Từ lễ ra mắt ở Bangkok đến tham vọng trở thành trung tâm xuất khẩu ASEAN
Chiến lược mở rộng của Kim Long Motor sang Thái Lan là kế hoạch dùng thị trường Thái làm cứ điểm sản xuất, lắp ráp và xuất khẩu xe buýt thương mại cho toàn ASEAN, chuyển dần từ xuất khẩu xe nguyên chiếc sang sản xuất CKD với mục tiêu nội địa hóa linh kiện tối thiểu 50%, qua đó nâng cao vị thế của một hãng xe Việt mở rộng trên bản đồ ô tô khu vực. Chiều 15/9, tại Bangkok, Kim Long Motor cùng KIJSETTHI Mobility tổ chức lễ ra mắt chính thức các mẫu xe bus Kim Long tại Thái Lan, đánh dấu bước hiện diện rõ ràng của "Kim Long Motor Thái Lan" trong mắt khách hàng sở tại. Đây không phải động thái thăm dò, mà là sự khởi đầu cho một chiến lược dài hơi: biến Thái Lan – trung tâm công nghiệp ô tô ASEAN – thành nhà máy ô tô Thái Lan của Kim Long, phục vụ xuất khẩu xe ASEAN thay vì chỉ bán lẻ từng đơn hàng.
Hợp đồng 3.000 xe/năm và lộ trình chuyển dịch từ CBU sang CKD
Kim Long Motor không bước vào Thái Lan với hai bàn tay trắng; doanh nghiệp đã có đơn hàng 3.000 xe buýt mỗi năm ký với Cho Thavee Group từ tháng 6, gồm cả xe buýt điện và xe dùng động cơ Yuchai. Cuối năm, hãng tiếp tục ký hợp đồng cung cấp 1.000 xe buýt các loại cho KIJSETTHI Mobility, rồi chọn đơn vị này làm nhà phân phối ủy quyền từ tháng 4, xây dựng mạng lưới showroom, trạm dịch vụ và kho phụ tùng phục vụ khách hàng toàn quốc. Kim Long công bố rõ hai giai đoạn: trước mắt tiếp tục xuất khẩu xe nguyên chiếc (CBU) đạt chuẩn Euro 5 và xe buýt điện để thử thị hiếu và hoàn thiện dịch vụ hậu mãi; sau đó từ 2027–2030, chuyển sang sản xuất, lắp ráp CKD tại Thái Lan với mục tiêu nội địa hóa linh kiện từ 50% trở lên. Theo các nguồn quốc tế, cơ sở này được quy hoạch như trung tâm xuất khẩu xe ASEAN của Kim Long Motor.
Nội địa hóa linh kiện và bước tiến vào chuỗi cung ứng ô tô Đông Nam Á
Điểm đáng chú ý nhất trong chiến lược "nhà máy ô tô Thái Lan" của Kim Long Motor không chỉ là suất đầu tư, mà là cách hãng tự đặt mình trong chuỗi cung ứng khu vực. Theo thông tin quốc tế, kế hoạch đặt nhà máy nhằm khai thác mạng lưới nhà cung cấp phụ tùng khổng lồ đã hình thành ở Thái Lan từ thập niên 1960, đồng thời tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng ô tô Đông Nam Á và thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ bản địa. Mục tiêu nội địa hóa linh kiện tối thiểu 50% tại Thái Lan cho thấy Kim Long không chấp nhận vai trò "thợ lắp ráp" mà muốn chia sẻ giá trị với nhà cung cấp sở tại. Điều này dựa trên nền tảng nội địa hóa cao tại Việt Nam: xe buýt diesel của hãng đã đạt khoảng 90% nội địa hóa, xe buýt điện đạt 60% và hướng tới 90% vào cuối năm. Nếu hoàn thành, đây sẽ là một hãng xe Việt mở rộng ra ngoài biên giới bằng năng lực công nghiệp thực sự, chứ không chỉ bằng thương hiệu.
Tác động với thị trường Thái Lan và khách hàng khu vực
Với khách hàng Thái Lan, lợi ích đầu tiên không nằm ở khẩu hiệu mà ở sản phẩm cụ thể. Xe buýt Kim Long vốn thiết kế tay lái bên trái phải được chuyển sang cấu hình tay lái bên phải, đáp ứng điều kiện lưu thông tại Thái Lan, đồng thời được tinh chỉnh theo yêu cầu vận hành và tiêu chuẩn an toàn bản địa. Theo thông tin công bố tại lễ ra mắt, mạng lưới showroom, trạm dịch vụ ủy quyền và kho phụ tùng chính hãng đã được KIJSETTHI hoàn thiện, sẵn sàng bảo hành, hỗ trợ kỹ thuật 24/7 cho sản phẩm Kim Long Motor Thái Lan. Song song đó, kế hoạch xây dựng nhà máy và nội địa hóa linh kiện tạo thêm việc làm cho lao động sở tại, đóng góp thêm một lựa chọn mới trong phân khúc xe buýt thương mại, nơi các hãng Nhật, Hàn và châu Âu đang áp đảo. Nếu Kim Long duy trì được chất lượng và dịch vụ, người dùng Thái Lan và cả ASEAN có thêm một lựa chọn xe buýt điện và động cơ diesel "made by a Vietnamese automaker" với chuẩn khí thải cao và chi phí vận hành cạnh tranh.
Sau VinFast, một mô hình mới cho hãng xe Việt mở rộng ra khu vực
Điểm gây chú ý là việc một hãng xe Việt mở rộng dây chuyền sản xuất ra nước ngoài vẫn rất hiếm. Các nguồn quốc tế nhận định, ngoài trường hợp VinFast mở nhà máy tại Ấn Độ và Indonesia, gần như không có doanh nghiệp ô tô Việt nào chọn con đường đặt nhà máy chế tạo ở nước ngoài. Kim Long Motor – thành lập năm 2018 tại Thừa Thiên Huế, chuyên xe buýt, xe buýt cỡ nhỏ, xe tải và vừa đẩy mạnh xe buýt điện – đang thử một mô hình khác: dùng Thái Lan làm cứ điểm xuất khẩu xe ASEAN, song song tiếp tục xuất khẩu sang Trung Đông và các thị trường khác. Theo nhận định của các nguồn quốc tế, việc Kim Long chọn Thái Lan cho thấy hãng hiểu rằng muốn cạnh tranh trong khu vực phải đứng ngay giữa hệ sinh thái công nghiệp ô tô ASEAN, thay vì co mình trong thị trường nội địa. Nếu dự án nhà máy ô tô Thái Lan thành công, nó sẽ là một tiền lệ quan trọng: hãng xe Việt mở rộng không chỉ bằng marketing, mà bằng việc bước vào sân chơi sản xuất khu vực, chấp nhận chuẩn cao và cạnh tranh trực diện.
