Khi ẩm thực đường phố Đà Nẵng trở thành cầu nối văn hóa
Ẩm thực đường phố Đà Nẵng là tập hợp các món ăn dân dã, được bày bán ở quán vỉa hè, chợ truyền thống và ngõ nhỏ, nơi du khách có thể vừa thưởng thức hương vị địa phương vừa quan sát nhịp sống thường ngày của người dân, qua đó cảm nhận trực tiếp bản sắc văn hóa đô thị biển miền Trung. Ngày 3/8, trong khuôn khổ chuyến thăm Đà Nẵng từ 30/7 đến 5/8, các thủy thủ, sĩ quan và nhân viên trên tàu sân bay USS George Washington đã liên tiếp tham gia các chương trình tham quan, trải nghiệm văn hóa và ẩm thực địa phương. Hơn 6.000 thủy thủ được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng phối hợp doanh nghiệp hỗ trợ hậu cần trong suốt hành trình lưu lại thành phố. Việc một biên đội tàu sân bay quy mô lớn ghé thăm, nhưng lại chọn ngồi ở quán cà phê vỉa hè thay vì nhà hàng sang trọng, nói nhiều hơn bất kỳ khẩu hiệu quảng bá du lịch nào.
Mì Quảng, bánh xèo, cà phê muối: ba “cửa ngõ” vào hồn Đà Nẵng
Nếu muốn hiểu vì sao ẩm thực đường phố Đà Nẵng có sức hút với du khách nước ngoài, hãy nhìn vào phản ứng của các thủy thủ khi lần đầu nếm mì Quảng, bánh xèo và cà phê muối. Trong bảy ngày ở lại, họ được giới thiệu nhiều món đặc trưng của Đà Nẵng và miền Trung, trong đó nổi bật là mì Quảng, bánh xèo, cà phê muối và kem dừa. Mì Quảng với sợi mì dày, nước dùng ít nhưng đậm, kết hợp rau sống, đậu phộng rang đã khiến không ít người Mỹ tò mò, liên tục hỏi về nguyên liệu và cách nấu. Bánh xèo Đà Nẵng, ăn kèm rau sống, nước mắm pha, trở thành món “street food” dễ tiếp cận, vừa giòn vui miệng vừa mang hương nước mắm – thứ gia vị mà họ được tận mắt thấy nhỏ xuống từ những lu mắm ở làng Nam Ô. Còn cà phê muối và kem dừa lại cho thấy sự sáng tạo hiện đại trong khung cảnh rất đời thường của vỉa hè.
Cà phê vỉa hè và chợ truyền thống: phòng khách ngoài trời của thành phố
Điều thú vị là các thủy thủ USS George Washington không chỉ ghé danh thắng, mà còn dành thời gian ngồi cà phê vỉa hè, thưởng thức ẩm thực đường phố và mua sắm tại các chợ truyền thống để cảm nhận nhịp sống thường nhật của người dân Đà Nẵng. Ở làng nước mắm Nam Ô, họ đi qua những con hẻm hẹp, ghé xưởng nước mắm Hương Làng Cổ, xin chạm tay vào từng giọt mắm mới nhỏ xuống rồi đưa lên mũi ngửi, và không giấu được sự trầm trồ trước mùi thơm. Việc họ ngồi uống cà phê vỉa hè, ăn bánh xèo, nhâm nhi vài lon bia, rồi tự tay pha cà phê mắm ở làng nghề khiến trải nghiệm ẩm thực không còn là “tour trình diễn”, mà trở thành cuộc gặp gỡ chân thật giữa hai nền văn hóa. Đây là minh chứng rõ ràng rằng cà phê vỉa hè Việt Nam không chỉ là thức uống, mà là một không gian giao tiếp xã hội mở cho mọi người.
Ẩm thực đường phố Việt Nam dưới mắt quân nhân nước ngoài
Không ít thủy thủ thừa nhận lần đầu nếm các món ăn truyền thống Việt Nam, nhưng nhanh chóng bị thuyết phục bởi hương vị và cách đón tiếp của người dân. Họ hỏi về công thức, trò chuyện với đầu bếp và liên tục chụp ảnh, quay video để lưu lại trải nghiệm – phản xạ thường thấy của du khách nước ngoài khi gặp điều mới mẻ. Theo một hướng dẫn viên, khi được ngồi cà phê vỉa hè, ăn bánh xèo, ăn kem dừa, uống bia rồi pha cà phê mắm ở làng nước mắm Nam Ô, khách “vô cùng phấn khích” và dành sự yêu mến đặc biệt cho Việt Nam. Điều này cho thấy ẩm thực đường phố không chỉ là sản phẩm phục vụ khách du lịch mà còn là công cụ ngoại giao mềm. Điểm đáng nói: thành phố được đánh giá là sạch sẽ, người dân thân thiện, nói được tiếng Anh – những yếu tố làm cho trải nghiệm ẩm thực càng bớt rào cản.
Giữ bản sắc trong làn sóng toàn cầu hóa ẩm thực
Khi các thủy thủ tàu sân bay Mỹ ăn bánh xèo Đà Nẵng, nhấp cà phê vỉa hè và say mê mì Quảng, đó không chỉ là câu chuyện thú vị trên bản tin. Đó là lời nhắc rằng những món ăn truyền thống này đang gánh trên mình vai trò đại sứ văn hóa, là cách để thế giới biết đến Đà Nẵng không chỉ qua những cây cầu hay khu du lịch. Tuy vậy, sức hút du lịch có thể kéo theo nguy cơ làm “du lịch hóa” ẩm thực: nhiều quán dễ chạy theo khẩu vị ngắn hạn của khách, làm nhạt dần hương vị gốc. Bài toán đặt ra cho thành phố là phải giữ cho nước mắm vẫn là nước mắm Nam Ô, bánh xèo vẫn giòn thơm đúng kiểu miền Trung, cà phê vỉa hè vẫn là không gian mở và bình dân. Khi đó, mỗi lần biên đội tàu sân bay hay bất kỳ đoàn du khách nước ngoài nào cập cảng, họ sẽ luôn tìm thấy một Đà Nẵng chân thật ngay trên vỉa hè và trong tô mì Quảng nóng hổi.
