Đưa pháp luật biên giới vào lớp học
Pháp luật biên giới là hệ thống quy định xác lập, quản lý và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh tại khu vực biên giới, đồng thời nêu trách nhiệm của cơ quan và người dân. Đưa nội dung ấy đến với học sinh bằng bài học gần gũi là cách giáo dục thiết thực hơn việc chỉ yêu cầu các em ghi nhớ khái niệm. Tại Thanh Hóa, Đồn Biên phòng Tam Chung phối hợp với Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Tam Chung tổ chức chương trình “Tiết học biên cương”, nhằm nâng cao hiểu biết về chủ quyền lãnh thổ và an ninh biên giới quốc gia. Đây là hướng đi đáng ghi nhận: khi kiến thức pháp lý được kết nối với nơi học sinh sinh sống, chủ quyền biên giới không còn là nội dung xa vời trong sách vở mà trở thành trách nhiệm có thể hiểu và thực hành.
Từ kiến thức nền đến ba văn kiện cụ thể
Ở xã Đình Phong, hoạt động ngoại khóa học sinh đi sâu vào các văn bản điều chỉnh biên giới đất liền Việt Nam – Trung Quốc. Ngày 23/10, Đồn Biên phòng Ngọc Côn và Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Đình Phong tổ chức buổi tuyên truyền cho 652 cán bộ, giáo viên và học sinh. Nội dung tập trung vào ba văn kiện: Nghị định thư phân giới cắm mốc; Hiệp định về quy chế quản lý biên giới đất liền; và Hiệp định về cửa khẩu, quy chế quản lý cửa khẩu biên giới đất liền. Người tham gia còn được phổ biến tình hình an ninh trật tự địa bàn, trách nhiệm của cư dân biên giới, cách nhận biết dấu hiệu xâm phạm chủ quyền và hệ thống mốc quốc giới. Cách tiếp cận này giúp học sinh hiểu rằng văn kiện pháp lý gắn trực tiếp với địa hình, dấu mốc và đời sống quanh mình.
Phối hợp để bài học có ích ngoài lớp
Hai chương trình cho thấy lực lượng biên phòng và nhà trường có thể bổ trợ nhau: cán bộ, chiến sĩ cung cấp kiến thức thực tế; giáo viên giúp đặt nội dung vào hành trình học tập và rèn luyện thường ngày. Tại Tam Chung, “Tiết học biên cương” còn lồng ghép việc chấp hành nội quy, rèn kỹ năng sống, tính tự giác, tự lập và trách nhiệm, phù hợp với học sinh bán trú. Ở Đình Phong, việc tìm hiểu quy định và dấu hiệu vi phạm giúp giáo viên, học sinh nhận biết vai trò của mỗi cá nhân trong bảo vệ địa bàn. Giá trị của những hoạt động này không chỉ nằm ở lượng thông tin được truyền đạt, mà ở khả năng biến hiểu biết pháp luật thành ý thức ứng xử: tôn trọng kỷ luật, cảnh giác trước dấu hiệu bất thường và có trách nhiệm với quê hương.
Bài học chủ quyền cần gắn với nơi học sinh sống
Điểm đáng chú ý là các hoạt động không dừng ở tuyên truyền khái quát về chủ quyền biên giới. Từ nội quy trường học và nếp sống bán trú ở Tam Chung đến mốc giới, cửa khẩu và trách nhiệm cư dân ở Đình Phong, kiến thức được đặt trong những tình huống gần với trải nghiệm địa phương. Nhờ đó, học sinh có cơ hội hiểu vì sao quy định tồn tại và việc tuân thủ liên quan thế nào đến an toàn cộng đồng. Những buổi học cũng góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và tinh thần đồng hành với lực lượng biên phòng. Đây là cách giáo dục đáng duy trì trong nhà trường vùng biên: pháp luật sẽ có sức sống hơn khi được giải thích bằng thực tế mà học sinh nhìn thấy mỗi ngày, thay vì chỉ xuất hiện như những điều khoản cần học thuộc.
