Mục tiêu lớn cần được đo bằng kết quả thực tế
Kinh tế số là hoạt động tạo ra giá trị kinh tế nhờ công nghệ số, dữ liệu và các mô hình kinh doanh trực tuyến, đồng thời cải thiện cách chính quyền cung cấp dịch vụ và doanh nghiệp phục vụ khách hàng. Với Khánh Hòa, đây không nên chỉ là một tỷ lệ trong báo cáo mà phải thể hiện qua năng suất cao hơn và tiện ích thiết thực cho người dân.
Chiều 26/10, UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức lễ bế mạc Ngày hội Công nghệ số tỉnh năm 2026 tại Quảng trường 2 Tháng 4, phường Nha Trang. Dịp này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Hà nhấn mạnh phát triển kinh tế số là trọng tâm để thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Tỉnh đặt mục tiêu kinh tế số chiếm 30-35% GRDP vào năm 2030.
Con số ấy tạo ra một thước đo tham vọng, nhưng cũng đặt ra phép thử: tăng trưởng phải bắt nguồn từ ứng dụng công nghệ rộng khắp, chứ không chỉ từ một vài dự án trình diễn. Ngày hội kéo dài ba ngày, từ 24 đến 26/10, có 60 gian hàng của các tập đoàn công nghệ, trường đại học và viện nghiên cứu. Quy mô này có thể mở rộng đối thoại, song kết quả cuối cùng phải là giải pháp được đưa vào vận hành và cải thiện quản trị địa phương, chất lượng sống.
Bốn trụ cột số: từ thể chế đến tư duy thị trường
Bốn trụ cột số Khánh Hòa xác định gồm thể chế, hạ tầng, nhân lực và tư duy thị trường. Đây là một cấu trúc hợp lý vì mỗi trụ cột xử lý một nút thắt khác nhau: chính sách tạo điều kiện, kết nối cho phép triển khai, con người vận hành công nghệ, còn nhu cầu thị trường quyết định giải pháp có tồn tại sau giai đoạn thử nghiệm hay không.
Ở trụ cột thể chế, tỉnh dự kiến hỗ trợ vốn và nhân lực cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, để thúc đẩy chuyển đổi số địa phương; đồng thời thu hút đầu tư nghiên cứu và phát triển công nghệ thông tin, mở đường cho mô hình kinh doanh mới và thương mại điện tử. Điểm đáng chú ý là chính sách cần phục vụ nhu cầu triển khai, không dừng ở ưu đãi trên giấy.
Trụ cột nhân lực bổ sung điều kiện còn thiếu: tỉnh định hướng thu hút người có chuyên môn cao theo Nghị quyết số 29/NQ-HĐND, chuẩn hóa kỹ năng an toàn thông tin và khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia đào tạo kỹ năng số cho người lao động. Trong khi đó, tư duy thị trường đòi hỏi doanh nghiệp thay đổi mô hình để tăng năng suất, thay vì số hóa quy trình cũ mà không tạo thêm giá trị.
Hạ tầng số Khánh Hòa phải đi cùng khả năng tiếp cận
Hạ tầng số Khánh Hòa là điều kiện để ba trụ cột còn lại phát huy tác dụng. Tỉnh đặt mục tiêu xóa vùng lõm kết nối, giúp 100% người dân tiếp cận mạng 5G và Internet tốc độ cao, đẩy nhanh chuyển đổi IPv6, phổ cập điện toán đám mây cho doanh nghiệp và đầu tư các dự án dữ liệu đồng bộ, an toàn. Đây là danh sách việc làm cụ thể hơn một lời hứa chung về hiện đại hóa.
Nhưng phủ sóng không đồng nghĩa với sử dụng hiệu quả. Kết nối chỉ tạo ra giá trị khi người dân có kỹ năng và dịch vụ số dễ dùng, còn doanh nghiệp có thể vận hành các công cụ trên nền tảng an toàn. Tại Ngày hội, người dân được hướng dẫn về dịch vụ công trực tuyến, chữ ký số, thanh toán không dùng tiền mặt, tiện ích số trong khám chữa bệnh và cách phòng tránh lừa đảo trực tuyến. Những hoạt động ấy cho thấy hạ tầng cần gắn với lợi ích hàng ngày.
Vì vậy, thước đo không nên dừng ở số trạm phát sóng hay hệ thống dữ liệu được xây dựng. Khả năng tiếp cận thực tế, độ tin cậy của dịch vụ và mức độ người dân, doanh nghiệp sử dụng chúng mới phản ánh hạ tầng có đang thu hẹp khoảng cách số hay không.
Doanh nghiệp công nghệ phải cùng địa phương giải bài toán thật
Trụ cột thị trường sẽ quyết định chiến lược có tạo ra sản phẩm hữu ích hay chỉ dừng ở kế hoạch. Tỉnh kỳ vọng cộng đồng doanh nghiệp chủ động chuyển sang mô hình kinh doanh số để tối ưu năng suất; riêng doanh nghiệp công nghệ cần phối hợp với chính quyền, giải quyết bài toán thực tiễn và tạo sản phẩm phục vụ người dân, xã hội. Đây là yêu cầu đúng: nhà cung cấp hiểu công nghệ, còn địa phương hiểu vấn đề và người sử dụng.
Sự phối hợp cần có đầu bài rõ ràng, người chịu trách nhiệm, tiêu chí đánh giá và kế hoạch duy trì sau khi thí điểm. Nếu thiếu những điều kiện đó, các dự án dễ tạo ra nền tảng rời rạc, trùng lặp hoặc khó sử dụng. Ngược lại, khi chính quyền chia sẻ nhu cầu cụ thể và doanh nghiệp cùng chịu trách nhiệm về kết quả, công nghệ có cơ hội trở thành công cụ quản trị và kinh doanh thực chất.
Lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh các giải pháp được giới thiệu tại Ngày hội cần sớm cụ thể hóa thành chương trình hành động, có cơ chế hợp tác và tiêu chí đo lường rõ ràng. Đó là bước tiếp theo quan trọng hơn việc tiếp tục công bố thêm sáng kiến. Mục tiêu 30-35% GRDP vào năm 2030 chỉ khả thi nếu bốn trụ cột được triển khai đồng bộ, có thể kiểm chứng và gắn với lợi ích cụ thể.
