Ba kết nối: Định nghĩa mới cho quan hệ kinh tế Việt Nam - Thái Lan
Chiến lược Ba kết nối giữa Việt Nam và Thái Lan là khuôn khổ hợp tác nhằm gắn kết hạ tầng, con người và kinh tế, tăng cường chuỗi cung ứng, thúc đẩy thương mại song phương và làm sâu sắc hơn quan hệ trong không gian ASEAN, từ đó tái định hình cách hai nền kinh tế liên hệ với nhau và với khu vực rộng lớn hơn. Đây không chỉ là một khẩu hiệu ngoại giao mà là trục chiến lược mới cho thương mại Việt Nam Thái Lan, đặt mục tiêu kim ngạch 50 tỷ USD như một bài kiểm tra năng lực liên kết của cả hai nước. Điểm đáng chú ý là sáng kiến này được hai bên lựa chọn công bố và thúc đẩy đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, cho thấy thông điệp: sau nửa thế kỷ, hai nước muốn chuyển từ hợp tác “mở rộng dần” sang “kết nối có chủ đích”.
Cuộc gặp 6/8 và bước ngoặt chính trị cho thương mại 50 tỷ USD
Ngày 6/8, Thủ tướng Lê Minh Hưng hội kiến Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Thái Lan Sophon Zaram tại Hà Nội, đúng dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan. Đây không phải một cuộc gặp nghi lễ; nó đặt nền chính trị cho một giai đoạn hợp tác kinh tế mới. Hai bên nhất trí tăng cường trao đổi đoàn, chia sẻ kinh nghiệm lập pháp, giám sát và ủng hộ kết nối địa phương – những yếu tố tưởng như “hậu trường” nhưng lại quyết định việc các cam kết kinh tế có đi vào thực chất hay không. Một câu nói đáng trích là: "Hai nhà lãnh đạo nhất trí thúc đẩy triển khai thực chất Chiến lược Ba kết nối" – nhấn mạnh từ “thực chất” cho thấy cả hai đều ý thức rằng nếu không có sự giám sát và hành động cụ thể từ Quốc hội và Chính phủ, mọi kế hoạch thương mại Việt Nam Thái Lan chỉ dừng ở mức khẩu hiệu.
Mục tiêu kim ngạch 50 tỷ USD: Tham vọng hay bước đi tất yếu?
Hai nhà lãnh đạo đã thống nhất phấn đấu sớm đạt kim ngạch thương mại song phương 25 tỷ USD, hướng tới 50 tỷ USD theo hướng cân bằng, bền vững. Điều này biến chiến lược Ba kết nối thành công cụ cụ thể cho hợp tác kinh tế song phương chứ không chỉ là mô hình chính trị. Mục tiêu kim ngạch 50 tỷ USD không nên bị xem là tham vọng “thể hiện”, mà là đáp án bắt buộc nếu hai nền kinh tế muốn giữ vai trò đáng kể trong quan hệ Đông Nam Á đang cạnh tranh gay gắt. Nếu không nâng cấp chuỗi cung ứng, hạ tầng logistics và liên kết doanh nghiệp, cả Việt Nam lẫn Thái Lan sẽ bị mắc kẹt ở vị trí trung gian, phụ thuộc vào các trung tâm sản xuất ngoài khu vực. Ba kết nối vì vậy chính là chiến lược để nội khối ASEAN tự nâng mình trên bản đồ thương mại.
Ba kết nối: Hạ tầng, con người, kinh tế gắn liền lợi ích người dân
Theo thỏa thuận, Chiến lược Ba kết nối bao gồm gắn kết hạ tầng, con người và kinh tế, đồng thời tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, doanh nghiệp, địa phương và các chiến lược phát triển bền vững. Việc khai thác hiệu quả Hành lang Kinh tế Đông - Tây và Hành lang Kinh tế phía Nam được xem là xương sống hạ tầng cho thương mại Việt Nam Thái Lan. Nhưng giá trị thực chỉ xuất hiện khi các tuyến đường này làm giảm chi phí vận chuyển, mở thêm cơ hội việc làm và tăng thu nhập cho doanh nghiệp vừa và nhỏ hai nước. Hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, văn hóa, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân đã và đang mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước. Việc Thủ tướng đề nghị Thái Lan tạo điều kiện cho cộng đồng người Việt tiếp tục đóng góp cho cả hai nền kinh tế cho thấy trụ cột “con người” được coi trọng ngang với hạ tầng.
Từ song phương tới khu vực: Khi Ba kết nối gắn với vai trò ASEAN
Quan hệ Việt Nam - Thái Lan không tồn tại trong khoảng trống; nó gắn chặt với mục tiêu phát huy vai trò trung tâm của ASEAN và hợp tác tiểu vùng Mekong. Hai bên khẳng định luôn phối hợp chặt chẽ để củng cố đoàn kết nội khối, duy trì vai trò trung tâm của ASEAN và thúc đẩy lập trường chung về Biển Đông trên cơ sở luật pháp quốc tế và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982. Điều này cho thấy Chiến lược Ba kết nối không chỉ là dự án song phương mà là phép thử cho khả năng liên kết nội khối ASEAN: nếu hai nền kinh tế lớn trong khu vực không kết nối được hạ tầng, chuỗi cung ứng và con người, khó có thể nói đến vai trò trung tâm của ASEAN. Kết luận hợp lý là: bằng cách biến mục tiêu kim ngạch 50 tỷ USD thành hiện thực, Việt Nam và Thái Lan đang gửi thông điệp rằng liên kết khu vực phải bắt đầu từ những cặp quan hệ cụ thể, với những tuyến hành lang và cộng đồng doanh nghiệp cụ thể, chứ không phải từ các khẩu hiệu chung chung về quan hệ Đông Nam Á.
