Kiều bào New Zealand: từ cộng đồng xa xứ đến nguồn lực chiến lược
Cộng đồng người Việt Nam tại New Zealand, với khoảng 15.000 kiều bào hội nhập tốt sở tại, đang từng bước trở thành nguồn lực chiến lược cho quan hệ ngoại giao và phát triển kinh tế giữa hai nước, bằng việc vừa gìn giữ bản sắc văn hóa, vừa đóng góp vào đời sống xã hội, kinh tế và cầu nối hợp tác song phương. Đây không chỉ là câu chuyện về một cộng đồng xa xứ, mà là quá trình trưởng thành của một lực lượng có tiếng nói trong hoạch định tương lai chung của Việt Nam và New Zealand. Cuộc gặp gỡ giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với cộng đồng người Việt tại Auckland cho thấy Đảng và Nhà nước nhìn nhận kiều bào không còn ở vị thế bên lề, mà là đối tác đồng hành trong chiến lược phát triển quốc gia và mở rộng quan hệ ngoại giao. Việc lãnh đạo cao nhất trực tiếp đối thoại, lắng nghe và chia sẻ định hướng phát triển là tín hiệu rõ ràng: nếu được kết nối đúng cách, kiều bào sẽ là một trong những “mũi nhọn mềm” của sức mạnh quốc gia.
Cộng đồng Việt Nam tại New Zealand: hạ tầng xã hội của quan hệ ngoại giao
Không thể nói về quan hệ ngoại giao Việt Nam – New Zealand chỉ bằng các tuyên bố chính thức; nền tảng bền vững nằm trong đời sống thường ngày của cộng đồng Việt Nam tại đây. Các hội đoàn người Việt đã có mặt ở tất cả thành phố lớn, từ hội sinh viên đến các nhóm nghề nghiệp, tạo thành một mạng lưới hỗ trợ nhau phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống và cùng hướng về quê hương. Mạng lưới Tri thức Việt Nam tại New Zealand được thành lập “vì người Việt, của người Việt và cho người Việt”, kết nối tri thức và chia sẻ kinh nghiệm để xây dựng một cộng đồng đoàn kết, hội nhập và cùng phát triển. Đây là hạ tầng xã hội dạng mới: không phải tòa nhà hay hạ tầng cứng, mà là vốn con người, tri thức và uy tín, đủ sức tác động đến các dòng hợp tác về giáo dục, khoa học – công nghệ, nông nghiệp sạch và kinh tế số giữa hai nước. Khi một cộng đồng vừa hội nhập tốt với sở tại, vừa giữ được bản sắc dân tộc và lòng tự hào, họ tự nhiên trở thành lực lượng ngoại giao nhân dân thuyết phục hơn bất cứ chiến dịch tuyên truyền nào.
Nghị quyết về người Việt ở nước ngoài: bước ngoặt cho kiều bào New Zealand
Điểm đáng chú ý của chuyến thăm lần này không chỉ nằm ở những buổi gặp gỡ mà còn ở bối cảnh chính sách: Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, khẳng định cộng đồng kiều bào là bộ phận gắn bó hữu cơ, không thể chia cắt của dân tộc và là nguồn lực chiến lược để phát triển đất nước. Đây là sự thay đổi về nhận thức: kiều bào không chỉ là đối tượng hỗ trợ, mà là chủ thể cùng kiến tạo. Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng ở mức hai con số, hướng tới nước có thu nhập cao, với nhiều nghị quyết chiến lược và chính sách kinh tế – xã hội nhằm tạo đột phá. Trong bức tranh đó, kiều bào New Zealand có lợi thế đặc biệt: tiếp cận một nền kinh tế mạnh về biển, nông nghiệp xanh, khoa học – công nghệ; đồng thời hiểu sâu nhu cầu, định hướng phát triển trong nước. Nếu chính sách được triển khai nhất quán, cộng đồng này có thể trở thành “phòng thí nghiệm” cho các mô hình hợp tác mới về đầu tư, khởi nghiệp, chuyển giao công nghệ giữa Việt Nam và khu vực Nam Thái Bình Dương.
Ngoại giao cấp cao và ngoại giao nhân dân: hai mũi nhọn cùng hướng
Quan hệ ngoại giao Việt Nam – New Zealand đã có hơn 50 năm xây dựng và được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2025, phản ánh mức độ tin cậy cao và hợp tác toàn diện trên nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, bản chất của một đối tác chiến lược không nằm trên văn bản, mà ở cách mà người dân hai nước nhìn nhận và hợp tác với nhau. Ở đây, kiều bào Việt Nam và các hội hữu nghị hai nước đang đóng vai trò không thể thay thế. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định bà con là “những đại sứ” lan tỏa hình ảnh đẹp của Việt Nam tới bạn bè quốc tế, đồng thời ghi nhận cộng đồng luôn đoàn kết, hỗ trợ nhau phát triển kinh tế và góp phần thúc đẩy quan hệ tốt đẹp giữa Việt Nam và New Zealand. Cùng ngày, ông tiếp quyền Chủ tịch Hội Hữu nghị New Zealand – Việt Nam, đánh giá cao các hoạt động trong giáo dục, kinh tế, nông nghiệp, khoa học – công nghệ, và cho biết Việt Nam có kế hoạch thành lập Hội Hữu nghị Việt Nam – New Zealand để làm đối tác. Ngoại giao cấp cao vì thế không đứng riêng rẽ; nó gắn với ngoại giao nhân dân, với các sáng kiến cộng đồng cụ thể, nơi kiều bào là hạt nhân tổ chức, kết nối và thực thi.
Kết luận: xây dựng cộng đồng mạnh để nâng tầm quan hệ và phát triển kinh tế
Từ những cuộc gặp gỡ tại Auckland đến Nghị quyết mới về người Việt ở nước ngoài, một thông điệp rõ ràng đã xuất hiện: muốn quan hệ ngoại giao sâu rộng và phát triển kinh tế bền vững, Việt Nam phải coi kiều bào New Zealand là một phần trong chiến lược, chứ không chỉ là nhóm đối tượng được chăm lo. Cộng đồng người Việt tại New Zealand đã chứng minh họ có thể hội nhập tốt, giữ bản sắc, hỗ trợ nhau phát triển kinh tế và trở thành nhân tố quan trọng thúc đẩy quan hệ song phương. Bước tiếp theo không nên dừng ở lời kêu gọi đoàn kết, mà cần những cơ chế cụ thể: kênh kết nối đầu tư song phương qua mạng lưới tri thức, chương trình hỗ trợ khởi nghiệp và chuyển giao công nghệ, hợp tác giáo dục hai chiều, cũng như chính sách tạo điều kiện thuận lợi để bà con ổn định cuộc sống, làm việc, hội nhập tốt và đóng góp cho cả sở tại lẫn quê hương. Nếu coi cộng đồng Việt Nam ở New Zealand là “hạ tầng chiến lược” của ngoại giao và phát triển kinh tế, chúng ta sẽ không chỉ có thêm một điểm sáng kiều bào, mà là một trục hợp tác mới của quốc gia trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng.
