Ba bên bắt tay vì mục tiêu 30.000 nhân lực công nghệ chiến lược
Liên minh đại học – doanh nghiệp – viện nghiên cứu giữa Trường Đại học FPT, Tập đoàn FPT và Viện Quantum AI & Cyber Security là một mô hình hợp tác đào tạo nhân lực công nghệ chiến lược quy mô lớn, kết nối chặt chẽ đào tạo đại học với nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn để tạo ra 30.000 kỹ sư, 100 tiến sĩ và hàng trăm sản phẩm thương mại hóa trong các lĩnh vực như AI, an ninh mạng và công nghệ lượng tử đến năm 2041. Điểm cốt lõi của thỏa thuận này không phải là những con số ấn tượng, mà là cách tiếp cận: đào tạo gắn trực tiếp với bài toán công nghệ chiến lược của doanh nghiệp, được nâng đỡ bởi năng lực nghiên cứu chuyên sâu. Ba bên vừa công bố hợp tác về phát triển nguồn nhân lực, nghiên cứu, làm chủ công nghệ chiến lược. Theo nội dung hợp tác, đến năm 2041 liên minh hướng tới đào tạo 30.000 kỹ sư và hình thành ít nhất 100 tiến sĩ trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ lượng tử, UAV, đường sắt cao tốc. Tầm nhìn này cho thấy một tham vọng rõ ràng: không chỉ lấp khoảng trống nhân lực, mà còn nâng vị thế làm chủ công nghệ chiến lược của Việt Nam.
Vì sao mô hình hợp tác đại học – doanh nghiệp – viện là câu trả lời đúng lúc?
Thỏa thuận ba bên diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện các nghị quyết về đột phá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giáo dục – đào tạo. Nhu cầu đào tạo nhân lực công nghệ chất lượng cao không còn là khẩu hiệu, mà là áp lực thực tế từ doanh nghiệp và từ chiến lược quốc gia. Nếu đại học tiếp tục đứng một mình, chỉ giảng dạy kiến thức sẵn có, thì sẽ khó tạo ra thế hệ kỹ sư có khả năng làm chủ công nghệ mới. Theo Chủ tịch Hội đồng trường Trường Đại học FPT, nhiệm vụ của đại học không chỉ là truyền đạt kiến thức đang có, mà là tạo năng lực để người học bước vào những lĩnh vực và bài toán chưa tồn tại hôm nay. Đây là quan điểm mang tính phê phán với cách đào tạo truyền thống, vốn tách rời đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng. Khi doanh nghiệp đặt hàng bài toán thật, viện nghiên cứu mang lại chiều sâu khoa học, còn trường đại học thiết kế chương trình đào tạo xoay quanh những nhu cầu đó, chuỗi giá trị nhân lực – nghiên cứu – sản phẩm mới được khép kín.
Sáu nhiệm vụ chiến lược: tham vọng lớn nhưng có cấu trúc rõ ràng
Liên minh FPTU – FPT – QACI không dừng ở mục tiêu đào tạo nhân lực. Kế hoạch hợp tác đến 2041 được cụ thể hóa bằng sáu nhóm nhiệm vụ chiến lược. Thứ nhất, đào tạo 30.000 kỹ sư và ít nhất 100 tiến sĩ trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, ưu tiên từ chính hệ sinh thái FPT. Thứ hai, tạo ra 1.500 công trình khoa học và tài sản trí tuệ về công nghệ chiến lược, trong đó tối thiểu 300 bằng sáng chế hoặc tài sản sở hữu trí tuệ có khả năng ứng dụng. Thứ ba, phát triển ít nhất 150 sản phẩm được thương mại hóa, trong đó có ba sản phẩm có thị trường quốc tế. Thứ tư, các bên tập trung làm chủ và phát triển sản phẩm thuộc danh mục công nghệ chiến lược phù hợp năng lực FPT và ưu tiên phát triển của Việt Nam. Thứ năm, góp phần hiện thực hóa mục tiêu ươm mầm 1.000 startup AI. Thứ sáu, nâng cao năng suất nghiên cứu và phát triển sản phẩm của người học thông qua ứng dụng AI, công nghệ số và đổi mới phương pháp đào tạo. Tham vọng là lớn, nhưng điểm đáng giá là mỗi mục tiêu đều được gắn với sản lượng nghiên cứu, sản phẩm và hệ sinh thái khởi nghiệp cụ thể, chứ không chỉ là con số nhân lực trừu tượng.
