Mở rộng nhà máy lọc dầu: bước ngoặt cho năng lượng Việt Nam
Mở rộng nhà máy lọc dầu là quá trình nâng cấp công nghệ, tăng công suất chế biến và đa dạng nguồn dầu thô của các cơ sở lọc dầu hiện hữu, nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu ổn định, giảm rủi ro thị trường và từng bước chuyển dịch sang các sản phẩm năng lượng xanh có hàm lượng carbon thấp. Trong bức tranh năng lượng Việt Nam, việc nâng cấp và mở rộng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đang trở thành tâm điểm, không chỉ vì quy mô đầu tư mà còn vì thông điệp: Việt Nam muốn tự tin hơn với năng lực chế biến trong nước, thay vì phụ thuộc vào nhập khẩu sản phẩm lọc dầu. Việc triển khai dự án nâng cấp, mở rộng được kỳ vọng gia tăng năng lực chế biến dầu thô, nâng cao khả năng cạnh tranh của BSR và góp phần đáp ứng nhu cầu xăng dầu trong nước.
Dung Quất tăng tốc thi công: nền móng cho chiến lược công suất
Điểm đáng chú ý là tiến độ thi công hạng mục san lấp mặt bằng cho dự án nâng cấp, mở rộng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đang được đẩy rất nhanh. Ngày 13/10, đại diện Tổng CTCP Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) cho biết khối lượng san lấp đã đạt hơn 85% và dự kiến bàn giao mặt bằng sạch trong tháng 11. Gói thầu này được khởi công từ tháng 2/2026, với khối lượng đào đắp hơn 2,8 triệu m³ đất đá trong thời gian khoảng 10 tháng theo hợp đồng trọn gói. Việc hoàn thiện mặt bằng, đặc biệt là khu công nghệ, là điều kiện tiên quyết để gói thầu thiết kế, mua sắm và xây dựng (EPC) – phần chiếm tỷ trọng vốn lớn – có thể khởi động đúng nhịp. Nếu coi công suất lọc dầu là "lá chắn" trước biến động năng lượng toàn cầu, thì những mét vuông mặt bằng đang được san lấp chính là nền móng vật chất cho lá chắn đó.
BSR duy trì sản lượng cao: sức mạnh từ nội lực và quản trị rủi ro
Song song với công trường mở rộng, BSR vẫn giữ nhà máy Dung Quất vận hành ở công suất cao và ổn định – điều cho thấy chiến lược không đánh đổi hiện tại để lấy tương lai. Trong 9 tháng đầu năm 2026, sản lượng sản xuất của Tổng Công ty đạt khoảng 6,15 triệu tấn, sản lượng tiêu thụ khoảng 6,08 triệu tấn, doanh thu hợp nhất khoảng 164,53 nghìn tỷ đồng và nộp ngân sách nhà nước khoảng 10,51 nghìn tỷ đồng. Những con số này khẳng định Dung Quất vẫn là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng trong nước, ngay cả khi giá dầu thô, chênh lệch giá sản phẩm lọc dầu, chi phí vận tải và tình hình địa chính trị liên tục biến động. BSR không chỉ tăng công suất mà còn chú trọng quản trị rủi ro nguyên liệu, tối ưu vận hành, chủ động nguồn dầu thô đến hết năm 2026 và điều chỉnh cơ cấu nguyên liệu theo hướng ưu tiên dầu trong nước trước rủi ro tại Trung Đông và các tuyến vận tải quốc tế.
Từ lọc dầu truyền thống đến năng lượng xanh và cạnh tranh khu vực
Điểm khác biệt của chiến lược mở rộng nhà máy lọc dầu lần này là mục tiêu không dừng ở việc tăng công suất, mà còn nâng cao khả năng xử lý nhiều loại dầu thô và cải thiện chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn nhiên liệu ngày càng cao. Bên cạnh hoạt động lọc dầu truyền thống, BSR đang từng bước mở rộng sang các lĩnh vực lọc hóa dầu, năng lượng xanh và những sản phẩm có hàm lượng carbon thấp. Sau năm 2030, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) và các sản phẩm năng lượng xanh khác được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới của doanh nghiệp. Nếu được triển khai đúng tiến độ, Dung Quất không chỉ là nhà máy lọc dầu đầu tiên, mà còn có thể trở thành tổ hợp lọc hóa dầu – năng lượng xanh có sức cạnh tranh trong khu vực. Khi các nước trong khu vực cũng chạy đua nâng cấp công nghệ và giảm phát thải, việc Việt Nam đi theo hướng "tăng công suất gắn với xanh hóa" là lựa chọn hợp lý, tránh rơi vào bẫy tài sản mắc kẹt trong tương lai.
Tác động tới người tiêu dùng và bài toán giảm phụ thuộc nhập khẩu
Ở góc độ người tiêu dùng, điều quan trọng không phải là tên dự án EPC hay cấu trúc vốn, mà là khả năng có nguồn xăng dầu ổn định, giá ít bị sốc theo biến động quốc tế. Việc duy trì sản xuất ở quy mô lớn và tăng công suất sau mở rộng giúp BSR đóng góp đáng kể vào nguồn cung xăng dầu trong nước, thay vì để thị trường phụ thuộc quá nhiều vào nhập khẩu sản phẩm lọc dầu. Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động, nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong nước tiếp tục tăng, Dung Quất được kỳ vọng duy trì vận hành ổn định ở công suất cao. Điều này không đồng nghĩa với "độc lập năng lượng" hoàn toàn, nhưng rõ ràng mỗi tấn dầu thô được chế biến trong nước là một bước giảm rủi ro nhập khẩu. Về phía doanh nghiệp, BSR đang hoàn tất phương án tăng vốn điều lệ, thu xếp vốn và dự kiến có thể giải ngân cho dự án trong năm 2027 – một tín hiệu cho thấy quyết tâm đi trọn con đường mở rộng công suất.
