Cam Thanh: làng du lịch bên rừng dừa nước được thế giới gọi tên
Làng Cam Thanh là một làng du lịch trải nghiệm sinh thái nằm cách phố cổ Hội An khoảng 4 km, nổi bật với rừng dừa nước, hệ sinh thái nước lợ và các hoạt động gắn với đời sống sông nước, đang được thế giới chú ý vì sự kết hợp hiếm có giữa bảo tồn tự nhiên và sinh kế cộng đồng. Quan điểm đáng nói ở đây là: Cam Thanh không chỉ “được vinh danh”, mà đang trở thành một biểu tượng cho cách làm du lịch trải nghiệm sinh thái có trách nhiệm quanh Hội An. Tháng 8/2025, Cam Thanh xuất hiện trong danh sách 50 ngôi làng đẹp nhất thế giới, đứng thứ 20 và là đại diện duy nhất của Việt Nam. Sự công nhận này không phải may mắn tình cờ, mà là kết quả của nhiều năm người dân biến sinh hoạt thường ngày trên sông nước thành sản phẩm du lịch có giá trị. Danh hiệu quốc tế đặt Cam Thanh lên bản đồ các điểm đến trải nghiệm độc đáo, đồng thời tạo áp lực phải gìn giữ chính những gì đã làm nên sức hút của làng.
Rừng dừa nước Hội An: từ “Bảy Mẫu” đến hệ sinh thái gần 100 ha
Nếu phố cổ Hội An là câu chuyện của mái ngói rêu phong, thì làng Cam Thanh du lịch là câu chuyện của rừng dừa nước và sông nước giao hòa. Ngôi làng nằm ở điểm giao thoa của ba dòng sông Thu Bồn, Trường Giang và Lộ Cảnh Giang, tạo nên một hệ sinh thái nước lợ độc đáo, đồng thời là vùng đệm của Khu Dự trữ sinh quyển Cù Lao Chàm – Hội An được UNESCO công nhận. Điểm nhấn của rừng dừa nước Hội An chính là Rừng dừa Bảy Mẫu. Ban đầu khu rừng chỉ khoảng 7 mẫu, tương đương 7 ha, nhưng sau nhiều năm, dừa nước lan rộng thành gần 100 ha sinh cảnh xanh với những con lạch nhỏ len giữa tán dừa. Việc giữ nguyên tên “Bảy Mẫu” là lựa chọn mang tính bản sắc: người dân tôn trọng lịch sử hơn là chạy theo quy mô. Và chính không gian rừng dừa ấy khiến Cam Thanh được ví như “miền Tây thu nhỏ” giữa lòng phố Hội, cho phép du khách đổi không khí từ đường cổ sang thuyền thúng chỉ trong vài cây số.
Cảm giác mạnh trên thuyền thúng: trải nghiệm sông nước không dành cho người yếu tim
Không có roller coaster, Cam Thanh vẫn đủ sức hút khách mê cảm giác mạnh bằng một phương tiện hết sức bản địa: chiếc thuyền thúng chai. Vốn là phương tiện mưu sinh của cư dân miền Trung, thuyền thúng được biến thành hoạt động du lịch ngay trong rừng dừa nước Hội An, nơi du khách có thể xem người dân quăng chài, kéo lưới, bắt thủy sản và học những kỹ năng sinh tồn trên sông nước. Điểm khiến trải nghiệm này trở thành “thử thách” là màn múa thúng: người chèo điều khiển thuyền xoay tròn liên tục trên mặt nước bằng động tác chính xác, tạo cảm giác quay cuồng nhưng phấn khích cho khách mới. Hoạt động này xuất phát từ kỹ năng điều khiển thuyền của ngư dân, sau được phát triển thành sản phẩm du lịch, đến mức trải nghiệm thuyền thúng tại Cẩm Thanh lọt danh sách 25 hoạt động trên thuyền hấp dẫn nhất thế giới. Đây là ví dụ rõ ràng cho thấy du lịch trải nghiệm sinh thái có thể sinh ra từ chính lao động đời thường, nếu cộng đồng biết trân trọng và kể lại câu chuyện của mình.
Du lịch trải nghiệm sinh thái và sinh kế: Cam Thanh không muốn đánh đổi
Sức nóng của làng Cam Thanh du lịch không chỉ thể hiện trên mạng xã hội mà còn qua những con số ở Rừng dừa Bảy Mẫu: khoảng 64 doanh nghiệp đang kinh doanh, sở hữu hơn 1.400 thuyền thúng, đón trung bình 5.000–6.000 lượt khách mỗi ngày và có thể đạt 9.000 lượt vào dịp lễ, Tết. Đây là dữ liệu cho thấy du lịch đã trở thành trụ cột sinh kế chứ không chỉ là “nghề tay trái”. Người dân giờ đây không chỉ chèo thuyền mà còn làm homestay, mở lớp học nấu ăn, hướng dẫn trải nghiệm đồng ruộng, ao sen, sản xuất thủ công mỹ nghệ từ tre, dừa. Theo UBND phường Hội An Đông, chính các hoạt động quen thuộc đã được “thăng hạng” thành sản phẩm, giúp cộng đồng hưởng lợi trực tiếp mà không phải rời bỏ lối sống nông thôn. Tuy nhiên, đi kèm là bài toán: làm thế nào để rừng dừa nước Hội An và hệ sinh thái nước lợ không bị quá tải bởi lượng khách ngày càng tăng, để du lịch trải nghiệm sinh thái không biến thành du lịch đại trà.
Từ danh sách đẹp nhất đến đề cử làng tốt nhất thế giới: cơ hội và trách nhiệm
Sau khi được gọi tên trong danh sách 50 ngôi làng đẹp nhất thế giới, Cam Thanh tiếp tục bước lên nấc thang mới khi Rừng dừa Bảy Mẫu trở thành một trong 5 đại diện Việt Nam tham gia chương trình Làng du lịch tốt nhất (Best Tourism Villages) của Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc. Điều này đặt Cam Thanh vào vị thế của một ứng viên “làng tốt nhất thế giới”, không chỉ đẹp, mà phải bền vững và có mô hình phát triển đáng học hỏi. Sắp tới, tuyến tham quan “Về Cẩm Thanh – Nghe dừa kể chuyện” sẽ ra mắt, kết hợp thúng chai với nghề truyền thống, văn hóa nghệ thuật và đời sống cộng đồng nhằm đa dạng hóa sản phẩm. Đây là bước đi đúng, vì nếu Cam Thanh chỉ dừng lại ở màn múa thúng và vài món ăn cửa sông, hào quang quốc tế sẽ chóng phai. Tương lai của điểm đến này phụ thuộc vào việc giữ cân bằng giữa khai thác và bảo tồn: mỗi lượt thuyền thúng xoay tròn nên trở thành lời nhắc về giá trị của rừng dừa nước, chứ không chỉ là “trò vui” để check-in. Nếu làm được điều đó, Cam Thanh xứng đáng không chỉ với danh hiệu đẹp, mà với vị thế tiên phong của du lịch trải nghiệm sinh thái gần Hội An.
