Không chỉ thêm cầu, mà phải nối thành mạng lưới
Quy hoạch giao thông đa phương thức ven sông Hồng là cách tổ chức đường bộ, đường sắt đô thị, xe buýt, đi bộ, xe đạp và vận tải thủy thành một mạng lưới liên thông, gắn các điểm qua sông với không gian đô thị hai bên. Quyết định 6075/QĐ-UBND ngày 3-11-2026 của UBND Hà Nội điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000, đặt mục tiêu kết nối đồng bộ giao thông dọc, ngang sông, giao thông công cộng, đường thủy và đường sắt đô thị. Đây là hướng đi cần thiết: nếu chỉ xây thêm cầu mà đường dẫn, phương tiện công cộng và lối tiếp cận không kết nối, lợi ích sẽ dừng ở việc chuyển ùn tắc từ bờ này sang bờ kia. Áp lực đã rõ khi đô thị hóa, dân số và phương tiện tăng, còn nhiều cầu hiện hữu chịu tải lớn, nhất là giờ cao điểm.
Quy hoạch vì thế nhìn sông Hồng theo cả chiều dọc lẫn chiều ngang. Các trục đường chạy song song hai bên đê phân phối giao thông dọc tuyến; cầu và những công trình vượt sông tạo các điểm kết nối ngang. Mạng lưới được đặt trong hệ thống giao thông chung của thành phố, thay vì xem khu vực ven sông như một hành lang biệt lập.

Trục dọc ven sông và các điểm vượt sông
Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, gồm các tuyến Tả Hồng và Hữu Hồng, được xác định là đường chính đô thị với mặt cắt ngang 54–73,5 m. Tuyến Hữu Hồng dài 45,3 km qua 9 xã, phường; Tả Hồng dài hơn 35 km qua 7 xã, phường. Đường trục chính dự kiến có 6 làn xe cơ giới, tốc độ thiết kế 80 km/h; đường gom có 4 làn, tốc độ thiết kế 60 km/h. Quy mô này có thể tăng năng lực lưu thông, nhưng cách đặt tuyến phải tránh biến bờ sông thành một dải đường tốc độ cao cắt lìa khu dân cư khỏi mặt nước.
Ở chiều ngang, 7 cầu Vân Phúc, Hồng Hà, Thượng Cát, Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi và Mễ Sở đang được triển khai; quy hoạch cũng bố trí quỹ đất cho 5 công trình vượt sông gồm Liên Trung, Tầm Xá, Cự Khối, Bát Tràng và Khuyến Lương. Các cây cầu qua sông Hồng cùng những trục đường lớn được kỳ vọng mở thêm hướng đi trực tiếp giữa hai bờ, giảm lệ thuộc vào một số điểm qua sông hiện hữu và tăng liên kết với các khu đô thị của Hà Nội. Hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào đường hai đầu cầu và khả năng nối tiếp với mạng lưới thành phố.

Đổi phương tiện thuận tiện mới là thước đo
Đường bộ không thể gánh một mình toàn bộ nhu cầu đi lại ven sông. Quy hoạch dành quỹ đất cho các tuyến đường sắt quốc gia và nghiên cứu các tuyến đường sắt đô thị 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 14, 15 và 2A; vị trí, hướng tuyến, quy mô và ranh giới nhà ga sẽ được xác định cụ thể ở giai đoạn tiếp theo. Hệ thống công cộng được định hướng kết nối xe buýt, xe buýt nhanh, vận tải thủy với ga đường sắt đô thị, cùng mạng lưới đi bộ và xe đạp. Đó mới là điều quyết định người dân có thể đi từ khu dân cư đến điểm đến mà không phải phụ thuộc vào xe cá nhân hay không.
Với đường thủy Hà Nội, quy hoạch ưu tiên vận tải xanh và du lịch sinh thái, gắn bến khách với không gian công cộng ven sông. Khi giao thông thuận lợi, người dân có thêm điều kiện tiếp cận bãi giữa, công viên và các không gian công cộng dọc hai bờ. Vì vậy, các ga, bến và điểm trung chuyển cần được bố trí như cửa ngõ vào khu vực ven sông, chứ không chỉ là hạ tầng phục vụ dòng xe đi xuyên qua.

Giữ bờ sông kết nối với đời sống đô thị
Điểm đáng giá của quy hoạch sông Hồng không nằm riêng ở số cầu hay bề rộng mặt đường, mà ở khả năng kết hợp vận tải với không gian công cộng. Quy hoạch dành khoảng lùi công trình tối thiểu 50–100 m từ mép sông cho đường đi bộ và xe đạp, nhằm bảo đảm kết nối liên tục dọc hai bờ. Nếu các lối đi này bị chia cắt bởi đường lớn, hàng rào hoặc những điểm trung chuyển khó tiếp cận, mục tiêu mở không gian ven sông sẽ khó thành hiện thực. Đường bộ, đường sắt đô thị, xe buýt và đường thủy cần bổ trợ nhau, đồng thời giữ cho bờ sông có thể được tiếp cận và sử dụng hằng ngày.
Các cây cầu cũng cần được nhìn như một phần của mạng lưới chứ không phải công trình độc lập. Theo báo cáo ngày 6-11-2026 của Sở Xây dựng Hà Nội, trong 7 dự án cầu được theo dõi, cầu Trần Hưng Đạo đạt giá trị xây lắp hơn 3.366 tỷ đồng, tương đương 54,2% giá trị hợp đồng và cao hơn kế hoạch điều chỉnh 4,3 điểm phần trăm. Thành phố đặt tiến độ hoàn thành cầu Trần Hưng Đạo trước ngày 30-6-2027; từ nay đến các mốc hoàn thành trong năm 2027, khối lượng công việc còn lớn. Kết luận cần rõ: chỉ khi tiến độ xây dựng đi cùng kết nối phương tiện và không gian công cộng liên tục, quy hoạch mới cải thiện giao thông Hà Nội và biến hai bờ thành một phần gắn kết của đô thị.







