Đợt thu hồi visa Mỹ lớn nhất lịch sử đang nhắm vào ai?
Đợt thu hồi visa Mỹ hiện được lên kế hoạch là chiến dịch hủy thị thực không định cư B1/B2 trên diện rộng, nhắm vào những người nước ngoài đã hoặc đang xin tị nạn Mỹ, với quy mô tối đa 200.000 trường hợp và được mô tả là lớn nhất trong lịch sử, gắn trực tiếp với xu hướng siết chặt chính sách nhập cảnh của chính quyền Trump.
Theo tài liệu nội bộ, Bộ Ngoại giao Mỹ đang xem xét thu hồi thị thực công tác và du lịch của khoảng 200.000 người nước ngoài đã hoặc đang xin tị nạn Mỹ. Các thị thực B1/B2 nằm trong tầm ngắm là những visa cấp giai đoạn 2016–2026 cho người từng nộp đơn xin tị nạn hoặc có hồ sơ đang được xem xét. Nhà Trắng thậm chí khẳng định tới 200.000 thị thực có thể bị ảnh hưởng trong “đợt thu hồi có quy mô lớn nhất lịch sử”. Đây rõ ràng không chỉ là một điều chỉnh kỹ thuật; đó là thông điệp chính trị mạnh mẽ rằng Washington sẵn sàng dùng biện pháp cực đoan để kiểm soát dòng người xin tị nạn lẫn người sử dụng thị thực B1 B2 sai mục đích.
Ai sẽ mất thị thực B1/B2 và vì sao họ bị coi là “gian lận”?
Những người bị nhắm tới không phải là mọi chủ sở hữu thị thực B1/B2, mà là những người từng nộp đơn hoặc đang xin quy chế tị nạn tại Mỹ. Về lý thuyết, B1 dành cho công tác, B2 cho du lịch, thăm thân, điều trị y tế; cả hai đều là thị thực không định cư, buộc đương đơn phải chứng minh ý định chỉ lưu trú tạm thời và sẽ rời khỏi Mỹ sau chuyến đi. Việc bước từ diện khách ngắn hạn sang xin tị nạn được Bộ Ngoại giao mô tả là hành vi đi ngược mục đích ban đầu của visa.
Trong lời lẽ cứng rắn, người phát ngôn Tommy Pigott khẳng định visa B1/B2 chỉ được cấp cho người có ý định quay lại quê nhà và việc sở hữu visa này rồi xin tị nạn là “gian lận”. Nhà Trắng tô đậm lập luận: thị thực là đặc quyền chứ không phải quyền mặc nhiên. Đáng chú ý, quá trình rà soát diễn ra nhờ dữ liệu từ Cơ quan Di trú và Nhập tịch, cho thấy hệ thống đang được nối kết để biến bất kỳ đơn xin tị nạn Mỹ nào thành tín hiệu kích hoạt thu hồi visa Mỹ trên diện rộng.
Tác động thực tế: mất visa có đồng nghĩa bị trục xuất?
Đối với người trong cuộc, câu hỏi quan trọng không phải là chính quyền Trump muốn gửi thông điệp gì, mà là họ sẽ phải đối mặt với điều gì ngay lập tức. Các quan chức Mỹ thừa nhận mất thị thực B1 hoặc B2 không đồng nghĩa bị trục xuất ngay; phần lớn trường hợp có hồ sơ xin tị nạn đang chờ giải quyết sẽ được chuyển sang diện khác, nhưng không còn giữ tư cách nhập cảnh theo diện công tác hoặc du lịch. Nói cách khác, họ ở lại trên đất Mỹ theo diện tị nạn hoặc một diện nhập cư khác, song cánh cửa ra–vào bằng visa du lịch, công tác bị khóa lại.
