Đổi mới quản trị – điều kiện tiên quyết cho môi trường đầu tư kinh doanh chất lượng
Bắc Ninh đổi mới quản trị là quá trình tỉnh tổ chức lại bộ máy chính quyền, cải cách thể chế và ứng dụng khoa học – công nghệ nhằm nâng chất lượng môi trường đầu tư kinh doanh, tăng tính minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và đưa quyết định quản lý đến gần người dân, doanh nghiệp hơn. Nói cách khác, đây là bước chuyển từ điều hành hành chính sang mô hình chính quyền kiến tạo, coi doanh nghiệp và người dân là trung tâm của hoạt động phục vụ.
Điểm đáng nói là Bắc Ninh không chỉ chỉnh sửa kỹ thuật quản lý, mà đặt đổi mới quản trị vào vị trí then chốt để giữ vững đà tăng trưởng cao và sức hấp dẫn với nhà đầu tư. Khi chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 7 tăng 20,61% so với cùng kỳ, kim ngạch xuất nhập khẩu 7 tháng đạt 128,2 tỷ USD và thu ngân sách chạm gần 61,3 nghìn tỷ đồng, câu hỏi không còn là “có tăng trưởng hay không” mà là “quản trị ra sao để tăng trưởng bền vững”. Chính trong bối cảnh đó, khẩu hiệu Bắc Ninh đổi mới quản trị không thể dừng ở văn bản, mà phải được “đo” bằng tốc độ và chất lượng phục vụ doanh nghiệp.
Quy mô kinh tế mở rộng: vì sao Bắc Ninh buộc phải đột phá thể chế
Khi quy mô nền kinh tế tiếp tục mở rộng với nhịp tăng trưởng cao, yêu cầu huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực trở nên khắt khe hơn bao giờ hết. Đây không chỉ là bài toán kinh tế, mà là phép thử năng lực thể chế. Một cấu trúc quản lý cũ, nhiều tầng nấc khó có thể xử lý khối lượng việc khổng lồ, từ thẩm định dự án hạ tầng chiến lược đến điều phối dịch vụ công trong một không gian đô thị chuẩn bị nâng cấp thành thành phố.
Thực tế, tổng vốn đầu tư quy đổi 7 tháng đạt 13,85 tỷ USD, FDI đứng thứ 4 cả nước. Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, tuyến kết nối Gia Bình – Hà Nội và hàng loạt khu công nghiệp, khu đô thị đang mở rộng không gian phát triển, gia tăng độ mở của nền kinh tế. Trong điều kiện đó, việc Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập Thành phố Bắc Ninh với tỷ lệ 100% đại biểu tán thành cho thấy áp lực và kỳ vọng mới đối với bộ máy quản trị. Nếu thể chế không kịp “lớn” cùng quy mô kinh tế, môi trường đầu tư kinh doanh sẽ mắc kẹt trong tình trạng tắc nghẽn thủ tục, thiếu nhất quán, khiến nhà đầu tư mất niềm tin.
Mô hình chính quyền hai cấp và phương châm “6 rõ”: quản trị trong không gian phát triển mới
Bắc Ninh đang tận dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp để thiết kế lại phương thức quản lý theo hướng giảm tầng nấc, tăng tính chủ động và đưa quyết định gần cơ sở hơn. Nói thẳng, đây là lựa chọn dũng cảm: chấp nhận phân cấp thực chất, đi kèm với kiểm soát trách nhiệm giải trình. Cấp được giao nhiệm vụ phải có đủ thẩm quyền, nhân lực, kinh phí, dữ liệu và công cụ quản lý, chứ không chỉ “chịu trách nhiệm trên giấy”.
