Hà Nội đặt cược vào mục tiêu hết ngập cục bộ trước mùa mưa lũ 2027
Chiến lược chống ngập Hà Nội giai đoạn hiện nay là kế hoạch tổng thể gồm 12 công trình tiêu thoát nước khẩn cấp, các hồ điều hòa, trạm bơm và kênh dẫn liên thông, nhằm xử lý dứt điểm các điểm ngập cục bộ và nâng năng lực tiêu nước của toàn đô thị trước những trận mưa lớn bất thường. Sáng 14/8, Thường trực Thành ủy đã họp với các sở, ngành để rà soát kết quả triển khai 12 công trình xây dựng khẩn cấp giải quyết ngập úng trên địa bàn thành phố. Đây không chỉ là một cuộc kiểm tra tiến độ, mà còn là lời “đặt cược” chính trị cho mục tiêu đến mùa mưa năm 2027 khắc phục toàn bộ tình trạng ngập cục bộ. Câu hỏi đặt ra: Hà Nội đang đi đúng hướng, hay lại lặp lại vòng luẩn quẩn “xong mùa mưa lại quên ngập” như nhiều năm trước?
Năm công trình đã phát huy hiệu quả: Bằng chứng cho cách làm mới
Theo Sở Xây dựng, đến hết ngày 30/6/2026, 10 dự án khẩn cấp giai đoạn 1 đã cơ bản hoàn thành các hạng mục chính. Trong số này, 5 dự án đã hoàn thành toàn bộ, trong đó có hồ đầu mối Mễ Trì, hồ điều hòa Yên Nghĩa 2, các hạng mục nâng công suất trạm bơm và cống rãnh dọc Đại lộ Thăng Long, cải tạo tiêu thoát nước khu Resco, Ecohome, Tây Hồ Tây, Đoàn Ngoại giao, Ciputra và khu vực Võ Chí Công, Long Biên, Đông Anh, Gia Lâm, cùng hệ thống trạm bơm – hồ – bể điều tiết lưu vực Tô Lịch – Tả Nhuệ. Đây là loạt công trình tiêu thoát nước mang tính “giải cứu” những điểm ngập quen mặt nhiều năm. Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố cho biết 5 công trình này đã phát huy hiệu quả rõ rệt ngay trong mùa mưa hiện nay, thể hiện ở việc các khu Tây Hồ Tây, Nam Thăng Long và Ciputra không còn ngập như trước. Nói cách khác, lần hiếm hoi người dân thấy ngay kết quả từ các công trình chống ngập Hà Nội.
Những mắt xích còn dang dở: Hoàn thiện trước khi quá muộn
Nếu 5 công trình đã hoàn thành là phần “dễ thấy”, thì phần quyết định cho mục tiêu không còn ngập cục bộ lại nằm ở những dự án đang dang dở. Bốn dự án đã xong hạng mục chính nhưng còn hoàn thiện phụ trợ gồm hồ điều hòa Phú Đô, cải tạo kênh Thụy Phương, hồ điều hòa Thụy Phương 2 và hồ điều hòa Yên Nghĩa 1. Riêng tuyến hạ lưu Kim Ngưu nối sông Tô Lịch với trạm bơm Yên Sở đang trong giai đoạn thanh thải. Thành phố đã chốt mốc thời gian rất chặt: hạ lưu Kim Ngưu và hồ Phú Đô phải xong trong tháng 8, kênh Thụy Phương trong tháng 9; hồ Thụy Phương 2 hoàn thành trước 20/8, Yên Nghĩa 1 trước 25/8. UBND thành phố yêu cầu các đơn vị hoàn thành toàn bộ các dự án còn lại trong tháng 8, riêng kênh La Khê chậm nhất tháng 9. Nếu những mốc này tiếp tục bị “xê dịch”, mục tiêu đối phó với mưa lũ 2027 sẽ chỉ còn trên giấy.
Từ chạy theo mưa đến chủ động phòng ngập
Điểm đáng chú ý nhất trong lần rà soát này là sự thay đổi tư duy: không còn chờ mưa lớn rồi mới cuống cuồng bơm nước, mà chuyển sang phòng ngừa rủi ro ngập. Lãnh đạo Thành ủy yêu cầu rà soát toàn bộ các điểm còn ngập cục bộ, xây dựng phương án xử lý triệt để với mục tiêu đến mùa mưa 2027 khắc phục hoàn toàn tình trạng này. Đây là mục tiêu chỉ có thể đạt nếu hệ thống công trình tiêu thoát nước được nhìn như một mạng lưới liên hoàn, chứ không phải vài dự án “chống ngập theo vụ”. Các dự án sau khi hoàn thành hạng mục chính đều đã được kết nối với hệ thống thoát nước chung, trực tiếp tham gia tiêu thoát nước cho khu vực. Công ty Thoát nước được giao phối hợp chủ đầu tư vận hành hệ thống, bảo đảm tiêu thoát nước trong mùa mưa 2026. Nếu vận hành tốt, đây sẽ là bước chuyển từ tư duy ứng phó sang phòng ngừa mà Hà Nội đã thiếu suốt nhiều năm.
Hồ điều hòa, trạm bơm, nền đường: Những việc phải làm ngay
Trong đợt khẩn cấp thứ hai, Hà Nội triển khai thêm hai dự án hồ điều hòa Chèm tại phường Đông Ngạc và hồ Liên Mạc 1 tại phường Thượng Cát; cả hai dự kiến hoàn thành trong quý IV/2026, sau khi địa phương đã bàn giao 100% mặt bằng sạch. Việc bổ sung các hồ điều hòa được kỳ vọng tăng khả năng trữ nước, giảm áp lực cho công trình tiêu thoát nước khi mưa lớn, đồng thời tạo dư địa để xử lý các điểm ngập mới trong tương lai. Song song, thành phố đã cải tạo, nâng công suất một số trạm bơm hiện có, lắp trạm bơm dã chiến và cải tạo hệ thống cống, rãnh dọc Đại lộ Thăng Long. Các cơ quan chức năng cũng được yêu cầu đánh giá sự cần thiết của việc bổ sung trạm bơm và nghiên cứu nâng cốt nền đường để tăng hiệu quả chống ngập lâu dài. Nếu những hạng mục này được làm đến nơi đến chốn, Hà Nội không chỉ “chống ngập Hà Nội” theo mùa, mà xây được nền tảng an toàn hơn cho các mùa mưa lũ 2027 và các năm sau.
