18 thỏa thuận tài chính: bước ngoặt cho tài chính hạ tầng Đông Nam Bộ
Tài chính hạ tầng Đông Nam Bộ là dòng vốn tín dụng và các gói tài trợ ngân hàng được thiết kế có chủ đích để nuôi dưỡng, mở rộng và hiện đại hóa hệ thống giao thông, khu công nghiệp, năng lượng và nhà ở xã hội, qua đó duy trì vai trò đầu tàu tăng trưởng của vùng trong nền kinh tế Việt Nam.
Ngày 23/10/2026 tại TP.HCM, Ngân hàng Nhà nước phối hợp với UBND TP.HCM tổ chức hội nghị về khơi thông nguồn lực tài chính – ngân hàng cho tăng trưởng vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2026–2030. Tại đây, các ngân hàng và doanh nghiệp đã trao 18 thỏa thuận hợp tác, hợp đồng tín dụng với tổng giá trị khoảng 230 nghìn tỷ đồng, tập trung cho các dự án then chốt của khu vực. Đây không phải là những cam kết mang tính nghi thức; đó là tín hiệu cho thấy hệ thống ngân hàng đang chủ động đóng vai trò kiến tạo, chứ không chỉ “đứng ngoài” cho vay thương mại như trước. Trong bối cảnh Đông Nam Bộ cần khoảng 757.000 tỷ đồng vốn vay cho 15 dự án trọng điểm, loạt thỏa thuận này là bước đi mở màn nhưng mang tính định hướng rõ rệt.
Ngân hàng cấp vốn dự án: từ đường vành đai đến nhà ở xã hội
Điểm đáng chú ý nhất của 18 thỏa thuận hợp tác tài chính lần này là cấu trúc danh mục dự án: các ngân hàng không dồn vốn vào một mảng dễ sinh lời ngắn hạn, mà chia đều cho hạ tầng giao thông, công nghiệp chế tạo, năng lượng, khu công nghiệp và nhà ở xã hội. Điều đó cho thấy họ đang nhìn tài chính hạ tầng Đông Nam Bộ như một chiến lược phát triển dài hạn, thay vì một cuộc đua tăng trưởng tín dụng đơn thuần.
Agribank tài trợ cho Công ty TNHH DATP 2-3 Đường Vành đai 4 TP.HCM để xây dựng đoạn cao tốc từ sông Sài Gòn đến kênh Thầy Cai, với thỏa thuận trị giá 4.867 tỷ đồng. Vietcombank rót 1.113 tỷ đồng cho hai dự án nhà ở xã hội Việt Sing của Becamex. HDBank và Vikki Bank đồng tài trợ cụm dự án biểu tượng VIFC-HCMC với quy mô 50.000 tỷ đồng, đồng thời cùng Sovico tham gia tuyến Metro số 4 và 5 tại TP.HCM. MB cấp 6.050 tỷ đồng cho dự án nhà máy vải dệt của Future Textile Việt Nam. Khi các ngân hàng lớn chấp nhận “ôm” những dự án dài hơi như đường vành đai, metro hay nhà ở xã hội, họ đang đặt cược vào sức bật tổng thể của vùng, chứ không chỉ lợi nhuận ngắn hạn.
Vì sao Đông Nam Bộ trở thành tâm điểm vốn vay phát triển kinh tế?
Đông Nam Bộ từ lâu là vùng kinh tế có quy mô lớn nhất cả nước, đóng góp 31,4% vào tăng trưởng chung trong năm 2026. Nhưng để giữ vị thế này, vùng không thể tiếp tục dựa vào hạ tầng đã quá tải. Nhu cầu vốn cho các dự án trọng điểm ngày càng lớn, với riêng 15 dự án đã cần khoảng 757.000 tỷ đồng vốn vay. Đây là lý do các ngân hàng buộc phải dịch chuyển chiến lược: nếu không bơm vốn cho hạ tầng giao thông Việt Nam và công nghiệp nền tảng tại đây, chính danh mục tín dụng của họ sẽ đối mặt rủi ro tăng trưởng chậm lại.
