Tuyến LRT Phú Quốc: dải lụa thép đang được dệt gấp rút
Tuyến LRT Phú Quốc là tuyến đường sắt nhẹ đôi dài 17,59 km, kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC, được đầu tư theo hình thức BOT và đặt mục tiêu trở thành xương sống giao thông công cộng cho khu đô thị – du lịch Nam đảo. Trong bức tranh hạ tầng này, thông điệp quan trọng nhất là tốc độ: chỉ sau chưa đầy hai tuần kể từ khi các lô thiết bị đầu tiên cập cảng, gần 1 km ray khổ tiêu chuẩn 1.435 mm đã được rải xuống nền đường. Việc lắp đặt 2.850 thanh ray – tương đương hơn 4.200 tấn thép trên toàn tuyến – không chỉ là cột mốc kỹ thuật, mà là phép thử về khả năng tổ chức thi công của một dự án đường sắt nhẹ Việt Nam trên địa hình phức tạp, dưới áp lực thời gian APEC 2027.
2.850 thanh ray trong 6 tháng: tham vọng tốc độ hay canh bạc tiến độ?
Trọng tâm hiện nay của tuyến LRT Phú Quốc là giai đoạn lắp đặt ray tàu với khối lượng 2.850 thanh, mỗi thanh dài 25 m, nặng khoảng 1,5 tấn, trải dọc 17,59 km đường đôi – tương đương gần 36 km đường sắt đô thị. Các đơn vị thi công chỉ có khoảng 6 tháng, tính từ cuối tháng 8/2026 đến tháng 2/2027, để hoàn tất toàn bộ phần ray trên nền đường, cầu và hầm. Đây là tiến độ được chính các nhà thầu đánh giá là “ấn tượng” khi so với những dự án tương tự trên thế giới thường phải mất tới 3 năm. Quan điểm đáng nói ở đây là dự án không chọn phương án an toàn, mà đặt cược vào tốc độ cao, huy động gần 200 kỹ sư, công nhân và tổ chức nhiều mũi thi công xuyên nghỉ lễ để giữ nhịp tiến độ.
Công nghệ ray rãnh 60R2: lựa chọn kỹ thuật hay thông điệp đô thị du lịch?
Việc tuyến LRT Phú Quốc sử dụng khổ ray tiêu chuẩn 1.435 mm cùng ray rãnh 60R2 không chỉ là bài toán kỹ thuật, mà là lựa chọn chiến lược cho thế hệ đường sắt nhẹ Việt Nam. Ray 60R2 có mặt cắt lớn, khả năng chịu tải và độ ổn định cao, kết hợp kết cấu đường nhằm giảm rung, tiếng ồn và tăng độ êm khi tàu vận hành. Đáng chú ý, sau khi hoàn thiện, mặt bằng giữa và xung quanh ray có thể được xử lý đồng mức, phủ cỏ tại những vị trí phù hợp, giúp tuyến đường sắt hòa vào cảnh quan Phú Quốc – một đô thị sống bằng du lịch. Nói cách khác, dự án gửi đi thông điệp: đường sắt nhẹ không phải là khối bê tông cứng nhắc, mà có thể là “dải lụa thép” xanh, thân thiện, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế hiện đại và sẵn sàng khai thác lâu dài sau khi hoàn thành nhiệm vụ phục vụ APEC 2027.
APEC 2027: áp lực thời gian hay cơ hội bứt phá cho đường sắt nhẹ Việt Nam?
Tuyến LRT Phú Quốc được thiết kế như một mắt xích quan trọng trong hệ thống giao thông phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027. Dự án đặt mục tiêu hoàn thành chạy thử vào tháng 7/2027 và khai thác thương mại từ tháng 11/2027, hướng tới phục vụ trực tiếp Hội nghị APEC và nhu cầu lâu dài sau đó. Khi hoàn thành, tuyến LRT dự kiến rút ngắn thời gian di chuyển từ Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc tới Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng các khu nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí tại Nam đảo xuống còn khoảng 20 phút, bổ sung một phương thức vận tải công cộng khối lượng lớn kết nối trực tiếp sân bay với khu vực đô thị – du lịch phía Nam đảo. Câu hỏi đặt ra không phải là có nên làm hay không, mà là liệu chúng ta có biến áp lực APEC 2027 thành cú hích để chuẩn hóa mô hình đường sắt nhẹ Việt Nam, từ khâu thiết kế, thi công đến vận hành hay lại lặp lại vòng xoáy “xong cho kịp sự kiện rồi để đó”.
Từ tuyến LRT Phú Quốc đến chuẩn mực mới cho hạ tầng công cộng
Dự án tuyến LRT Phú Quốc được đầu tư theo hình thức BOT với tổng mức đầu tư gần 9.000 tỷ đồng, khởi công ngày 19/12/2025 và chỉ sau hơn 9 tháng đã bước vào giai đoạn lắp đặt đường ray. Điều này cho thấy một cách tiếp cận quyết liệt với hạ tầng công cộng: dám đặt mục tiêu cao về tiến độ, nhưng đi kèm là yêu cầu nghiêm ngặt về tiêu chuẩn quốc tế. Khi toàn bộ 2.850 thanh ray được lắp đặt, hơn 4.200 tấn thép sẽ định hình một tuyến đường sắt nhẹ đầu tiên của Phú Quốc, mở ra tiền lệ cho những dự án tương tự trên khắp cả nước. Kết luận hợp lý nhất lúc này là tuyến LRT Phú Quốc không chỉ là “dự án phục vụ APEC 2027”, mà là phép thử xem Việt Nam có thể xây dựng, vận hành một hệ thống đường sắt nhẹ hiện đại, êm, đẹp và hiệu quả, thay đổi thói quen di chuyển của người dân và du khách hay không.
