Bài học biên giới bắt đầu từ trường học
Tiết học biên cương là hoạt động phối hợp giữa bộ đội biên phòng và nhà trường, đưa kiến thức về chủ quyền lãnh thổ, an ninh và pháp luật biên giới đến học sinh bằng hình thức gần gũi với môi trường học đường. Đây là hướng giáo dục thiết thực: hiểu biết về biên giới không nên chỉ xuất hiện trong sách vở hay những dịp tuyên truyền riêng lẻ.
Tại Thanh Hóa, Đồn Biên phòng Tam Chung phối hợp với Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Tam Chung tổ chức chương trình “Tiết học biên cương”, nhằm nâng cao nhận thức pháp luật và trang bị kỹ năng sống cho học sinh. Cán bộ biên phòng truyền đạt kiến thức cơ bản về chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, đồng thời giúp các em hiểu trách nhiệm bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới của Tổ quốc.
Từ kiến thức pháp luật đến nhận biết thực tế
Ở xã Đình Phong, nội dung được triển khai qua một buổi ngoại khóa cụ thể về ba văn kiện pháp lý liên quan đến biên giới đất liền Việt Nam – Trung Quốc. Ngày 23/10, Đồn Biên phòng Ngọc Côn phối hợp với Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Đình Phong tổ chức chương trình cho 652 cán bộ, giáo viên và học sinh.
Cán bộ, chiến sĩ phổ biến những nội dung cốt lõi của Nghị định thư phân giới cắm mốc, Hiệp định về quy chế quản lý biên giới đất liền và Hiệp định về cửa khẩu, quy chế quản lý cửa khẩu biên giới đất liền. Buổi học còn đề cập tình hình an ninh trật tự địa phương, trách nhiệm của cư dân khu vực biên giới, cách nhận biết dấu hiệu vi phạm chủ quyền và hệ thống mốc quốc giới. Những kiến thức ấy giúp pháp luật biên giới bớt trừu tượng, gắn với điều học sinh có thể nhận diện và ghi nhớ.
Giáo dục chủ quyền gắn với nề nếp học tập
Giá trị của các hoạt động này không dừng ở việc truyền đạt quy định. Tại Tam Chung, chương trình còn nhấn mạnh việc chấp hành nội quy trường học, rèn kỹ năng sống, tinh thần tự giác, tự lập và trách nhiệm trong học tập, sinh hoạt tập thể. Cách kết nối chủ quyền biên giới với kỷ luật thường ngày khiến bài học có ích cả trong lớp lẫn đời sống bán trú.
Ngoại khóa ở Đình Phong cũng hướng đến kiến thức pháp luật thiết thực, bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước và nâng cao ý thức cảnh giác cho giáo viên, học sinh. Đây là điểm đáng chú ý trong giáo dục học sinh ở địa bàn biên giới: các em không chỉ nghe về đường biên, mà còn được tìm hiểu trách nhiệm cá nhân và vai trò cộng đồng trong việc bảo vệ chủ quyền.
Phối hợp để bài học có sức sống
Chương trình tại Tam Chung được triển khai theo kế hoạch phối hợp giữa đồn biên phòng và nhà trường, góp phần đổi mới cách tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh khu vực biên giới. Sự phối hợp này có ý nghĩa hơn một buổi nói chuyện đơn lẻ: lực lượng biên phòng cung cấp kiến thức chuyên môn, còn nhà trường tạo môi trường để nội dung gắn với quá trình học tập và rèn luyện.
Đưa chủ quyền và pháp luật biên giới vào trường học vì thế là lựa chọn đúng hướng, miễn là bài học tiếp tục gần gũi, phù hợp lứa tuổi và gắn với tình huống thực tế. Hai hoạt động ở Tam Chung và Đình Phong cho thấy giáo dục về biên giới có thể đồng thời bồi dưỡng hiểu biết pháp luật, ý thức chấp hành và trách nhiệm công dân. Khi kiến thức được truyền đạt từ sớm, học sinh có thêm nền tảng để trân trọng quê hương và đồng hành cùng cộng đồng trong bảo vệ chủ quyền biên giới.
