Tàu HTMS Naresuan: thông điệp chiến lược trong dịp kỷ niệm 50 năm
Chuyến thăm TP.HCM của tàu hộ vệ tên lửa HTMS Naresuan của Hải quân Hoàng gia Thái Lan là một sự kiện quốc phòng mang tính biểu tượng, thể hiện mức độ tin cậy chiến lược, chiều sâu hợp tác an ninh và định hướng gắn kết lâu dài giữa Việt Nam và Thái Lan trong khu vực Đông Nam Á, đúng vào dịp hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Ngày 25-8, HTMS Naresuan (FFG-421) cập cảng Nhà Rồng, bắt đầu chuyến thăm hữu nghị TP.HCM từ ngày 25 đến 29-8, mở màn chuỗi hoạt động kỷ niệm quan hệ ngoại giao 50 năm Việt - Thái. Đây không chỉ là chuyến thăm xã giao của một tàu hải quân Thái Lan, mà là lời khẳng định rằng hợp tác quốc phòng Việt Thái đang dần trở thành trụ cột trong Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước. Việc chọn TP.HCM – trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước – làm điểm đến càng nhấn mạnh quốc phòng được gắn chặt với phát triển, chứ không đứng tách rời các mục tiêu kinh tế – xã hội.
Quốc phòng – an ninh: trụ cột của Đối tác chiến lược toàn diện
Phó chủ tịch UBND TP.HCM Trần Văn Bảy khẳng định hợp tác an ninh – quốc phòng, trong đó có hợp tác giữa Hải quân nhân dân Việt Nam và Hải quân Hoàng gia Thái Lan, là một trụ cột quan trọng với nhiều cơ chế trao đổi, tham vấn, tuần tra chung, chia sẻ thông tin và phối hợp tìm kiếm cứu nạn. Đây là phát biểu mang tính định hướng: quốc phòng không còn là phần phụ của quan hệ song phương, mà là kênh chiến lược bảo đảm an ninh khu vực Đông Nam Á và hỗ trợ phát triển kinh tế. Sau khi hai bên nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 5-2025, hợp tác quốc phòng Việt Thái được đặt trong tổng thể Chiến lược "Ba kết nối" – kết nối chuỗi cung ứng, kết nối nền kinh tế địa phương và kết nối phát triển bền vững giai đoạn 2026-2031. Nói cách khác, tàu hải quân Thái Lan đến TP.HCM không chỉ mang thông điệp quân sự, mà còn gắn với tầm nhìn cùng xây dựng không gian an ninh – kinh tế liên thông, ổn định.
Từ giao lưu hải quân đến hợp tác địa phương và con người
Trong khuôn khổ chuyến thăm, đoàn Hải quân Hoàng gia Thái Lan đã chào xã giao lãnh đạo UBND TP.HCM, Bộ Tư lệnh Quân khu 7, Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân, tham quan các địa điểm văn hóa – lịch sử và giao lưu thể thao với cán bộ, chiến sĩ Vùng 2 Hải quân. Ở góc độ chiến lược, đó là cách hai bên dùng hợp tác quốc phòng để mở rộng hợp tác địa phương. TP.HCM bày tỏ mong muốn tiếp tục mở rộng quan hệ với các địa phương Thái Lan trên thương mại, đầu tư, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển đô thị, đồng thời đề nghị phối hợp phòng chống ma túy giữa hải quân và lực lượng vũ trang hai nước để hướng tới mục tiêu "thành phố không ma túy" vào năm 2030. Về phía Thái Lan, Tổng lãnh sự Wiraka Mooddhitaporn nhấn mạnh tình hữu nghị phải được vun đắp không chỉ ở cấp Chính phủ và cơ quan quốc phòng, mà còn giữa người dân hai nước, với trọng tâm là thế hệ trẻ, văn hóa và giáo dục. Đó là một quan điểm thực tế: quốc phòng vững mạnh bắt đầu từ nền tảng xã hội và sự tin cậy nhân dân – nhân dân.
HTMS Naresuan: biểu tượng hiện đại hóa hải quân và liên kết khu vực
Việc Thái Lan điều tàu hộ vệ tên lửa chủ lực HTMS Naresuan đến Việt Nam cho thấy Bangkok coi trọng kênh hợp tác hải quân với Hà Nội. HTMS Naresuan là một trong hai tàu lớp Naresuan, cùng với HTMS Taksin, được đưa vào biên chế năm 1995, có lượng giãn nước tối đa khoảng 2.980 tấn, dài 120m, rộng 13m, được thiết kế cho tác chiến trên biển, bảo vệ lực lượng, tuần tra, huấn luyện và hợp tác quốc tế. Trước khi cập cảng Nhà Rồng, tàu từng tham gia tập trận Kakadu do Hải quân Hoàng gia Úc tổ chức tại Sydney, cho thấy năng lực tham gia hoạt động đa phương. Khi một tàu chiến như vậy hiện diện ở TP.HCM trong dịp quan hệ ngoại giao 50 năm, thông điệp gửi tới khu vực là rõ ràng: hai thành viên tích cực của ASEAN chia sẻ tầm nhìn về một châu Á – Thái Bình Dương hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển thịnh vượng, trong đó an ninh biển và hợp tác hải quân là mắt xích không thể thiếu.
Kết luận: quốc phòng – chất keo gắn kết 50 năm tiếp theo
Sau 50 năm, quan hệ ngoại giao Việt Nam – Thái Lan đã đi từ láng giềng thiện chí đến Đối tác chiến lược toàn diện, với quốc phòng – an ninh là một trong những trụ cột. Chuyến thăm tàu HTMS Naresuan không chỉ là một sự kiện nghi thức mà là lát cắt cho thấy cách hai nước dùng hợp tác quốc phòng Việt Thái để gắn kết an ninh với phát triển, quốc gia với địa phương, chính sách với giao lưu nhân dân. Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam thăm Thái Lan và Thủ tướng Thái Lan thăm Việt Nam trong năm 2026, cùng Kế hoạch hành động cho giai đoạn 2026-2031, cho thấy hai bên đã chuẩn bị kỹ cho 50 năm tiếp theo của quan hệ song phương. Nếu tiếp tục coi tàu hải quân Thái Lan, các chương trình đào tạo hải quân, phối hợp chống ma túy và giao lưu thanh niên là những nhịp cầu, Việt Nam và Thái Lan có cơ hội biến an ninh khu vực Đông Nam Á từ thách thức thành lợi thế chung, dựa trên tin cậy và liên kết thực chất.
