Turbine lớn nhất Đông Nam Á: Tín hiệu vượt ngưỡng “thử nghiệm”
Dự án điện gió ven biển Việt Nam với turbine lớn nhất Đông Nam Á tại Vĩnh Long là cụm nhà máy điện gió ven bờ tổng công suất 128 MW, sử dụng 16 turbine mỗi turbine hơn 8 MW, đánh dấu bước chuyển từ quy mô thử nghiệm sang giai đoạn công nghiệp hóa thực sự của điện gió ven biển. Với cụm điện gió ven biển Việt Nam tại Vĩnh Long, REE Group và Envision Energy đang đặt một cột mốc mới khi lắp đặt 16 turbine EN-226/8.X MW cho cụm dự án V1-3 giai đoạn II (48 MW) và V1-5, V1-6 giai đoạn II (80 MW), nâng tổng công suất lên 128 MW. Nhà sản xuất Envision xác nhận các turbine đầu tiên đã được lắp đặt và đây là nhóm dự án điện gió ven bờ có công suất đơn turbine lớn nhất tại Việt Nam và Đông Nam Á. Đây không chỉ là một dự án thêm vào danh mục năng lượng tái tạo Việt Nam, mà là thông điệp: Việt Nam chọn đi thẳng vào phân khúc công nghệ turbine lớn, thay vì chấp nhận mãi những dự án nhỏ, phân tán và kém hiệu quả.
Vĩnh Long trên bản đồ điện gió ven biển: Từ công suất đến tham vọng
Cụm dự án Vĩnh Long không đơn thuần là con số 128 MW điện gió ven biển Việt Nam; nó là phép thử đầu tiên xem hệ sinh thái chính quyền địa phương – nhà đầu tư – nhà cung cấp thiết bị có đủ sức chạy theo tiêu chuẩn turbine lớn nhất Đông Nam Á hay không. Dự án V1-3 giai đoạn II công suất 48 MW do Công ty TNHH Điện gió REE Duyên Hải 2 làm chủ đầu tư, tổng vốn hơn 2.200 tỷ đồng; V1-5 và V1-6 giai đoạn II công suất 80 MW do Công ty TNHH Điện gió REE Duyên Hải 3 đầu tư, với tổng vốn hơn 3.800 tỷ đồng. Như vậy, cụm 128 MW này ngốn hơn 6.000 tỷ đồng, nghĩa là bất kỳ chậm trễ nào trong giải phóng mặt bằng, tuyến cáp ngầm hay thủ tục đấu nối sẽ đánh trực tiếp vào chi phí tài chính và niềm tin của nhà đầu tư. Câu hỏi không còn là “có làm được không”, mà là “có giữ được tiến độ vận hành trong quý IV và mục tiêu đấu nối toàn bộ trong tháng 10 hay không”.
Floating LiDAR đo gió và tham vọng Nam Bộ 3
Nếu Vĩnh Long là sân chơi turbine lớn ven bờ, thì Điện gió Nam Bộ 3 là phép thử tầm xa với điện gió ngoài khơi – nơi dữ liệu gió không còn là “option” mà là điều kiện sống còn. Liên danh REE – Trường Thành đang phát triển dự án Điện gió Nam Bộ 3 công suất dự kiến 500 MW, thuộc định hướng phát triển năng lượng tái tạo Việt Nam trong Quy hoạch điện VIII. Để làm được điều đó, họ bắt buộc phải có dữ liệu gió ngoài khơi đáng tin cậy. AKROCEAN, cùng Phúc Anh và liên danh REE – Trường Thành, đã triển khai chiến dịch đo gió ngoài khơi, đưa hệ thống Floating LiDAR WINDSEA ra vị trí vận hành và sẵn sàng thu thập dữ liệu. Đây là lần đầu một hệ thống Floating LiDAR đạt mức trưởng thành thương mại cao nhất trong Carbon Trust Roadmap được dùng tại Việt Nam, gửi đi thông điệp: muốn chơi cuộc chơi 6–10 GW điện gió ngoài khơi đến năm 2030 theo Nghị quyết 20-NQ/TW, Việt Nam không thể tiếp tục dựa vào các khảo sát sơ sài, thiếu chuẩn mực.
Từ mục tiêu 6–10 GW đến chiến lược dài hạn của REE
Điện gió ven biển Vĩnh Long và Floating LiDAR đo gió cho Nam Bộ 3 không phải hai câu chuyện rời rạc; chúng là hai nhánh của cùng một chiến lược nâng cấp năng lực năng lượng tái tạo Việt Nam. Nghị quyết 20-NQ/TW đặt mục tiêu phát triển điện gió ngoài khơi 6–10 GW vào năm 2030, gắn với chiến lược xây dựng Việt Nam thành quốc gia biển mạnh. Điều này chỉ có ý nghĩa khi các tập đoàn như REE chủ động tăng quy mô: doanh nghiệp đặt mục tiêu nâng danh mục công suất điện lên khoảng 3.000 MW vào năm 2030, từ khoảng 1.200 MW hiện nay, với điện gió ngoài khơi, điện gió ven bờ và điện mặt trời nổi là những hướng đầu tư quan trọng. Câu nói đáng trích dẫn ở đây là: “Việc đưa thêm 128 MW điện gió vào vận hành cũng nằm trong chiến lược mở rộng mạnh mảng điện của REE”. Nếu không có những người dám đi trước như vậy, các con số mục tiêu trong quy hoạch sẽ mãi là khẩu hiệu.
Ý nghĩa chiến lược: Khi dữ liệu, công nghệ và tham vọng gặp nhau
Điểm đáng bàn nhất của câu chuyện điện gió ven biển Việt Nam hiện nay không phải là việc ta có thêm bao nhiêu MW, mà là cách những MW này được tạo ra: bằng turbine lớn nhất Đông Nam Á, bằng dữ liệu gió ngoài khơi đo bằng Floating LiDAR, và bằng chiến lược dài hơi của doanh nghiệp nội. Hệ thống Floating LiDAR đã được đưa vào vị trí, sẵn sàng cung cấp Ocean Data as a Service cho các dự án năng lượng ngoài khơi trong tương lai. Đây là nền tảng để giảm bất định về tài nguyên gió, tăng khả năng huy động vốn và hạ chi phí dự án. Nếu Việt Nam tiếp tục kết hợp các dự án turbine công suất lớn như cụm Vĩnh Long, các dự án ngoài khơi như Nam Bộ 3 và hệ sinh thái dữ liệu – công nghệ do những doanh nghiệp như AKROCEAN cung cấp, mục tiêu 6–10 GW điện gió ngoài khơi sẽ không còn là đích quá xa, mà trở thành một trạm trung gian trên hành trình dài của nền kinh tế xanh.
