Từ mục tiêu 25 tỷ đến tham vọng 50 tỷ USD: Không chỉ là con số
Kim ngạch thương mại Việt Nam Thái Lan là tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ được trao đổi giữa hai nền kinh tế, phản ánh mức độ gắn kết chuỗi cung ứng, độ tin cậy chính trị và khả năng phối hợp chiến lược song phương trong khu vực Đông Nam Á hiện nay.
Cuộc hội kiến chiều 6/8 giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Thái Lan Sophon Zaram đang thăm chính thức Việt Nam đã đặt lại trật tự ưu tiên cho quan hệ kinh tế song phương. Trên nền kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao – một mốc mang tính biểu tượng – hai bên không chỉ nhắc lại tình hữu nghị, mà chốt một lộ trình rõ: phấn đấu hoàn thành mục tiêu kim ngạch thương mại song phương 25 tỷ USD như một “ngưỡng kiểm tra sức bền”, trước khi tiến tới đích 50 tỷ USD với yêu cầu cân bằng và bền vững. Cách tiếp cận hai nấc này cho thấy lãnh đạo hai nước chọn con đường “leo dốc có trạm nghỉ”, thay vì đặt một cột mốc xa vời rồi phó mặc cho thị trường tự điều chỉnh.
Chiến lược Ba kết nối: Từ khẩu hiệu thành kiến trúc chuỗi cung ứng
Điểm khác biệt của lần cam kết này là kim ngạch thương mại Việt Nam Thái Lan được đặt trong một khung “thiết kế” cụ thể: Chiến lược Ba kết nối. Hai nhà lãnh đạo nhất trí thúc đẩy triển khai thực chất chiến lược này, với trọng tâm là tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, doanh nghiệp, địa phương và các chiến lược phát triển bền vững. Đây không còn là khẩu hiệu ngoại giao, mà là một kiến trúc liên kết có chủ đích, nhằm giảm chi phí logistics, tăng tốc độ lưu chuyển hàng hóa và phân bổ lại rủi ro giữa các mắt xích.
Khi hai bên nhấn mạnh việc khai thác Hành lang kinh tế Đông – Tây và Hành lang kinh tế phía Nam, mở rộng kết nối đường bộ, hàng không, đường biển, họ đang đặt nền móng cho một cấu trúc chuỗi cung ứng Đông Nam Á mới, nơi hàng hóa không chỉ đi từ cảng đến cảng, mà di chuyển theo mạng lưới hành lang đa phương thức. Một câu có thể trích dẫn là: “Hai nhà lãnh đạo nhất trí thúc đẩy triển khai thực chất Chiến lược ‘Ba kết nối’, tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, doanh nghiệp, địa phương và các chiến lược phát triển bền vững”.
Ba lớp kết nối và lộ trình đạt mục tiêu 25 tỷ USD
Để đạt mục tiêu 25 tỷ USD trước khi nghĩ đến mục tiêu 50 tỷ USD, chiến lược Ba kết nối cần được hiểu như ba lớp hành động cụ thể. Lớp thứ nhất là kết nối hạ tầng và hành lang kinh tế: khai thác hiệu quả Hành lang kinh tế Đông – Tây và Hành lang kinh tế phía Nam, đồng thời mở rộng mạng lưới giao thông đường bộ, đường hàng không và đường biển giữa hai nước. Không có hạ tầng thông suốt, mọi cam kết kim ngạch chỉ là phép tính trên giấy.
Lớp thứ hai là kết nối thể chế, mà tâm điểm là Ủy ban hỗn hợp Thương mại Việt Nam – Thái Lan được yêu cầu phát huy hiệu quả để “phấn đấu sớm đạt mục tiêu kim ngạch thương mại song phương 25 tỷ USD, hướng tới 50 tỷ USD theo hướng cân bằng và bền vững”. Lớp thứ ba là kết nối doanh nghiệp và địa phương: khuyến khích doanh nghiệp mở rộng đầu tư, kết nối các tỉnh, thành dọc hành lang kinh tế, gắn thương mại với du lịch, giáo dục, văn hóa. Đây là tầng mà người dân và doanh nghiệp cảm nhận rõ nhất qua đơn hàng, việc làm và các tour du lịch hai chiều.
Tin cậy chính trị và hợp tác kinh tế Việt Thái: “vốn nền” của chuỗi cung ứng
Không thể tách mục tiêu kim ngạch thương mại Việt Nam Thái Lan khỏi nền tảng chính trị. Hai bên nhấn mạnh tiếp tục tăng cường tin cậy chính trị qua duy trì tiếp xúc cấp cao, phát huy cơ chế họp Nội các chung và triển khai Chương trình hành động Đối tác Chiến lược Toàn diện giai đoạn 2026–2031. Tin cậy chính trị không phải chi tiết bên lề, mà là “vốn nền” giúp các chuỗi cung ứng hoạt động ổn định, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh khu vực gay gắt.
Hợp tác quốc phòng – an ninh tiếp tục là trụ cột quan trọng, với việc duy trì cơ chế hợp tác quốc phòng – an ninh, tăng cường phối hợp trong an ninh, an toàn hàng hải, công nghiệp quốc phòng, cứu hộ – cứu nạn, quản lý biên giới và phòng chống tội phạm xuyên quốc gia. Hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ, văn hóa, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân được đánh giá là “không ngừng được mở rộng, mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước”. Đây chính là phần thưởng cụ thể cho việc đặt hợp tác kinh tế Việt Thái trong một cấu trúc chuỗi cung ứng ổn định và an toàn.
Kết luận: Chuỗi cung ứng chung, lợi ích chung và trách nhiệm chung
Nếu chỉ nhìn vào con số, mục tiêu 50 tỷ USD có thể gây ấn tượng như một cuộc chạy đua kim ngạch. Nhưng nội dung cam kết giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Sophon Zaram cho thấy hai nước đang chọn một định nghĩa khác: kim ngạch là chỉ số phản ánh độ gắn kết của một chuỗi cung ứng chung và mức độ chia sẻ lợi ích giữa hai nền kinh tế.
Chiến lược Ba kết nối – với hạ tầng liên thông, thể chế hài hòa và doanh nghiệp – địa phương cùng tham gia – sẽ quyết định khả năng hiện thực hóa mục tiêu 25 tỷ rồi 50 tỷ USD theo hướng cân bằng và bền vững. Trách nhiệm giờ không chỉ nằm ở cấp lãnh đạo, mà lan xuống cơ quan lập pháp, chính quyền địa phương và cộng đồng doanh nghiệp hai nước. Nếu mỗi mắt xích cùng coi chuỗi cung ứng chung là “tài sản chung”, mục tiêu 50 tỷ USD sẽ không còn là tham vọng xa vời, mà trở thành bước đi logic trong tiến trình hợp tác kinh tế Việt Thái.
