Thông xe kỹ thuật 15km đường song hành: bước mở mạng lưới phía Tây
Thông xe kỹ thuật đoạn 15km đường song hành Vành đai 4 Hà Nội là việc đưa một phần tuyến đường mới, đã hoàn thiện các hạng mục chính nhưng vẫn còn thi công phụ trợ, vào khai thác có kiểm soát nhằm bổ sung hướng lưu thông, thử nghiệm tổ chức giao thông và từng bước hoàn thiện mạng lưới kết nối đô thị phía Tây thành phố. Ngày 10/10, đoạn từ cầu Hồng Hà trên đê Hữu Hồng (Km14+850) đến nút giao Đại lộ Thăng Long (Km29+200) chính thức thông xe kỹ thuật, đánh dấu lần đầu người dân được sử dụng một phần đường song hành Vành đai 4 - Vùng Thủ đô. Đây không chỉ là một mốc tiến độ công trình, mà là tín hiệu cho thấy Hà Nội bắt đầu dịch chuyển trọng tâm giao thông ra khỏi khu vực nội đô chật hẹp. Việc chọn thời điểm đúng dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô cho thấy thành phố muốn gửi thông điệp: mở rộng không gian phát triển phải đi cùng với mở rộng hạ tầng giao thông.
Mặt đường đã chạy được, nhưng công trường vẫn hiện hữu
Điểm đáng chú ý của đoạn đường song hành vừa thông xe là trạng thái “nửa công trình, nửa tuyến khai thác”. Theo ghi nhận, hệ thống cầu, thoát nước, nền đường và các lớp bê tông nhựa trên tuyến chính đã cơ bản hoàn tất, hai dải đường song hành hiện rõ giữa khu dân cư và đồng ruộng ngoại thành. Tuy vậy, khu vực giữa tuyến vẫn đang thi công, cùng hàng loạt hạng mục phụ như chiếu sáng, sơn kẻ đường, biển báo, lan can, bó vỉa và các điểm vuốt nối với đường dân sinh. Điều này đặt ra yêu cầu rất cao về an toàn: người dân được hưởng lợi từ mặt đường mới, nhưng phải chấp nhận cảnh công trường song hành trong một thời gian nữa. Ở góc độ tích cực, việc thông xe khi sản lượng toàn tuyến đạt khoảng 90% cho thấy quyết tâm đẩy nhanh tiến độ thay vì chờ hoàn thiện tuyệt đối.
Phân luồng tạm thời: giải pháp cần nhưng không thể kéo dài
Để đoạn đường song hành Vành đai 4 vận hành an toàn trong giai đoạn thông xe kỹ thuật, Hà Nội áp dụng phương án phân luồng tạm thời khá chặt chẽ. Các phương tiện chỉ được lưu thông một chiều trên từng chiều đường riêng biệt, năm nút giao quan trọng (ven kênh Đan Hoài, Hạ Mỗ – Tân Hội, Tân Hội, Quốc lộ 32, tỉnh lộ 422) đều được điều khiển bằng đèn tín hiệu. Tại vị trí giao cắt với đê Tả Đáy, hai đầu đoạn đê trong phạm vi tuyến bị rào chắn, xe trên đê buộc phải nhập làn, rẽ phải vào đường song hành và quay đầu ở vị trí gần nhất. Khu vực kết nối với đường gom Đại lộ Thăng Long cũng tổ chức qua các nhánh N5, N6, với quy định riêng cho ôtô và xe máy. Đây là cách làm hợp lý để hạn chế ùn tắc giao thông và tai nạn trong bối cảnh hạ tầng chưa hoàn chỉnh, nhưng nếu kéo dài quá lâu sẽ gây khó cho người dân vì lộ trình phức tạp và liên tục thay đổi.
Tác động thực tế: người dân phía Tây bớt lệ thuộc trục cũ
Tác động rõ nhất của việc thông xe kỹ thuật là bổ sung một tuyến lưu thông mới cho khu vực phía Tây Hà Nội, đặc biệt các huyện Đan Phượng, Hoài Đức – nơi lâu nay phụ thuộc vào Quốc lộ 32 và các đường làng nhỏ hẹp. Một người dân khu vực Quốc lộ 32 chia sẻ, trước đây nơi bà sống chủ yếu là ruộng, đi lại không thuận tiện; nay tuyến đường mới không chỉ là nơi tập thể dục mà còn hứa hẹn rút ngắn thời gian di chuyển sang phía Đông Anh từ khoảng một giờ xuống còn khoảng 30 phút. Câu chuyện này cho thấy Vành đai 4 Hà Nội không phải khái niệm quy hoạch xa vời, mà là thay đổi rất cụ thể trong từng chuyến đi hàng ngày. Khi thêm một trục song hành, dòng xe có thêm lựa chọn, áp lực lên các tuyến cũ giảm, khả năng ùn tắc giao thông cũng được kiềm chế nếu tổ chức khai thác hợp lý.
Từ 15km đầu tiên đến 58,2km: bài kiểm tra năng lực kết nối đô thị
Đoạn 15km vừa thông xe chỉ là một phần trong bức tranh lớn của đường song hành Vành đai 4 qua Hà Nội, với tổng chiều dài khoảng 58,2km đi qua 17 xã, phường, thuộc dự án Vành đai 4 - Vùng Thủ đô dài 113,5km kết nối Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh. Giá trị sản lượng thực hiện của dự án đường song hành trên địa phận Hà Nội đã đạt khoảng 3.850 tỷ đồng trên tổng giá trị hợp đồng 4.282 tỷ đồng, tương đương khoảng 90% – một con số cho thấy tiến độ không bị chậm trễ kéo dài. Theo kế hoạch, sau đoạn 15km, hai đoạn khác với tổng chiều dài khoảng 22km sẽ được thông tuyến trong tháng 11, hướng tới hoàn thành toàn bộ tuyến song hành trong năm 2026. Khi hoàn thiện, tuyến này được kỳ vọng tăng cường kết nối liên vùng, giảm áp lực cho giao thông Hà Nội hiện hữu và mở thêm hành lang vận tải cho cả vùng Thủ đô. Câu hỏi còn lại là thành phố sẽ quản lý, duy tu và tổ chức khai thác ra sao để lợi ích không bị bào mòn bởi những nút thắt mới.
