Chính sách chưa có tiền lệ: Gia Lai đánh cược vào cửa ngõ Phù Cát
Chính sách mới của tỉnh Gia Lai về hỗ trợ các chuyến bay charter quốc tế đến sân bay Phù Cát là một chương trình dùng ngân sách địa phương làm “vốn mồi” để kích hoạt thị trường du lịch quốc tế, tạo đủ nguồn khách cho đường bay thẳng, qua đó biến Gia Lai thành điểm đến du lịch Tây Nguyên gắn với biển có khả năng kết nối trực tiếp với các thị trường nước ngoài. Điểm khác biệt của chính sách này là cách tỉnh nhìn du lịch như một ngành kinh tế cần đầu tư mạo hiểm có kiểm soát, thay vì chỉ trông chờ vào tăng trưởng tự nhiên. UBND tỉnh đã có tờ trình xin chủ trương ban hành nghị quyết hỗ trợ thu hút khách du lịch quốc tế qua chuyến bay không thường lệ đến Cảng hàng không Phù Cát giai đoạn 2026 – 2027. Đây không phải chương trình tài trợ nhỏ lẻ cho từng doanh nghiệp, mà là nỗ lực thiết kế lại cách Gia Lai tiếp cận thị trường quốc tế. Tỉnh thừa nhận khách quốc tế hiện chỉ chiếm hơn 1% trong tổng 12,4 triệu lượt khách năm 2025 – một tỷ lệ quá thấp so với tiềm năng.
“Tiền mồi” cho thị trường: từ hỗ trợ doanh nghiệp đến xây dựng nhu cầu
Thay vì hỗ trợ dàn trải, Gia Lai chọn tập trung vào các doanh nghiệp lữ hành quốc tế và hãng hàng không – những mắt xích then chốt để hình thành đường bay charter Phù Cát. Doanh nghiệp lữ hành được hỗ trợ quảng bá trên các kênh thông tin nhà nước, đưa hình ảnh, logo, sản phẩm vào chương trình xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch và hoạt động đối ngoại của tỉnh. Đáng chú ý hơn, mỗi chuyến charter quốc tế đưa khách đến Cảng hàng không Phù Cát được hỗ trợ ở mức 200 triệu đồng, cùng ưu đãi giảm 50% phí tham quan ba điểm là Trung tâm Khám phá khoa học và Đổi mới sáng tạo, Tháp Đôi, Tháp Bánh Ít. Quan điểm của tỉnh là không nuôi đường bay bằng ngân sách lâu dài. Chính sách chỉ đóng vai trò cú hích ban đầu: nhà nước chia sẻ một phần rủi ro để doanh nghiệp mạnh dạn mở thị trường, sau đó đường bay phải vận hành dựa trên khách thương mại ổn định. Nói cách khác, đây là khoản “đầu tư mồi” có thời hạn, đặt ra trách nhiệm rõ ràng cho doanh nghiệp: nếu thị trường không hình thành đủ mạnh sau 2027, không thể trông chờ ngân sách cứu vãn.
Phù Cát: từ sân bay nội địa thành cửa ngõ du lịch quốc tế Tây Nguyên
Điểm tựa hạ tầng của chiến lược Gia Lai du lịch quốc tế chính là sân bay Phù Cát. Cảng hàng không này đang được đầu tư đồng bộ, với đường cất hạ cánh số 2 tổng vốn hơn 3.000 tỷ đồng, cho phép tiếp nhận tàu bay code C và code E và mở đường bay quốc tế trực tiếp. Tỉnh đặt mục tiêu đưa đường cất hạ cánh số 2, hệ thống đường lăn và thiết bị bảo đảm hoạt động bay vào khai thác trong tháng 10/2026, trong khi nhà ga T2 cũng được cải tạo để phục vụ khoảng 600 hành khách/giờ cao điểm cho các chuyến charter. Việc chọn Phù Cát làm cửa ngõ không phải ngẫu nhiên. Sau khi sáp nhập, Gia Lai sở hữu cả không gian đại ngàn Tây Nguyên lẫn dải bờ biển phía Nam Trung Bộ. Từ sân bay này, du khách quốc tế có thể tiếp cận đồng thời biển Quy Nhơn, Eo Gió, Kỳ Co và cao nguyên, thác nước, hồ, văn hóa bản địa. Nếu Phù Cát trở thành cảng quốc tế đúng nghĩa như định hướng, Gia Lai sẽ có lợi thế hiếm có: một điểm đến “hai trong một” mà ít địa phương khác cạnh tranh được.
Mục tiêu tham vọng: thị trường quốc tế phải tự nuôi được đường bay
Đằng sau chính sách hỗ trợ lớn là tham vọng rõ ràng: dùng giai đoạn 2026–2027 để tạo đủ dung lượng thị trường cho các chuyến bay charter Phù Cát tồn tại bền vững. Tỉnh đặt mục tiêu đến 2030 đón 18,5 triệu lượt khách, trong đó có hơn 1 triệu khách quốc tế. Đây là bước nhảy vọt nếu so với hiện trạng 125 nghìn khách quốc tế năm 2025. Theo định hướng, sau 2027, “đường bay phải tự đứng được bằng thị trường; ngân sách nhà nước chỉ hỗ trợ xúc tiến, không bù đắp thường xuyên cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp”. Cách tiếp cận này đáng khen ở chỗ tránh biến ngân sách thành trợ cấp vô hạn cho một mô hình kinh doanh thiếu hiệu quả. Tuy vậy, tham vọng cũng kéo theo áp lực: nếu sản phẩm du lịch không đủ hấp dẫn, dịch vụ không đạt chuẩn, hoặc liên kết vùng lỏng lẻo, các chuyến charter sẽ khó duy trì đủ tải thương mại. Gia Lai đang chuẩn bị sản phẩm, cơ sở lưu trú, nhân lực, chuyển đổi số, môi trường du lịch và phối hợp với hãng hàng không, doanh nghiệp lữ hành để xây dựng phương án khai thác. Nhưng chuẩn bị trên giấy khác xa với khả năng giữ chân khách thực tế.
Kết luận: Gia Lai cần biến khẩu hiệu thành trải nghiệm để xứng đáng với cú đầu tư mồi
Nhìn tổng thể, chính sách du lịch mới của Gia Lai là một lựa chọn dám làm: dùng gần 95 tỷ đồng mỗi năm trong hai năm để bơm “tiền mồi” cho các chuyến bay charter Phù Cát, ưu đãi mạnh cho doanh nghiệp, song đặt giới hạn thời gian và yêu cầu đường bay phải sống bằng thị trường. Về mặt tư duy, tỉnh đã đi đúng hướng khi gắn phát triển Gia Lai du lịch quốc tế với cửa ngõ hàng không, thay vì chờ đợi khách tự tìm đến như trước đây. Tuy nhiên, đường bay không được nuôi bằng khẩu hiệu. Nếu Gia Lai muốn biến hình ảnh “đại ngàn chạm biển xanh” thành thương hiệu đáng nhớ, tỉnh phải bảo đảm chuỗi trải nghiệm đồng bộ: sản phẩm du lịch Tây Nguyên đặc sắc, dịch vụ biển chất lượng, hạ tầng thông suốt, môi trường an toàn và giá trị xứng đáng với chi tiêu tăng thêm từ khách quốc tế. Khi những yếu tố đó vận hành trơn tru, các chuyến bay charter Phù Cát sẽ không còn là cuộc đánh cược bằng ngân sách, mà trở thành minh chứng cho một chiến lược du lịch biết tính toán và dám đặt mục tiêu dài hạn.
