Chuyến bay charter Gia Lai: cú bật để mở cửa bầu trời quốc tế
Chiến lược chuyến bay charter Gia Lai là chính sách dùng ngân sách địa phương hỗ trợ tài chính cho các chuyến bay quốc tế không thường lệ hạ cánh tại sân bay Phù Cát, nhằm mở đường cho du lịch Gia Lai mới tiếp cận trực tiếp thị trường khách quốc tế, thử nghiệm sản phẩm, kiểm tra năng lực điểm đến và dần hình thành các đường bay ổn định trong tương lai.
Điểm mấu chốt không phải là có thêm vài chuyến bay lạ trên bầu trời, mà là cách Gia Lai dám dùng ngân sách như “vốn mồi” để thay đổi vị thế điểm đến. Cuối tháng 9, HĐND tỉnh thông qua nghị quyết hỗ trợ thu hút khách du lịch quốc tế bằng các chuyến bay charter đến sân bay Phù Cát giai đoạn 2026-2027, với mức 200 triệu đồng cho mỗi chuyến bay charter đưa khách quốc tế đến địa phương. Đây là quyết định mang tính lựa chọn chiến lược: chấp nhận chia sẻ rủi ro với doanh nghiệp để đổi lấy cơ hội mở cửa thị trường quốc tế rộng hơn.
Theo một lãnh đạo hiệp hội du lịch, khoản 200 triệu đồng không phải để bù lỗ, mà là “đòn bẩy và cũng là sự cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp của địa phương trong giai đoạn đầu mở đường bay”. Nói cách khác, Gia Lai đang phát tín hiệu rõ ràng: tỉnh sẵn sàng cùng doanh nghiệp chịu rủi ro ban đầu, miễn là đổi lại được một tương lai kết nối quốc tế lâu dài.
Sân bay Phù Cát quốc tế: từ 60 năm lịch sử đến cửa ngõ mới
Nếu coi chính sách hỗ trợ là “vốn mồi”, thì sân bay Phù Cát quốc tế chính là hạ tầng then chốt biến ý tưởng thành đường bay cụ thể. Sân bay này vốn được xây dựng từ năm 1966 với mục đích quân sự, sau 60 năm hoạt động mới đứng trước cơ hội kết nối quốc tế trực tiếp lần đầu tiên. Việc tỉnh đầu tư hơn 3.000 tỷ đồng để nâng cấp Phù Cát thành cảng quốc tế đủ điều kiện đón các loại tàu bay lớn cho thấy đây không phải quyết định bộc phát, mà là bước đi trong một tầm nhìn dài hạn về du lịch, đầu tư và cả quốc phòng, an ninh.
Sau khi nâng cấp, Phù Cát dự kiến đón chuyến bay charter quốc tế đầu tiên vào ngày 29/10, từ Macao về sân bay, đánh dấu bước khởi động cụ thể của kế hoạch charter quốc tế. Cùng với đó, việc hoàn thiện đường cất hạ cánh số 2 được kỳ vọng tăng năng lực khai thác, tạo điều kiện mở rộng các đường bay, trong đó có khả năng khai thác các chuyến bay quốc tế trực tiếp thường xuyên hơn trong tương lai. Nói thẳng, nếu không có một sân bay đủ chuẩn quốc tế, mọi câu chuyện về hỗ trợ du lịch quốc tế chỉ là lý thuyết.
Điều đáng nói là Gia Lai không chọn cách “đi nhờ” cửa ngõ hàng không của địa phương khác, mà chủ động biến Phù Cát thành điểm đến quốc tế của chính mình. Đây là khác biệt quan trọng so với nhiều địa phương chỉ tập trung quảng bá điểm đến mà bỏ quên bài toán kết nối trực tiếp.
Chính sách hỗ trợ du lịch quốc tế: “vốn mồi” nhưng không phải cây đũa thần
Nhìn vào thiết kế chính sách, có thể thấy Gia Lai không rót tiền theo kiểu “cứ bay là được hỗ trợ”, mà gắn chặt hỗ trợ du lịch quốc tế với trách nhiệm của doanh nghiệp. Doanh nghiệp lữ hành quốc tế đủ điều kiện sẽ được hỗ trợ 200 triệu đồng/chuyến bay charter đến sân bay Phù Cát, nhưng phải xây dựng hành trình cụ thể, ký hợp đồng lưu trú với các cơ sở trên địa bàn và sử dụng dịch vụ vận chuyển, ăn uống, tham quan, mua sắm tại Gia Lai. Nói cách khác, tiền ngân sách chỉ chi khi chuyến bay thực sự mang lại dòng khách và dòng chi tiêu cho địa phương.
Các đoàn khách quốc tế đi trên những chuyến bay này còn được giảm 50% phí, giá vé tham quan tại Trung tâm Khám phá khoa học và Đổi mới sáng tạo, tháp Đôi và tháp Bánh Ít. Đây là cách khuyến khích du khách trải nghiệm sâu hơn, đồng thời giúp các điểm đến mới nhanh chóng xuất hiện trong hành trình quốc tế. Dự toán kinh phí thực hiện chính sách trong hai năm 2026-2027 trên 94,9 tỷ đồng, trong đó ngân sách năm 2026 dự kiến hơn 4,3 tỷ đồng và năm 2027 hơn 90,6 tỷ đồng. Con số này cho thấy tỉnh không coi charter là thử nghiệm nhỏ lẻ, mà là một chương trình đầu tư có trọng lượng.
