Đề cử World Travel Awards: bước ngoặt cho chiến lược kinh tế di sản
Ninh Bình được đề cử hạng mục “Asia's Leading Emerging Tourism Destination” tại World Travel Awards là dấu mốc cho thấy một vùng đất di sản có thể chuyển mình thành trung tâm du lịch thế giới, nơi tăng trưởng kinh tế dựa trên giá trị văn hóa – thiên nhiên kết hợp đầu tư tư nhân và định hướng phát triển bền vững, mở ra mô hình mới cho du lịch Đông Nam Á dựa trên di sản Tràng An và các tài nguyên bản địa. Ninh Bình vừa được Ban tổ chức World Travel Awards (giải thưởng được ví như “Oscar của ngành du lịch”) đưa vào danh sách đề cử Điểm đến mới nổi hàng đầu châu Á. Điều này không chỉ là vinh dự mà là tín hiệu rõ ràng: thương hiệu "Ninh Bình du lịch thế giới" đã đủ dày để bước vào sân chơi cạnh tranh của toàn khu vực. Đề cử thuộc hạng mục dành cho điểm đến phát triển nhanh, hấp dẫn và có tiềm năng cạnh tranh trên thị trường du lịch Đông Nam Á. Nếu nhìn đúng, đây là thời khắc bản lề để Ninh Bình dùng giải thưởng như đòn bẩy cho chiến lược kinh tế di sản dài hạn.
Di sản Tràng An: nền tảng khác biệt trong cuộc đua du lịch Đông Nam Á
Lợi thế lớn nhất của Ninh Bình không nằm ở tốc độ xây dựng công trình mới, mà ở di sản Tràng An – quần thể danh thắng được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới đầu tiên của Việt Nam và Đông Nam Á theo cả hai tiêu chí văn hóa và thiên nhiên. Điều này đặt Ninh Bình vào vị trí hoàn toàn khác trong bản đồ du lịch Đông Nam Á: không chỉ là điểm đến đẹp, mà là phòng thí nghiệm sống cho mô hình phát triển bền vững dựa trên di sản. Bên cạnh Tràng An, hệ thống điểm đến Tam Cốc – Bích Động, Cố đô Hoa Lư, chùa Bái Đính, vùng sinh thái rừng, đồng bằng và ven biển tạo nên “gói sản phẩm” đủ sâu cho lưu trú nhiều ngày. Nếu Ninh Bình kiên định lấy di sản làm nền tảng, văn hóa làm sức mạnh nội sinh, sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực, địa phương có thể đi trước nhiều nơi trong khu vực về mô hình du lịch di sản bền vững.
Những con số tăng trưởng: tiềm năng kinh tế di sản đã thành hiện thực
Đề cử World Travel Awards không xuất hiện trong khoảng trống số liệu. Ninh Bình đã đón gần 19 triệu lượt khách trong 7 tháng đầu năm, tăng hơn 23,3% so với cùng kỳ; tổng doanh thu du lịch gần 19.350 tỷ đồng, tăng 21,8%. Đây là minh chứng rõ ràng rằng "kinh tế di sản" không phải khái niệm lý thuyết. Riêng tháng 7, tỉnh ước đón hơn 1,1 triệu lượt khách, doanh thu hơn 1.380 tỷ đồng, đều tăng trên 22%. Những con số này cho thấy Ninh Bình không chỉ phục hồi sau giai đoạn khó khăn của ngành du lịch, mà đã đi vào nhóm tăng trưởng cao của cả nước. Quan trọng hơn, tăng trưởng gắn với việc mở rộng không gian du lịch, đa dạng hóa sản phẩm và xúc tiến quảng bá, nhờ đó dịch vụ lưu trú và ăn uống địa phương được hưởng lợi trực tiếp. Nếu được quản trị tốt, dòng khách và doanh thu này có thể trở thành nguồn lực ổn định để tái đầu tư cho bảo tồn di sản và nâng cấp hạ tầng, thay vì chỉ là thành tích ngắn hạn.
Vai trò nhà đầu tư tư nhân và bài toán cân bằng tâm linh – di sản
Một mặt quan trọng trong câu chuyện Ninh Bình du lịch thế giới là sự tham gia mạnh mẽ của nhà đầu tư tư nhân vào các dự án du lịch tâm linh quy mô lớn. Đứng sau khu du lịch Tràng An – Bái Đính rộng 12.000 ha và khu du lịch Tam Chúc 5.200 ha là Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường, do ông Nguyễn Văn Trường làm chủ, người hầu như không xuất hiện trước truyền thông nhưng để lại dấu ấn bằng những công trình khổng lồ. Sự dịch chuyển không gian văn hóa – tâm linh sang quy mô hàng nghìn hecta tạo ra sức hút du lịch mới, nhưng cũng đặt ra bài toán cân bằng: làm sao để các khu tâm linh không lấn át giá trị di sản Tràng An, không biến phát triển bền vững thành khẩu hiệu. Cơ hội ở đây là dùng nguồn lực tư nhân để cải thiện hạ tầng, dịch vụ, song song với quy chuẩn rõ ràng về kiến trúc, môi trường và mật độ xây dựng. Nếu bỏ lỡ khâu điều tiết này, Ninh Bình có thể đánh mất lợi thế khác biệt lớn nhất của mình: một vùng di sản thiên nhiên – văn hóa được bảo tồn nguyên trạng.
Từ đề cử Oscar du lịch đến chiến lược phát triển bền vững dài hạn
Việc được đề cử liên tiếp bởi các nền tảng quốc tế như TripAdvisor, Booking.com, Condé Nast Traveler, Travel + Leisure, Wanderlust và nay là World Travel Awards cho thấy thương hiệu Ninh Bình du lịch thế giới đã có sức lan tỏa thực sự. Nhưng giải thưởng chỉ là điểm khởi đầu. Tỉnh đang triển khai Chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch đến 2030, tầm nhìn 2045 với định hướng lấy di sản làm nền tảng, văn hóa làm sức mạnh nội sinh, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là giải pháp lâu dài. Song song, Ninh Bình dự kiến công bố danh mục dự án kêu gọi đầu tư về đô thị, thương mại, dịch vụ và du lịch để huy động nguồn lực xã hội, hoàn thiện hạ tầng, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Kết luận rõ ràng ở đây: nếu Ninh Bình coi đề cử World Travel Awards là lời cam kết với mô hình phát triển bền vững, chứ không chỉ là danh hiệu, địa phương có thể trở thành hình mẫu cho cả du lịch Đông Nam Á về cách biến di sản thành động lực kinh tế lâu dài.