Theo Ngân hàng Nhà nước, đến cuối tháng 9/2026, tín dụng toàn nền kinh tế đạt hơn 20,7 triệu tỷ đồng, tăng 11,7% so với cuối năm 2025; riêng Đông Nam Bộ chiếm gần 6,8 triệu tỷ đồng, tương đương gần 35% tổng dư nợ, tăng 10,93%. Câu chuyện không chỉ là tăng trưởng số dư, mà là chất lượng phân bổ: NHNN đã thiết kế cơ chế loại trừ hoặc bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng tham gia tài trợ 35 công trình, dự án quy mô lớn, có tính lan tỏa và liên kết vùng. Nói cách khác, ai dám đi cùng các dự án hạ tầng và công nghiệp trọng điểm sẽ được “mở room” tín dụng – một động lực rất thực tế.
Vai trò của Agribank, Vietcombank, BIDV, VietinBank, HDBank, MB trong bức tranh mới
Danh sách ngân hàng cấp vốn dự án lần này cho thấy một sự kết hợp thú vị: nhóm “tứ trụ” quốc doanh (Agribank, Vietcombank, BIDV, VietinBank) đi cùng các ngân hàng cổ phần năng động như HDBank, MB, Vikki Bank. Điều này giúp chia sẻ rủi ro, đồng thời tạo ra cạnh tranh lành mạnh về lãi suất và cấu trúc sản phẩm tín dụng. Các ngân hàng không chỉ cho vay đơn lẻ, mà còn đồng tài trợ những dự án phức tạp như gói thầu EPIC 1 của PTSC trong dự án tái phát triển mỏ Maydan Mahzam.
Về phía cơ quan quản lý, Ngân hàng Nhà nước khẳng định sẽ tiếp tục điều hành tiền tệ, tín dụng, lãi suất và hoàn thiện cơ chế, chính sách để tạo môi trường thuận lợi cho tổ chức tín dụng, người dân và doanh nghiệp. Cơ quan này yêu cầu các ngân hàng cân đối nguồn vốn, ưu tiên tín dụng cho sản xuất kinh doanh, các động lực tăng trưởng và đặc biệt là các công trình trọng điểm của vùng như đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao, đường vành đai 3, 4 TP.HCM, cầu Cần Giờ. Đây là cách biến vốn vay phát triển kinh tế thành công cụ thực thi chiến lược vùng, thay vì để tín dụng chảy vào các kênh đầu cơ.
Thông điệp từ sự xuất hiện của Thống đốc và hướng đi sắp tới
18 thỏa thuận tài trợ được trao tại hội nghị có sự tham dự và đồng chủ trì của Thống đốc Phạm Đức Ấn cùng lãnh đạo TP.HCM và Ngân hàng Nhà nước. Sự hiện diện này gửi đi một thông điệp rõ ràng: các dự án hạ tầng giao thông, công nghiệp chế tạo, năng lượng, khu công nghiệp và nhà ở xã hội ở Đông Nam Bộ không chỉ là bài toán kinh doanh của từng ngân hàng, mà là ưu tiên chính sách cấp vùng và cấp quốc gia. Khi người đứng đầu ngành ngân hàng trực tiếp chứng kiến ký kết, các cam kết vốn trở nên có “trọng lượng chính trị”, giảm nguy cơ bị điều chỉnh tùy tiện sau này.
Trong thời gian tới, NHNN cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, chỉ đạo các tổ chức tín dụng xây dựng chương trình tín dụng với lãi suất hợp lý, ưu tiên các lĩnh vực thế mạnh của vùng như công nghiệp công nghệ cao, công nghệ số và logistics quốc tế. Điều đó có nghĩa là cuộc chơi tài chính hạ tầng Đông Nam Bộ mới chỉ bắt đầu. Nếu các ngân hàng giữ được kỷ luật tín dụng, còn địa phương cải thiện được tiến độ giải phóng mặt bằng và thủ tục, 230 nghìn tỷ đồng hôm nay có thể là “vốn mồi” cho làn sóng đầu tư lớn hơn nhiều trong thập kỷ tới.
