Dừng nhà máy, giải thể doanh nghiệp
ECCO Việt Nam là doanh nghiệp sản xuất giày dép thuộc tập đoàn Đan Mạch ECCO, vận hành nhà máy tại Khu công nghiệp Bàu Bàng, TP.HCM từ năm 2020. Ngày 2/11/2026, công ty thông báo giải thể và chấm dứt hoạt động sản xuất tại cơ sở này. Đây không chỉ là một quyết định đóng cửa nhà máy riêng lẻ: nó đánh dấu việc ECCO rút hoạt động sản xuất khỏi Việt Nam trong kế hoạch sắp xếp lại mạng lưới toàn cầu.
Sản xuất tại nhà máy dừng vào lúc 14 giờ cùng ngày, theo thông tin được công bố tại cuộc họp với nhân viên. Với hơn 1.600 người bị ảnh hưởng, tác động không dừng ở cánh cổng nhà máy. Quyết định được đưa ra vào những tháng cuối năm, khi công nhân cần tìm việc mới trong lúc thị trường tuyển dụng và đơn hàng của ngành giày còn nhiều bất ổn. Đây là phần đáng lo nhất của câu chuyện: một kế hoạch tái cơ cấu toàn cầu chuyển thành rủi ro sinh kế cụ thể cho người lao động tại địa phương.
Tái cơ cấu giữa hai năm thua lỗ
Việc đóng cửa tại Bàu Bàng diễn ra trong bối cảnh công ty mẹ ECCO Sko A/S thua lỗ hai năm liên tiếp. Doanh thu tập đoàn giảm trong năm 2025, dù khoản lỗ thu hẹp so với năm trước; kết quả vẫn chưa trở lại có lãi. ECCO cho biết nhu cầu thị trường suy giảm kéo dài và công suất sản xuất vượt nhu cầu thực tế, nên tập đoàn sẽ tập trung sản xuất tại ít nhà máy hơn.
Cùng ngày thông báo đóng cơ sở ở Việt Nam, ECCO công bố kế hoạch ngừng hoạt động nhà máy tại Santa Maria da Feira, Bồ Đào Nha. Cơ sở này mở từ năm 1984, là nhà máy đầu tiên của hãng bên ngoài Đan Mạch; quyết định ảnh hưởng đến 632 lao động. Hai đợt đóng cửa cho thấy đây là bước thu hẹp mạng lưới có quy mô quốc tế, không phải dấu hiệu đủ để kết luận riêng nhà máy Việt Nam làm ăn thua lỗ. Hiện chưa có dữ liệu xác nhận nhà máy ECCO tại Bàu Bàng thua lỗ trước khi giải thể.
Quyền lợi lao động là ưu tiên trước mắt
Theo kế hoạch, hợp đồng của những người không được giữ lại trong giai đoạn thanh lý sẽ chấm dứt vào ngày 30/11/2026 hoặc sớm hơn nếu hợp đồng hết hạn trước đó. Một số nhân sự ở lại để hỗ trợ thủ tục giải thể. Công ty cam kết thanh toán lương còn thiếu, tiền nghỉ phép chưa sử dụng và các khoản bắt buộc theo quy định; người lao động cũng được xem xét hỗ trợ thêm theo thời gian làm việc, với mức cụ thể được thông báo riêng.
Cơ quan quản lý khu công nghiệp cùng tổ chức công đoàn và chính quyền địa phương đã làm việc với doanh nghiệp về quyền lợi, đồng thời dự kiến kết nối lao động bị ảnh hưởng với các doanh nghiệp lân cận đang cần tuyển người. Cam kết trên là cần thiết, nhưng với hơn 1.600 công nhân ngành giày, việc nhận đủ chế độ chỉ giải quyết một phần: khả năng tìm việc tương đương và ổn định mới quyết định mức độ tổn thương lâu dài. Vì vậy, việc hoàn tất hồ sơ bảo hiểm, chi trả đúng hạn và hỗ trợ chuyển việc cần được giám sát sát sao.
Áp lực rộng hơn với ngành giày
Đợt rút lui của ECCO diễn ra khi điều kiện sản xuất và kinh doanh của ngành giày Việt Nam chưa cải thiện rõ trong mười tháng đầu năm. Đơn hàng đến chậm, thị trường xuất khẩu thiếu ổn định, cạnh tranh về giá tăng, trong khi chi phí sản xuất và lãi vay tiếp tục gây sức ép. Doanh nghiệp còn phải đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về lao động, nguyên liệu, logistics và môi trường, khiến khả năng duy trì sức cạnh tranh thêm khó khăn.
Bối cảnh này không chứng minh các khó khăn của toàn ngành là nguyên nhân duy nhất khiến ECCO đóng cửa nhà máy; tập đoàn nêu việc tái cơ cấu công suất và nhu cầu suy yếu là lý do trực tiếp. Tuy nhiên, quyết định cho thấy người lao động có thể chịu hệ quả nhanh nhất khi doanh nghiệp toàn cầu thu hẹp sản xuất. Kết luận cần đặt ra không phải chỉ là làm sao hoàn tất giải thể, mà còn là bảo đảm người mất việc nhận đủ quyền lợi và có lối quay lại thị trường lao động.