Trong bối cảnh Chính phủ giao chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026 lên tới 12,5% trong khi 6 tháng đầu năm mới đạt 10,56%, Bắc Ninh chọn cách biến áp lực thành động lực. Phương châm “6 rõ” – rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền – nếu được thực thi nghiêm túc, sẽ là thước đo chất lượng quản trị, thay vì khẩu hiệu. “Dự án chậm phải xác định khâu vướng; nhiệm vụ chưa hoàn thành phải rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân” là câu nói có tính ràng buộc, chứ không phải lời nhắc nhở chung chung. Khi kết quả thực hiện nhiệm vụ trở thành tiêu chí đánh giá người đứng đầu, môi trường đầu tư kinh doanh sẽ được bảo vệ bằng chính trách nhiệm cá nhân trong bộ máy.
Chuyển đổi số, dữ liệu và liên kết FDI – nội địa: những đột phá thể chế tạo động lực phát triển kinh tế
Nghị quyết số 19-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo là những động lực chủ yếu của mô hình phát triển mới; dữ liệu trở thành nguồn lực quan trọng của nền kinh tế. Bắc Ninh không dừng ở mức hưởng ứng, mà đang tập trung nguồn lực cho Khu công nghệ thông tin tập trung, Trung tâm tính toán hiệu năng cao và các dự án phục vụ Trung tâm dữ liệu. Đây là những đột phá thể chế theo nghĩa rộng: hạ tầng số được coi là “hạ tầng quyền lực”, hỗ trợ cả quản trị nhà nước lẫn hoạt động doanh nghiệp.
Một điểm đáng chú ý là tỉnh không xem FDI là “ốc đảo” mà chủ động tạo liên kết để doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng. Lãnh đạo tỉnh đã trực tiếp thăm và làm việc với các doanh nghiệp trong nước là nhà cung cấp của tập đoàn FDI tại Cụm Công nghiệp Hạp Lĩnh, nhằm tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh. Địa phương cũng dự kiến nâng cấp phần mềm quản lý khu công nghiệp, kết nối minh bạch giữa tập đoàn FDI và nhà cung ứng nội địa, đồng thời lập Tổ công tác liên ngành hỗ trợ ưu đãi thuế cho doanh nghiệp khoa học – công nghệ. Khi thể chế chủ động mở đường cho liên kết FDI – nội địa, động lực phát triển kinh tế sẽ chuyển dần từ “thuần gia công” sang “tăng nội lực”, đúng tinh thần phát triển dựa nhiều hơn vào năng suất, chất lượng, khoa học – công nghệ và năng lực nội sinh.
Người dân, doanh nghiệp được gì từ một Bắc Ninh đổi mới quản trị?
Mọi cải cách nếu không làm đời sống người dân tốt hơn, doanh nghiệp nhẹ chi phí hơn thì đều khó thuyết phục. Bắc Ninh đang đặt ra chuẩn mới: dịch vụ công số phải thuận tiện hơn, giảm thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp. Khi thủ tục nhanh, rõ ràng, minh bạch, doanh nghiệp không phải “trả thêm chi phí vô hình”, còn người dân không mất ngày công đứng xếp hàng. Chất lượng quản trị trở thành lợi thế cạnh tranh, chứ không chỉ là khẩu hiệu hành chính.
Tầm nhìn dài hạn cũng khá rõ: phát triển công nghiệp, hạ tầng, đô thị phải song hành nâng chất lượng giáo dục, y tế, văn hóa, môi trường và dịch vụ công; quy hoạch gắn với chất lượng không gian sống. Bước chuyển về thể chế và quản trị, cộng với dòng vốn đầu tư tăng và hạ tầng chiến lược đang mở rộng, được kỳ vọng sẽ nâng sức cạnh tranh và năng lực phát triển của Bắc Ninh trong giai đoạn mới. Kết luận ở đây khá dứt khoát: nếu Bắc Ninh kiên trì Bắc Ninh đổi mới quản trị, giữ kỷ luật thực thi và biết dùng đột phá thể chế làm nền, môi trường đầu tư kinh doanh của tỉnh không chỉ “hấp dẫn hơn” trên giấy, mà sẽ là lợi thế thực tế trong cuộc cạnh tranh thu hút dòng vốn mới.