Có một hệ quả tinh vi nhưng nghiêm trọng: bất kỳ chuyến về nước hay đi lại nào cũng trở nên rủi ro hơn, vì người bị thu hồi visa B1/B2 sẽ không dễ dàng quay lại Mỹ nữa. Điều này đặt những gia đình có hồ sơ xin tị nạn Mỹ vào thế kẹt, giữa nhu cầu giữ kết nối với quê nhà và nguy cơ mất cơ hội quay lại. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao cho biết đã tước khoảng 175.000 thị thực vì nhiều lý do khác nhau, từ lái xe khi say rượu đến tán dương bạo lực chính trị, cho thấy thu hồi visa Mỹ đang dần trở thành công cụ quen thuộc để “thanh lọc” hệ thống.
Tại sao giờ đây? Bức tranh rộng hơn của chính sách nhập cảnh
Kế hoạch này không xuất hiện trong khoảng trống. Nó là bước đi mới nhất trong chiến dịch siết chính sách thị thực của chính quyền Tổng thống Trump, nhằm giảm lượng người nhập cư và tái định nghĩa ranh giới giữa thị thực tạm thời và quyền xin tị nạn. Kể từ khi ông Trump bước vào nhiệm kỳ thứ hai, Nhà Trắng lẫn Bộ Ngoại giao liên tục tăng yêu cầu đối với người xin visa: từ khai báo lịch sử mạng xã hội, đặt cọc các khoản tiền lớn đến cấm hoàn toàn visa với một số quốc tịch. Thu hồi visa B1 B2 hàng loạt chỉ là mảnh ghép mới trong chiến lược dài hạn đó.
Song song, chính quyền còn theo đuổi một loạt biện pháp khác, như đề xuất duy trì mức phí khổng lồ đối với hồ sơ visa H-1B mới, dù quy định này bị tòa ngăn chặn và đang chờ phúc thẩm. Thêm vào đó, lực lượng đặc nhiệm chống “du lịch sinh con” được lập và đã thu hồi gần 900 thị thực chỉ trong thời gian ngắn, với mục tiêu được nêu thẳng là “bảo vệ tính toàn vẹn của chế độ quốc tịch Mỹ” và ngăn việc lợi dụng thị thực không định cư để sinh con và giành quốc tịch Mỹ. Khi ghép tất cả mảnh ghép lại, dễ thấy Washington đang tái thiết toàn bộ kiến trúc chính sách nhập cảnh theo hướng khép chặt tối đa.
Chiến dịch chống ‘du lịch sinh con’ và thông điệp gửi tới thế giới
Chiến dịch thu hồi visa B1/B2 đối với người xin tị nạn Mỹ diễn ra song hành với một mặt trận khác: chặn “du lịch sinh con”. Bộ Ngoại giao mô tả đây là một “hiện tượng mang tính toàn cầu”, nơi các mạng lưới thương mại hóa quốc tịch Mỹ, quảng bá một thế giới “không biên giới” và kiếm lợi bằng cách tổ chức phụ nữ vào Mỹ sinh con. Kể từ khi lực lượng đặc nhiệm chống “du lịch sinh con” được thành lập đầu tháng 8, gần 900 thị thực đã bị thu hồi. Ở đây, thông điệp rất rõ: Mỹ muốn tuyên bố rằng quốc tịch không phải món hàng và thị thực không định cư chỉ được dùng đúng mục đích.
Ở góc độ nhân đạo, điều đáng lo là những chiến dịch thu hồi visa Mỹ ngày càng được triển khai như một biện pháp trừng phạt tập thể, trong khi mỗi hồ sơ xin tị nạn Mỹ là một câu chuyện cá nhân, với lý do và mức độ nguy hiểm khác nhau. Chính quyền có quyền bảo vệ tính toàn vẹn của chế độ quốc tịch Mỹ và hệ thống thị thực, nhưng việc gộp tất cả người nộp đơn vào một rổ “gian lận” dễ làm mờ ranh giới giữa người lạm dụng hệ thống và người thực sự cần bảo vệ. Đợt thu hồi thị thực B1 B2 lớn nhất lịch sử này vì thế không chỉ là bài kiểm tra pháp lý, mà còn là phép thử về cách Mỹ cân bằng giữa an ninh biên giới và trách nhiệm với người yếu thế.
