Đường sắt nhẹ Phú Quốc bước vào giai đoạn bản lề
Đường sắt nhẹ Phú Quốc là tuyến LRT đầu tiên tại Việt Nam, sử dụng tàu điện đô thị ba toa, chạy bằng năng lượng không phát thải, nối sân bay quốc tế Phú Quốc với các khu nghỉ dưỡng, vui chơi Nam đảo và Trung tâm Hội nghị APEC, nhằm rút ngắn thời gian di chuyển và giảm áp lực giao thông đường bộ trên đảo Ngọc. Điểm quan trọng lúc này là dự án đã chuyển từ giai đoạn nền móng sang hoàn thiện, với lắp ray tàu điện trở thành “thước đo” cho cả tiến độ lẫn năng lực thi công. Việc chính thức khởi công lắp ray hiệu chuẩn tuyến sáng 11/8 cho thấy tham vọng biến đường sắt nhẹ Phú Quốc thành biểu tượng hạ tầng giao thông Phú Quốc hiện đại, xanh và đồng bộ, chứ không chỉ là một công trình phục vụ APEC truyền thống. Trong bức tranh giao thông quốc gia, đây là bước thử sức lớn của mô hình LRT Phú Quốc APEC: nhanh, gọn nhưng phải an toàn và khả thi.
Lắp ray hiệu chuẩn: cột mốc chuyển sang giai đoạn hoàn thiện
Sáng 11/08, Sun Group cùng liên danh nhà thầu đã khởi công gói thầu cung cấp và thi công lắp đặt hệ thống ray tuyến tàu điện nhẹ LRT Phú Quốc, đồng thời tiến hành lắp ray hiệu chuẩn tuyến đường sắt nhẹ Phú Quốc. Sau gần 8 tháng thi công phần thô đầy thách thức, việc bắt tay vào lắp ray cho thấy công trường đã bước sang giai đoạn hoàn thiện, thay vì chỉ “đào – đắp – khoan” như trước. Hệ thống ray sử dụng khổ 1.435 mm, rãnh 60R2 chuyên dụng, chiều cao thân ray 180 mm, chiều dài tiêu chuẩn 25 m mỗi thanh cho toàn bộ tuyến chính dài 17,59 km. Đây không phải chi tiết thuần kỹ thuật: nó phản ánh lựa chọn chơi lớn của chủ đầu tư với công nghệ tương thích chuẩn đường sắt đô thị quốc tế, đặt nền cho khả năng mở rộng sau này. Hoạt động lắp ray hiệu chuẩn lập tức diễn ra sau lễ khởi công, cho thấy quyết tâm giữ nhịp tiến độ. Một phát biểu đáng chú ý là nhận định của Chỉ huy trưởng dự án LRT Phú Quốc rằng: “Việc triển khai lắp ray hiệu chuẩn tuyến chỉ sau 8 tháng khởi công dự án là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực của chủ đầu tư, liên danh nhà thầu và toàn thể đội ngũ kỹ sư, công nhân trên công trường”.
Thi công thần tốc nhưng không thể chỉ đo bằng tốc độ
Tính đến đầu tháng 8, dự án đã ghi nhận dòng vốn giải ngân thực tế 1.800 tỷ đồng, phản ánh rõ mức độ ưu tiên dành cho đường sắt nhẹ Phú Quốc trong bức tranh hạ tầng giao thông Phú Quốc. Trên hiện trường, gần 600 kỹ sư và công nhân làm việc 3 ca liên tục xuyên ngày đêm, đối mặt địa chất phức tạp và thời tiết khắc nghiệt mùa mưa trên đảo. Ở hạng mục cầu, toàn bộ hệ thống cọc khoan nhồi móng sâu đã hoàn thành, bệ trụ đạt 63% khối lượng, thân trụ chạm 56%. Phần hầm đã thi công cọc khoảng 97% và đào móng 42%. Đối với nền đường, đào khuôn 97%, đắp cát 97% và đắp đất 79%. Các con số này cho thấy chiến lược làm song song: vừa hoàn tất nền móng, vừa lắp đặt thiết bị kỹ thuật, công nghệ, thay vì tuần tự từng bước như dự án truyền thống. Tuy vậy, tốc độ không thể là thước đo duy nhất. Với một tuyến LRT đầu tiên, tiêu chuẩn an toàn và khả năng vận hành lâu dài phải được đặt ngang – thậm chí cao hơn – áp lực kịp phục vụ APEC.
Đường sắt nhẹ Phú Quốc: hạ tầng chiến lược cho APEC và người dân
Đặt mục tiêu hoàn thành chạy thử vào tháng 6/2027 và khai thác thương mại vào tháng 8/2027, tuyến LRT Phú Quốc được định vị là công trình hạ tầng chiến lược phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC tổ chức tại đảo. Khi đi vào vận hành thương mại, tuyến đường sắt nhẹ này sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc tới các khu nghỉ dưỡng, vui chơi Nam đảo và Trung tâm Hội nghị APEC xuống còn khoảng 20 phút, thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào ô tô trên các trục đường thường xuyên quá tải. Tuyến LRT sử dụng tàu điện ba toa hiện đại, vận hành bằng năng lượng không phát thải, tốc độ thiết kế 70–100 km/h, công suất vận chuyển tối đa khoảng 4.500 khách/giờ trong tương lai. Ở góc độ hạ tầng giao thông Phú Quốc, đây là bước chuyển lớn: từ mô hình du lịch tăng trưởng nóng dựa trên đường bộ sang tư duy đô thị nghỉ dưỡng có giao thông công cộng xương sống, gắn với mục tiêu phát thải thấp. Một câu nói thể hiện rõ tham vọng chính trị – kinh tế của dự án là khẳng định rằng tuyến LRT Phú Quốc “sẽ là minh chứng khẳng định vị thế của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, hoàn thành nhiệm vụ chính trị không chỉ cho ngành, mà còn cho tỉnh An Giang, đặc khu Phú Quốc và cả đất nước”.
Biểu tượng mới hay bài kiểm tra lớn của kinh tế tư nhân?
LRT Phú Quốc không chỉ là một tuyến đường sắt nhẹ; nó là phép thử cho vai trò dẫn dắt của khu vực kinh tế tư nhân trong đầu tư hạ tầng giao thông đô thị kỹ thuật cao. Là dự án LRT đầu tiên được phát triển bằng nguồn vốn tư nhân, tuyến này có thể xác lập kỷ lục khi toàn bộ quá trình từ thiết kế, thi công đến vận hành chỉ gói trong khoảng 17 tháng. Nếu chạy kịp APEC và vận hành ổn định, đường sắt nhẹ Phú Quốc sẽ trở thành biểu tượng xanh chào đón nguyên thủ, doanh nhân, bạn bè quốc tế, đồng thời đem lại lợi ích thiết thực cho người dân: đi lại nhanh hơn, sạch hơn, ít ùn tắc hơn. Ngược lại, bất kỳ trục trặc nào trong khai thác sẽ là lời cảnh báo rằng hạ tầng chiến lược không thể chỉ dựa vào tinh thần “thần tốc”, mà cần hệ sinh thái quy hoạch, vận hành và giám sát tương xứng. Vì thế, bước vào giai đoạn lắp ray và hoàn thiện không chỉ là chuyện kỹ thuật. Đây là lúc các bên phải chứng minh dự án xứng đáng trở thành hình mẫu cho phát triển hạ tầng giao thông Phú Quốc và các đô thị du lịch khác: kết hợp được tốc độ thi công, tiêu chuẩn an toàn và lợi ích dài hạn cho cộng đồng.
