Từ kiến thức đến phản xạ khi có sự cố
Tập huấn PCCC trường học là hoạt động hướng dẫn giáo viên, nhân viên và học sinh nhận biết nguy cơ cháy, xử lý tình huống ban đầu, sử dụng phương tiện chữa cháy và sơ tán an toàn khi xảy ra sự cố. Giá trị của các buổi học này không nằm ở số lượng nội dung được phổ biến, mà ở khả năng biến kiến thức thành phản xạ có thể thực hiện trong lúc hoảng loạn. Chiều 26/10/2026, lực lượng chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực 1 thuộc Công an tỉnh Vĩnh Long phối hợp Trường THCS, THPT Lương Hòa A tổ chức hướng dẫn cho cán bộ, giáo viên và học sinh. Nội dung bắt đầu từ điều kiện hình thành đám cháy, nguyên nhân và cách phòng ngừa, rồi chuyển sang cách báo động, xử lý khi phát hiện cháy và bảo đảm an toàn. Cách học gắn với tình huống quen thuộc giúp người tham gia hiểu rằng phòng cháy không phải việc riêng của lực lượng chuyên môn.
Phần thực hành càng cần thiết vì đám cháy có thể khiến hành lang, cầu thang nhanh chóng bị khói bao phủ. Học sinh được hướng dẫn chọn lối ra, di chuyển an toàn trong môi trường có khói, khí độc và cách ứng phó khi lối đi thông thường không còn thuận lợi. Các em cũng được nhắc nhận diện nguy cơ ở trường lẫn tại nhà, chú ý khi sử dụng điện, nguồn lửa và nguồn nhiệt, đồng thời biết cách báo động, báo cháy. Đây là những thao tác thiết thực hơn việc chỉ ghi nhớ quy định: một học sinh biết báo cháy sớm hoặc không lao vào cầu thang đầy khói có thể giúp giảm nguy hiểm cho bản thân và người xung quanh. Khi được chia sẻ lại với gia đình, kiến thức ở trường còn có thể trở thành một lớp cảnh giác bổ sung trong sinh hoạt hằng ngày.
Ở trường mầm non, sơ tán trẻ là ưu tiên
Tại Trường Mầm non Phạm Kha, buổi tuyên truyền có 43 cán bộ, giáo viên, nhân viên và 405 học sinh tham gia. Với lứa tuổi nhỏ, kỹ năng thoát nạn không thể chỉ dừng ở lời dặn “bình tĩnh”; giáo viên phải biết tổ chức di chuyển, kiểm đếm sĩ số và bảo đảm không trẻ nào bị bỏ lại. Người tham gia được hướng dẫn đi nhanh theo lối an toàn, không chen lấn, xô đẩy và không quay lại lấy đồ dùng cá nhân. Khi gặp khói, cần cúi thấp người, có thể dùng khăn ẩm che mũi, miệng nếu điều kiện cho phép, rồi tiếp tục đến nơi an toàn. Những chỉ dẫn cụ thể này phù hợp với môi trường có nhiều trẻ phụ thuộc vào người lớn, nơi một cuộc sơ tán thiếu tổ chức có thể làm tăng nguy cơ chấn thương và thất lạc.
Buổi hướng dẫn cũng giúp giáo viên, nhân viên nhận diện nguy cơ thường gặp tại lớp học, bếp ăn, hệ thống điện và khu vực có vật liệu dễ cháy. Công an xã trực tiếp hướng dẫn sử dụng bình chữa cháy xách tay: rút chốt an toàn, hướng vòi vào gốc lửa, bóp van và phun dứt khoát. Tuy nhiên, thực hành chữa cháy ban đầu chỉ phù hợp khi đám cháy còn nhỏ, người xử lý có thể bảo đảm an toàn và vẫn có đường thoát. Đây là giới hạn cần được nhấn mạnh ngang với thao tác kỹ thuật: không nên để mong muốn dập lửa khiến giáo viên chậm sơ tán trẻ hoặc tự đặt mình vào vùng nguy hiểm. Học sinh cũng được thực hành thoát nạn, qua đó bước đầu hình thành ý thức nhận biết nguy cơ và tự bảo vệ.
Thực hành biến phương án thành năng lực ứng phó
Một buổi tập huấn khác diễn ra ngày 31/10/2026, khi Công an xã Sơn Hà tổ chức hướng dẫn PCCC và cứu nạn, cứu hộ cho khoảng 80 cán bộ, giáo viên, nhân viên Trường Tiểu học Sơn Hà. Người tham gia được phổ biến quy định cơ bản, phân tích nguy cơ từ thiết bị điện, khu vực bếp và nguồn nhiệt, đồng thời học cách kiểm tra, quản lý, sử dụng, bảo dưỡng phương tiện chữa cháy tại chỗ. Phần thực hành gồm sử dụng bình chữa cháy, dập đám cháy mới phát sinh và phương án cứu nạn phù hợp với điều kiện của trường. Cách tiếp cận này đáng chú ý vì giúp người tham gia tập làm đúng trước khi phải hành động trong tình huống thật. Lý thuyết cho biết cần làm gì; diễn tập cho thấy ai làm, làm ở đâu và làm thế nào để không cản trở việc sơ tán học sinh.
Ở cả ba hoạt động, trọng tâm chung không phải tạo cảm giác rằng trường học đã an toàn chỉ nhờ một buổi tuyên truyền. An toàn phòng cháy đòi hỏi kiểm tra nguy cơ thường xuyên, thiết bị sẵn sàng sử dụng, lối thoát không bị cản trở và phân công rõ người báo động, người hướng dẫn sơ tán, người kiểm đếm. Các buổi tập huấn tạo nền tảng để giáo viên bình tĩnh ứng phó, còn học sinh có thể trở thành những “tuyên truyền viên nhỏ”, chia sẻ điều đã học với gia đình. Công an xã Nguyễn Lương Bằng cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ sở giáo dục, chú trọng thực hành sát thực tế; lực lượng tại xã Sơn Hà cũng dự kiến tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn và kiểm tra an toàn PCCC tại các trường.
Kết luận, tập huấn chỉ phát huy tác dụng khi kỹ năng được luyện lại và gắn với phương án cụ thể của từng trường. Nhận ra nguy cơ, báo cháy sớm, chọn đường thoát, sơ tán trẻ có trật tự và biết giới hạn an toàn khi sử dụng bình chữa cháy là những mắt xích không thể tách rời. Thực hành đều đặn mới giúp kiến thức trở thành phản xạ, qua đó bảo vệ tốt hơn tính mạng và sức khỏe của học sinh, giáo viên.
