Cuộc hội kiến mang tính biểu tượng ở mốc 50 năm quan hệ
Cuộc hội kiến cấp cao Việt Nam Thái Lan giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Thái Lan Sophon Zaram là cuộc gặp chính thức tại Trụ sở Chính phủ, tập trung vào việc củng cố quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện, mở rộng hợp tác phát triển kinh tế xã hội, tăng cường phối hợp trong khuôn khổ ASEAN và tiểu vùng Mekong, đồng thời thảo luận những lĩnh vực hợp tác mới như tinh gọn bộ máy và kinh nghiệm quản trị nhà nước trong bối cảnh kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước.
Điểm mấu chốt của cuộc hội kiến ngày 6/8 không phải là nghi thức ngoại giao, mà là sự khẳng định Việt Nam đã trở thành đối tác tham chiếu về quản trị và phát triển kinh tế xã hội đối với Thái Lan. Việc cuộc gặp diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao khiến thông điệp này càng có sức nặng: sau nửa thế kỷ, hai nước không chỉ duy trì tin cậy chính trị mà còn bắt đầu bàn sâu hơn về mô hình quản lý công và cấu trúc bộ máy nhà nước. Đây là bước chuyển từ hợp tác thuần túy kinh tế, quốc phòng sang chia sẻ tri thức thể chế, thứ lâu nay vốn được xem là “tài sản chiến lược” của mỗi quốc gia.
Thái Lan nhìn vào Việt Nam: Tinh gọn bộ máy như một bài học
Một chi tiết đáng chú ý và mang tính đột phá trong cuộc hội kiến là việc Chủ tịch Quốc hội Sophon Zaram công khai đánh giá cao quá trình tinh gọn bộ máy của Việt Nam và bày tỏ mong muốn tham khảo kinh nghiệm. Khi một nền kinh tế có quy mô và trình độ phát triển tương đồng nhìn sang Việt Nam để học hỏi về tinh gọn bộ máy, điều đó cho thấy những cải cách thể chế trong nhiều năm qua không chỉ là câu chuyện nội bộ mà đã trở thành tham chiếu khu vực.
Về mặt hợp tác quản lý công, đây là cơ hội để Việt Nam biến kinh nghiệm cải cách tổ chức, tinh giản biên chế, sắp xếp lại các đầu mối quản lý thành một “sản phẩm tri thức” có thể chia sẻ, đồng thời tạo nền tảng cho các chương trình đào tạo, trao đổi chuyên gia giữa hai nghị viện và cơ quan hành pháp. Nếu được thiết kế bài bản, các hoạt động tham khảo này sẽ giúp hai nước cùng giảm chi phí vận hành bộ máy, tăng tốc độ ra quyết định, qua đó hỗ trợ trực tiếp cho phát triển kinh tế xã hội và cải thiện chất lượng dịch vụ công cho người dân.
Phát triển kinh tế xã hội: Từ thương mại, đầu tư đến giao lưu nhân dân
Thái Lan không chỉ quan tâm đến mô hình quản trị mà còn đánh giá cao những thành tựu phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam. Hai bên nhìn nhận hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ, văn hóa, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân đang mở rộng, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp. Đây không phải lời khen xã giao; nó phản ánh xu hướng Việt Nam trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực, đồng thời là thị trường và điểm đến du lịch – giáo dục ngày càng hấp dẫn.
Điểm đáng bàn là các nhà lãnh đạo nhất trí triển khai thực chất Chiến lược “Ba kết nối”: kết nối chuỗi cung ứng, doanh nghiệp, địa phương và các chiến lược phát triển bền vững. Việc khai thác Hành lang kinh tế Đông – Tây và Hành lang kinh tế phía Nam, cùng mở rộng kết nối đường bộ, hàng không, đường biển, không chỉ là câu chuyện của giới kinh doanh mà sẽ tác động trực tiếp đến người dân qua việc đi lại thuận tiện hơn, hàng hóa lưu chuyển nhanh hơn, cơ hội việc làm đa dạng hơn. Nếu mục tiêu thương mại song phương hướng tới 25 rồi 50 tỷ USD được thực hiện trên nền tảng kết nối này, quan hệ Việt Nam – Thái Lan sẽ dịch chuyển từ “bạn hàng” sang “đối tác phát triển chung”.
Tăng cường tin cậy chính trị và phối hợp an ninh: Nền móng cho hợp tác lâu dài
Không thể có hợp tác quản lý công và phát triển kinh tế xã hội hiệu quả nếu thiếu một nền móng tin cậy chính trị và phối hợp an ninh vững chắc. Trong cuộc hội kiến, hai bên nhất trí tiếp tục duy trì tiếp xúc cấp cao, phát huy cơ chế họp Nội các chung do Thủ tướng hai nước đồng chủ trì và phối hợp triển khai Chương trình hành động cho giai đoạn 2026–2031. Song song, các cơ chế hợp tác quốc phòng – an ninh, bao gồm an toàn hàng hải, công nghiệp quốc phòng, cứu hộ – cứu nạn, quản lý biên giới và phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, được khẳng định là trụ cột.
Việc kiên quyết không để bất kỳ cá nhân, tổ chức nào sử dụng lãnh thổ nước này để chống lại nước kia là một thông điệp mạnh, đặt lợi ích an ninh chung lên trên mọi khác biệt tiềm ẩn. Trong bối cảnh khu vực đối mặt với nhiều rủi ro về ma túy, mua bán người, lừa đảo qua mạng, cách tiếp cận cùng hành động này sẽ giúp giảm chi phí an ninh, bảo vệ doanh nghiệp, người dân, đồng thời bảo đảm môi trường ổn định cho các kế hoạch kết nối kinh tế và hợp tác quản lý công đã được thống nhất. Nói cách khác, tin cậy chính trị và phối hợp an ninh là “bảo hiểm thể chế” cho toàn bộ tiến trình hợp tác hai nước.
Vai trò Quốc hội và triển vọng hợp tác quản lý công
Một điểm thường bị xem nhẹ trong các cuộc hội kiến cấp cao, nhưng lần này được nhấn mạnh, là vai trò của Quốc hội hai nước. Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai cơ quan lập pháp tăng cường trao đổi đoàn, chia sẻ kinh nghiệm lập pháp và giám sát, đồng thời làm cầu nối giữa các địa phương, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Với việc Chủ tịch Quốc hội Thái Lan coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác Chiến lược toàn diện, cơ hội hình thành một kênh hợp tác quản lý công song song với kênh hành pháp là rõ ràng.
Nhìn về phía trước, nếu các chương trình trao đổi kinh nghiệm về tinh gọn bộ máy, hoàn thiện khung pháp lý và giám sát chính sách được thực hiện thường xuyên, Việt Nam và Thái Lan có thể cùng xây dựng những chuẩn mực mới về quản trị nhà nước trong ASEAN. Điều này sẽ tạo sức ép tích cực buộc bộ máy phải vận hành hiệu quả hơn, minh bạch hơn và gần người dân hơn. Cuộc hội kiến tại Trụ sở Chính phủ vì thế không chỉ là sự kiện đánh dấu 50 năm bang giao, mà còn mở ra khả năng hình thành một “không gian học hỏi lẫn nhau” về quản lý công, nơi cả hai cùng chia sẻ thành tựu và thẳng thắn trao đổi về thách thức.