Cơ chế kết nối ba nhà: khi đào tạo nhân lực công nghệ gắn chặt với sản phẩm
Điều quyết định thành công của chương trình không nằm trên văn bản, mà ở cơ chế vận hành giữa ba chủ thể. Trong hợp tác, Trường Đại học FPT đóng vai trò phát triển nguồn nhân lực, năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và tạo nguồn nhân tài cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược. Tập đoàn FPT cung cấp hạ tầng, chuyên gia, môi trường thử nghiệm, đặt hàng các bài toán xuất phát từ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và thị trường, đồng thời mở cửa cho sinh viên tham gia thực tập, dự án và cơ hội tuyển dụng. Viện QACI bổ sung năng lực nghiên cứu chuyên sâu, kết nối nghiên cứu nền tảng với nhu cầu ứng dụng. Với người học, nguồn lực từ viện nghiên cứu và doanh nghiệp giúp môi trường đào tạo trở nên "thật" hơn: sinh viên học, nghiên cứu, giải quyết bài toán thực tế và phát triển sản phẩm chứ không chỉ làm đồ án trên giấy. Với viện nghiên cứu, mô hình này mang lại đội ngũ nhân lực trẻ và nhiều cơ hội thử nghiệm, ứng dụng kết quả nghiên cứu. Với doanh nghiệp, đây là kênh tiếp cận nguồn nhân lực được đào tạo gắn với thực tiễn, đồng thời kết nối trực tiếp nhu cầu công nghệ với hoạt động R&D. Mô hình kết nối ba nhà vì thế không chỉ là khẩu hiệu “hợp tác đại học doanh nghiệp”, mà là một cấu trúc vận hành có khả năng tạo ra sản phẩm công nghệ chiến lược Việt Nam.
Tác động dài hạn: từ AI, an ninh mạng, lượng tử đến năng lực quốc gia
Điểm đáng bàn nhất của liên minh này là lựa chọn trọng tâm vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược: AI, bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ lượng tử, UAV, đường sắt cao tốc. Đây là những lĩnh vực vừa thiếu nhân lực, vừa thiếu nghiên cứu ứng dụng lẫn sản phẩm thương mại. Với sinh viên Trường Đại học FPT, hợp tác mở rộng cơ hội tiếp cận các lĩnh vực như AI, bán dẫn, an ninh mạng và công nghệ lượng tử, đồng thời tham gia nghiên cứu, phát triển sản phẩm và khởi nghiệp từ chính các dự án công nghệ. Những kết quả có tiềm năng có thể tiếp tục được phát triển thành tài sản sở hữu trí tuệ, sản phẩm hoặc dự án khởi nghiệp. Ở tầm xã hội, mô hình này hướng tới bổ sung nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao, thúc đẩy kết quả nghiên cứu đi vào ứng dụng và gia tăng khả năng tạo ra sản phẩm công nghệ phục vụ thực tiễn. Qua đó, hợp tác được kỳ vọng góp phần tăng cường năng lực đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ chiến lược của Việt Nam. Nếu liên minh ba nhà duy trì được kỷ luật thực thi và liên tục cập nhật bài toán công nghệ mới, mục tiêu 30.000 nhân lực công nghệ chiến lược không chỉ là một cột mốc, mà có thể trở thành nền tảng cho thế hệ doanh nghiệp và viện nghiên cứu nội địa đủ sức cạnh tranh bằng AI và an ninh mạng trên bản đồ công nghệ thế giới.
