Chuyến công tác mang tính định hướng: vì sao đáng chú ý?
Chuyến công tác của Đoàn Ban Chính sách, chiến lược Trung ương do đồng chí Thái Thanh Quý dẫn đầu đến New Zealand từ ngày 14-15/9 là hoạt động thăm, làm việc, nghiên cứu và trao đổi nhằm tăng cường hợp tác chính sách Việt Nam New Zealand, cụ thể hóa các định hướng cấp cao thành chương trình, dự án và liên kết phát triển song phương. Chuyến đi này không phải hoạt động ngoại giao thường lệ, mà là bước nối tiếp trực tiếp sau chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, trong bối cảnh quan hệ Việt Nam New Zealand đang phát triển tích cực, thực chất và hiệu quả. Việc một đoàn công tác Ban Chính sách, chiến lược Trung ương – cơ quan tham mưu tầm vĩ mô – chủ động sang làm việc cho thấy hai bên muốn dịch chuyển quan hệ từ "ký kết và tuyên bố" sang "thiết kế và triển khai" chiến lược phát triển song phương trên nền tảng chính sách đồng bộ, thay vì chỉ mở rộng thương mại đơn thuần.
Mục tiêu dài hạn của Việt Nam và vai trò của hợp tác chính sách
Chuyến công tác diễn ra đúng lúc Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Để đạt được mục tiêu này, Việt Nam đang đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, đẩy mạnh khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tăng sức chống chịu của nền kinh tế. Trong logic đó, hợp tác chính sách Việt Nam New Zealand không chỉ là chia sẻ kinh nghiệm mà là cùng thiết kế cấu trúc tăng trưởng mới, coi New Zealand như một đối tác chiến lược nhiều tiềm năng trong việc mở rộng không gian phát triển thông qua hội nhập quốc tế và làm sâu sắc quan hệ song phương. Có thể nói, đoàn công tác Ban Chính sách không đi để tìm thêm "dự án rời rạc", mà để thử nghiệm một cách tiếp cận chính sách đồng kiến tạo: hai nước cùng xác định động lực tăng trưởng, khuôn khổ thể chế và cơ chế phối hợp chiến lược phát triển song phương giai đoạn tiếp theo.
Giáo dục – đổi mới sáng tạo: nền tảng cho chiến lược phát triển song phương
Lịch làm việc tại Đại học Công nghệ Auckland cho thấy giáo dục và đổi mới sáng tạo được đặt ở vị trí trung tâm của hợp tác chính sách Việt Nam New Zealand. Hai bên trao đổi về mô hình đại học đổi mới sáng tạo, vai trò của đại học đối với phát triển quốc gia, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và hợp tác đại học – doanh nghiệp, cùng phát triển nguồn nhân lực cho các ngành công nghiệp tương lai. Đây chính là những điểm nghẽn mà Việt Nam muốn tháo gỡ trong quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Nếu biết khai thác, kinh nghiệm gắn kết đại học – doanh nghiệp của New Zealand có thể giúp Việt Nam đi nhanh hơn ở các khâu: xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quanh trường đại học, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng và bảo đảm đầu ra nhân lực gắn với nhu cầu thị trường. Quan hệ Việt Nam New Zealand vì thế có cơ hội chuyển hóa từ "hợp tác đào tạo" sang "đồng phát triển hệ sinh thái tri thức".
Kinh tế số, nông nghiệp công nghệ cao và năng lượng sạch: các trụ cột hợp tác mới
Làm việc với Cơ quan Thương mại và Doanh nghiệp New Zealand (NZTE), Cơ quan Xúc tiến Đầu tư, Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Hỗ trợ khởi nghiệp, đoàn công tác nhấn mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu của mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam. Hai bên cùng nhìn nhận Việt Nam và New Zealand có nhiều thế mạnh bổ trợ, nhất là trong kinh tế số, công nghệ nông nghiệp và thực phẩm, năng lượng sạch, sản xuất tiên tiến, giáo dục và phát triển kỹ năng. Trọng tâm trong thời gian tới là chuyển hóa các định hướng cấp cao thành các chương trình, dự án cụ thể về kinh tế, công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục và hợp tác doanh nghiệp, tạo thêm động lực mới cho quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện. Đây là điểm then chốt: nếu các ý tưởng chính sách không được "gắn đất" bằng dự án cụ thể, hệ sinh thái doanh nghiệp sẽ khó hưởng lợi. Việc thảo luận về phát triển thương mại, thu hút đầu tư, doanh nghiệp công nghệ và hệ sinh thái khởi nghiệp cho thấy cả hai đã bắt đầu đi vào "phần cứng" của hợp tác chiến lược phát triển song phương.
Từ đối thoại chính sách tới động lực mới cho quan hệ Việt Nam New Zealand
Buổi làm việc với Hội đồng Doanh nghiệp ASEAN – New Zealand là mắt xích quan trọng để nối kết tư duy chính sách với thực tiễn thị trường khu vực. Đặt trong tổng thể, chuyến đi cho thấy một thông điệp rõ ràng: Việt Nam không muốn chỉ là bên tiếp nhận hỗ trợ, mà chủ động cùng New Zealand thiết kế luật chơi mới cho hợp tác khu vực, trong đó doanh nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của hai nước là người tham gia chính. "Trọng tâm trong thời gian tới là chuyển hóa các định hướng cấp cao thành các chương trình, dự án và liên kết cụ thể về kinh tế, công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục và hợp tác doanh nghiệp". Nếu các bước tiếp theo giữ được tinh thần này, quan hệ Việt Nam New Zealand sẽ dịch chuyển từ đối tác hữu nghị sang đối tác cùng kiến tạo tương lai, với hợp tác chính sách làm điểm tựa cho một giai đoạn phát triển mới.
