồi đất. Riêng tuyến số 2 dự kiến ảnh hưởng khoảng 85,8 ha và 2.652 trường hợp; kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư dự kiến hơn 36.586 tỷ đồng. Chính quyền phường Phú Lợi đã phối hợp với Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM và cơ quan phát triển quỹ đất để bàn giao hồ sơ, xác định ranh giới thu hồi. Dự án được lên kế hoạch khởi công tháng 12/2026 và hoàn thành năm 2030; thời gian thi công dự kiến 48 tháng. Kết luận: kế hoạch ba tuyến là bước mở rộng đáng kể, nhưng chỉ khi giải phóng mặt bằng và các điểm trung chuyển theo kịp tiến độ, mạng lưới mới đem lại lựa chọn đi lại thuận lợi.







