Quần thể du lịch tâm linh 35.000 tỷ: Đặt cược lớn vào Am Tiên
Dự án 35.000 tỷ đồng tại Am Tiên là quần thể du lịch tâm linh, văn hóa và sinh thái gần 400 ha, kết hợp hạ tầng cáp treo, trục cảnh quan, dịch vụ nghỉ dưỡng để biến núi Nưa – Am Tiên thành điểm đến hành hương và trải nghiệm quy mô hàng đầu trong du lịch tâm linh Việt Nam. Đây không phải một khu tâm linh đơn lẻ mà là dự án 3 giai đoạn do một tập đoàn tư nhân đầu tư, với tham vọng biến hạ tầng du lịch Thanh Hóa thành điểm nhấn mới trên bản đồ du lịch cả nước. Trọng tâm là khai thác chiều sâu lịch sử của khu di tích quốc gia Am Tiên gắn với cuộc khởi nghĩa của Triệu Thị Trinh, đồng thời bổ sung các lớp trải nghiệm hiện đại như nghỉ dưỡng, sinh thái và dịch vụ thương mại.
Điểm đáng chú ý là chính quyền địa phương không giấu kỳ vọng: khi hoàn thành, quần thể này phải trở thành điểm đến nổi bật, tạo cú hích cho hạ tầng du lịch Thanh Hóa cả về hình ảnh lẫn dòng khách. Câu hỏi đặt ra không còn là “có nên làm” mà là “làm thế nào để mô hình du lịch tâm linh Việt Nam vừa hiện đại, vừa tôn trọng di sản”. Chính tại Am Tiên, cuộc thử nghiệm quy mô lớn này đang diễn ra với tốc độ ngày càng rõ ràng.
Tuyến cáp treo 3.000 tỷ: Mũi nhọn kết nối và thương mại hóa trải nghiệm
Tuyến cáp treo 3000 tỷ tại khu du lịch Am Tiên thực chất là một tổ hợp gồm nhà ga đi, nhà ga đến, 4 tuyến cáp treo và khu dịch vụ thương mại trên diện tích khoảng 31,7 ha, với tổng vốn đầu tư 2.969 tỷ đồng, thực hiện giai đoạn 2025–2030. Đây là giai đoạn 1 của dự án 35000 tỷ đồng, được xem như “xương sống” kết nối các phân khu tâm linh, văn hóa và nghỉ dưỡng trên núi Nưa. Theo thiết kế, cáp treo không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển mà còn là sản phẩm du lịch riêng, khi hành trình lên núi trở thành một trải nghiệm ngắm cảnh có giá trị kinh tế cao.
Đến nay, toàn bộ diện tích Nhà nước thu hồi đã hoàn thành giải phóng mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật như san nền, cấp điện, cấp nước đạt khoảng 30%, với tổng khối lượng và giá trị thiết bị ước đạt 945 tỷ đồng. Thiết bị cáp treo đã được đặt hàng từ Doppelmayr và dự kiến lắp đặt từ tháng 12/2026, phấn đấu hoàn thành, đưa tuyến cáp treo số 1 vào khai thác trong năm 2027. "Dự kiến, công tác thi công, lắp đặt hệ thống cáp treo sẽ được triển khai từ tháng 12/2026, phấn đấu hoàn thành trong năm 2027" – mốc tiến độ này là phép thử cho khả năng tổ chức thi công và cam kết của nhà đầu tư.
Hai dự án gần 9.600 tỷ: Thiết kế lại trải nghiệm du khách tại Am Tiên
Song song tuyến cáp treo 3000 tỷ, Am Tiên đang triển khai dự án Khu dịch vụ du lịch và trục cảnh quan văn hóa với vốn 6.634 tỷ đồng trên khoảng 58,6 ha, thực hiện từ 2025 đến 2030. Như vậy, riêng tại khu du lịch Am Tiên, hai dự án đang triển khai đã đạt tổng vốn gần 9.600 tỷ đồng, tập trung vào việc nâng cao trải nghiệm du lịch tâm linh Việt Nam thông qua các công trình như tượng Phật, nhà vòm hoa sen trắng, trục cảnh quan văn hóa, nhà biểu diễn văn hóa dân gian và làng văn hóa. Thay vì chỉ dừng ở hành lễ, Am Tiên đang được thiết kế lại như một “kịch bản trải nghiệm” với nhiều lớp: chiêm bái, tham quan, thưởng thức nghệ thuật và sinh hoạt văn hóa cộng đồng.
