Từ tỉnh cao nguyên yên ả đến điểm nóng vốn đầu tư hàng tỷ USD
Vai trò mới của Lâm Đồng trong bản đồ kinh tế khu vực được định hình bởi chuỗi dự án Lâm Đồng quy mô hàng tỷ USD, tập trung vào công nghiệp chế biến, năng lượng và hạ tầng giao thông chiến lược, đang dần biến một tỉnh cao nguyên vốn gắn với nông nghiệp và du lịch thành trung tâm đầu tư mới, có sức ảnh hưởng vượt ra khỏi ranh giới vùng để hướng tới vị thế động lực kinh tế của Đông Nam Á. Những con số biết nói đã xuất hiện: trong 8 tháng đầu năm 2026, Lâm Đồng thu hút 59 dự án đầu tư cấp mới với tổng vốn đăng ký hơn 167.000 tỷ đồng và 7,7 triệu USD, gần 100 dự án nếu tính cả điều chỉnh, mở rộng, nâng tổng vốn lên gần 180.000 tỷ đồng. Đây không chỉ là tăng trưởng lượng, mà là sự dịch chuyển chất – nhà đầu tư nhìn Lâm Đồng như một không gian phát triển mới sau hợp nhất địa giới hành chính.
Các dự án chiến lược: Lâm Đồng bước vào kỷ nguyên công nghiệp mới
Điểm đáng chú ý nhất trong cuộc tái định vị vai trò kinh tế của Lâm Đồng là cách tỉnh chọn những dự án chiến lược để tạo “cú nhảy” về cấu trúc kinh tế, thay vì chạy theo số lượng. Cuối tháng 7/2026, Nhà máy Điện phân nhôm Đắk Nông tại Khu công nghiệp Nhân Cơ chính thức vận hành, đưa những sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên của Việt Nam ra thị trường. Với công suất khoảng 450.000 tấn nhôm kim loại mỗi năm, dự án này được đánh giá tạo giá trị sản xuất hằng năm tương đương 35.000 - 36.000 tỷ đồng và sử dụng trên 1.000 lao động trực tiếp, tạo thêm 3.500 - 4.000 việc làm gián tiếp trong các lĩnh vực cung ứng nguyên liệu, năng lượng, logistics, cơ khí, dịch vụ kỹ thuật. Đây là phát biểu có thể trích dẫn nguyên văn của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang. Song song, ở khu vực phía Đông, hàng loạt nhà máy chế biến, chế tạo như Neotek Việt Nam (12 triệu sản phẩm đĩa phanh ô tô/năm) hay Shiny Circle Việt Nam (18.000 tấn sản phẩm/năm) lần lượt đi vào hoạt động. Những dự án này thể hiện rõ tham vọng đưa Lâm Đồng từ vùng nguyên liệu nông nghiệp thành cực công nghiệp mới của vùng.
Gỡ ‘cục máu đông’ 365 dự án: cách Lâm Đồng tạo niềm tin nhà đầu tư
Sức hút đầu tư hàng tỷ USD không thể hình thành trên nền hệ thống dự án ách tắc, và Lâm Đồng đã chọn cách đối diện trực diện với “cục máu đông” của mình. Toàn tỉnh có 365 dự án ngoài ngân sách vướng mắc, tổng vốn hơn 250.000 tỷ đồng, trong đó khoảng 150.000 tỷ đồng đã rót vào nhưng chưa thể vận hành. Thay vì né tránh, tỉnh phân nhóm vướng mắc, lập các tổ công tác do các Phó Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp làm Tổ trưởng, áp dụng nguyên tắc “dễ làm trước, khó làm sau” để không dự án nào bị bỏ lại phía sau. Kết quả là chỉ trong 8 tháng đầu năm 2026, Lâm Đồng đã tháo gỡ 162 dự án, với tổng vốn đầu tư hơn 74.000 tỷ đồng, quy mô sử dụng đất khoảng 6.118 ha. Việc lãnh đạo tỉnh chủ động ngồi lại với từng tập đoàn như Sun Group, Trường Hải, Donacoop, Thái Bình Dương, VRG, Agrimeco… để nghe từng vướng mắc, chốt từng mốc thời gian tháo gỡ cho thấy tỉnh coi dự án của doanh nghiệp là dự án của chính mình.
Hạ tầng giao thông chiến lược: tạo bệ phóng kết nối vùng và ra biển
Nếu không có hạ tầng giao thông chiến lược, mọi nỗ lực thu hút đầu tư hàng tỷ USD sẽ dễ dừng lại ở những buổi ký kết. Chính lãnh đạo Lâm Đồng thừa nhận giao thông là “điểm nghẽn” lớn nhất, và cách tỉnh xử lý là nâng cấp toàn bộ trục kết nối vùng. Ngày 27/4/2026, tỉnh phối hợp cùng một tập đoàn tư nhân khởi công dự án Cảng hàng không Phan Thiết – hạng mục hàng không dân dụng, với tổng vốn hơn 3.900 tỷ đồng. Trước đó, hai bên đã ký kết hợp tác dự án Cảng hàng không Phan Thiết vào tháng 3/2026. Cùng với đó, Cảng hàng không Liên Khương mở cửa trở lại, hệ thống cao tốc kết nối và các tuyến đường động lực được nâng cấp, sửa chữa. Tỉnh cũng đang kêu gọi doanh nghiệp đầu tư hệ thống cảng nước sâu phía Đông để thúc đẩy kinh tế, biến các công trình hạ tầng mới không chỉ là dự án đơn lẻ mà là mạng lưới kết nối Lâm Đồng với các tỉnh lân cận và các chuỗi cung ứng khu vực.
Quản trị bằng kết quả: KPI và tham vọng động lực kinh tế Đông Nam Á
Điều khiến Lâm Đồng khác với nhiều địa phương đang chạy đua thu hút vốn là cách tỉnh quản trị quá trình bằng kết quả cụ thể, thay vì bằng các khẩu hiệu. Từ tháng 7/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười yêu cầu triển khai đánh giá KPI trên tất cả ngành, lĩnh vực, địa phương và từng cá nhân. Đây là thông điệp gửi tới bộ máy rằng mọi cam kết với nhà đầu tư phải gắn với trách nhiệm cá nhân, có đo lường và kiểm soát. Trong làm việc với các dự án trọng điểm như Khu công nghiệp Sơn Mỹ 1, lãnh đạo Lâm Đồng yêu cầu xác định mục tiêu, mốc thời gian hoàn thành cụ thể, người đứng đầu phải bảo đảm tiến độ đã cam kết với nhà đầu tư. Cách tiếp cận “đồng hành đến kết quả cuối cùng” này, nếu được duy trì nhất quán, sẽ là lợi thế cạnh tranh hiếm có trong cuộc đua thu hút chuỗi đầu tư hàng tỷ USD khu vực. Lâm Đồng đang đặt mình vào vị thế không chỉ là điểm đến du lịch, mà là động lực kinh tế mới của Đông Nam Á – và chính những dự án Lâm Đồng đang triển khai sẽ là bài kiểm tra trung thực cho tham vọng đó.