Tuy vậy, chính những người trong cuộc cũng thừa nhận 200 triệu đồng/chuyến chỉ nên được xem là “vốn mồi” để kích hoạt thị trường, không phải yếu tố duy nhất quyết định doanh nghiệp có mở charter hay không. Với mô hình charter, doanh nghiệp phải cam kết trước lượng ghế lớn, chi phí được chốt từ đầu trong khi khả năng bán vé phụ thuộc sức mua thị trường; nếu hệ số lấp đầy thấp, ghế trống sẽ trở thành áp lực tài chính nặng nề. Vì thế, nếu địa phương nghĩ rằng chỉ cần tăng mức hỗ trợ là tự động có thị trường, thì đó là ảo tưởng nguy hiểm.
Du lịch Gia Lai mới: không chạy đua tốc độ, đặt cược vào trải nghiệm
Điểm đáng chú ý nhất trong cách Gia Lai nói về chiến lược charter không phải là số chuyến hay số ghế, mà là triết lý “không cần phải đi nhanh hơn ai, chỉ cần đi chắc và để khách muốn quay lại”. Mấy năm qua, tỉnh đầu tư khá bài bản cho du lịch: hạ tầng giao thông được nâng cấp, các tuyến ven biển dần hoàn thiện, nhiều khu nghỉ dưỡng, khu vui chơi và sản phẩm trải nghiệm mới đang thành hình. Gia Lai sở hữu lợi thế hiếm: biển ở phía Đông, cao nguyên ở phía Tây, cộng thêm lớp văn hóa đặc sắc từ di sản Champa, dấu ấn Tây Sơn đến không gian cồng chiêng.
Vấn đề là làm sao để du lịch Gia Lai mới không chỉ “đẹp trên brochure” mà trở thành trải nghiệm đáng nhớ. Chính lãnh đạo hiệp hội du lịch đã nói thẳng: tiền chỉ mở được cánh cửa, còn khách có quay lại hay giới thiệu cho người khác hay không phụ thuộc vào những thứ không nằm trong con số 200 triệu đồng – từ thủ tục nhập cảnh, sự thuận tiện của nhà ga, đến bữa ăn, chỗ nghỉ, người dẫn tour. Một du khách có cảm giác được đón tiếp chu đáo từ lúc xuống máy bay sẽ là người quảng bá miễn phí hiệu quả nhất.
Chuyến bay charter đầu tiên vì thế không nên được coi là lễ khai trương để chụp hình rồi… thôi. Nó là bài kiểm tra cho cả hệ thống, và là cơ hội để doanh nghiệp, cơ quan quản lý, người dân cùng học cách làm du lịch quốc tế. Nếu Gia Lai giữ được lời hứa “đi chắc”, ưu tiên chất lượng trải nghiệm hơn số lượng chuyến bay, thì mỗi lượt khách quốc tế đến Phù Cát sẽ là một viên gạch xây nên thương hiệu điểm đến bền vững.
Từ “vốn mồi” đến thị trường bền vững: Gia Lai cần làm gì tiếp theo?
Bối cảnh ban hành chính sách không phải ngẫu nhiên: Gia Lai đang được định hướng trở thành điểm đến du lịch mới và đăng cai Năm Du lịch quốc gia – Gia Lai 2026. Thị trường khách nội địa đã bắt đầu có dấu hiệu bão hòa, trong khi khách quốc tế được xem là “dư địa cực kỳ quan trọng mang tính chiến lược” để du lịch Gia Lai có tăng trưởng mới. Muốn thu hút nhà đầu tư lớn và nâng hiệu quả các khoản đã rót vào hạ tầng, tỉnh buộc phải mở cửa bầu trời quốc tế.
Nhưng mở cửa mới chỉ là bước đầu. Trong 6 tháng đầu triển khai, doanh nghiệp phải bảo đảm lượng khách sử dụng tối thiểu 50% tổng số ghế thương mại trên mỗi chuyến; khi chuyển sang giai đoạn duy trì, tỷ lệ này nâng lên từ 70% trở lên. Đây là ngưỡng không dễ đạt nếu điểm đến không tạo được sức hút đủ mạnh. Chính vì vậy, đã có đề xuất tỉnh cần cơ chế đánh giá giữa kỳ, linh hoạt điều chỉnh, thậm chí tính đến phương án tiếp nối cho những tuyến đã chứng minh được hiệu quả, thay vì cắt ngang khi hết hạn hỗ trợ.
Về dài hạn, nếu Gia Lai muốn sân bay Phù Cát quốc tế không chỉ là “sân bay 60 tuổi có thêm vài chuyến charter” mà trở thành cửa ngõ du lịch quốc tế đúng nghĩa, tỉnh phải kiên trì với ba việc: giữ kỷ luật chất lượng dịch vụ, duy trì đối thoại với doanh nghiệp để chia sẻ rủi ro, và gắn mỗi chuyến bay với chiến dịch quảng bá bài bản ở thị trường nguồn. Khi đó, hỗ trợ 200 triệu đồng/chuyến sẽ phát huy đúng vai trò “vốn mồi” – kích hoạt thị trường, chứ không biến thành khoản chi tạm thời rồi biến mất cùng những đường bay ngắn ngủi.