Tính đến nay, dự án cảnh quan đã hoàn thành giải phóng mặt bằng 100% diện tích Nhà nước thu hồi, với khối lượng thi công và thiết bị khoảng 2.253 tỷ đồng; nhà vòm hoa sen trắng đạt khoảng 40% khối lượng, phần lõi tượng Phật đã xong và kết cấu tượng dự kiến lắp từ tháng 10/2026, còn trục cảnh quan văn hóa thi công phần móng đạt khoảng 30%. Điều này cho thấy chủ đầu tư chọn cách ra mắt đồng thời nhiều “điểm nhấn” biểu tượng, nhằm biến khu du lịch Am Tiên thành không gian vừa linh thiêng, vừa có sức hút hình ảnh mạnh trên mạng xã hội.
Tác động kinh tế địa phương: Cơ hội lớn, rủi ro không nhỏ
Về kinh tế, quần thể Am Tiên được kỳ vọng thúc đẩy mạnh mẽ hạ tầng du lịch Thanh Hóa: từ giao thông kết nối, dịch vụ lưu trú, ẩm thực đến việc làm cho lao động địa phương. Khi một dự án 35000 tỷ đồng vận hành, dòng khách tăng sẽ kích thích chuỗi dịch vụ vệ tinh và thu hút thêm nhà đầu tư thứ cấp. Việc Bí thư Tỉnh ủy cùng đoàn công tác trực tiếp kiểm tra tiến độ các dự án tại Am Tiên và nghe báo cáo tại khu du lịch Bến En cho thấy Thanh Hóa đang đặt du lịch – đặc biệt là du lịch sinh thái, trải nghiệm và vui chơi giải trí – vào tâm chiến lược phát triển.
Tuy vậy, bài toán không chỉ là xây nhanh, mà là xây đồng bộ, hiện đại nhưng vẫn bảo vệ cảnh quan, môi trường và giá trị văn hóa, lịch sử. Nếu cáp treo và tượng lớn trở thành biểu tượng, nhưng kèm theo là quá tải du khách, ô nhiễm, thương mại hóa thái quá, Am Tiên có thể đánh mất chất thiêng vốn là lý do đầu tiên níu chân người hành hương. Một mô hình du lịch tâm linh Việt Nam bền vững phải giữ được cân bằng giữa doanh thu và sự thanh tịnh, giữa tăng trưởng khách và giới hạn chịu tải của di tích, và đây là thách thức lẫn cơ hội để Thanh Hóa chứng minh tầm nhìn dài hạn.
Kết luận: Am Tiên sẽ trở thành hình mẫu hay bài học cảnh báo?
Từ thực địa sáng 8/9, khi Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Lê Đức Thái trực tiếp kiểm tra tiến độ các dự án tại khu du lịch Am Tiên và Bến En, có thể thấy dự án không còn trên giấy. Cáp treo đã đặt hàng, tượng Phật đang gia công, nhà vòm hoa sen trắng vươn dần lên cao; toàn bộ quần thể từng bước hình thành một không gian kết hợp tâm linh, văn hóa, cảnh quan, nghỉ dưỡng và sinh thái. Câu chuyện bây giờ là: Am Tiên sẽ trở thành chuẩn mới cho hạ tầng du lịch Thanh Hóa, hay là ví dụ về phát triển nóng trên vùng di sản nhạy cảm.
Nếu các giai đoạn được triển khai đúng tiến độ, đồng bộ và tôn trọng di sản, Am Tiên có cơ hội lớn trở thành một trong những điểm đến nổi bật nhất khu vực, nơi du khách có thể cùng lúc hành hương, tìm hiểu lịch sử Bà Triệu, trải nghiệm sinh thái và tận hưởng dịch vụ hiện đại. Tuy nhiên, để đạt được điều đó, địa phương và nhà đầu tư phải kiên định với mục tiêu kép: tăng trưởng kinh tế đi cùng gìn giữ bản sắc, coi du lịch tâm linh không chỉ là “cỗ máy thu tiền”, mà là hệ sinh thái văn hóa lâu dài của cộng đồng.
