Hải Phòng tăng tốc đầu tư 7 khu công nghiệp: bước ngoặt cạnh tranh vùng kinh tế phía Bắc

Bước đi chiến lược: 7 khu công nghiệp, hơn 1.600ha cho sản xuất

Chiến lược mở rộng khu công nghiệp Hải Phòng là kế hoạch đầu tư đồng bộ 7 khu công nghiệp mới với tổng vốn hàng chục nghìn tỷ đồng và quy mô hơn 1.600ha, nhằm củng cố vai trò đầu tàu công nghiệp của thành phố trong khu vực phía Bắc, tăng khả năng thu hút vốn sản xuất, dịch chuyển chuỗi cung ứng và cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm công nghiệp lân cận. Đây không phải bước đi mang tính thử nghiệm mà là quyết định mang màu sắc “đặt cược lớn” vào công nghiệp chế biến, chế tạo và logistics. Theo Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, các dự án gồm Ngũ Phúc (giai đoạn 1), Trấn Dương – Hòa Bình (khu A, khu B), Kim Thành 2 (giai đoạn 1), An Hòa, Tiên Lãng 2 và Trung Lập đang triển khai thủ tục chuẩn bị đầu tư xây dựng. Với cấu trúc này, Hải Phòng gửi đi thông điệp rõ ràng: thành phố muốn giữ vai trò cửa ngõ công nghiệp của miền Bắc, chứ không chỉ là một đô thị cảng truyền thống.

Hạ tầng công nghiệp Hải Phòng: từ vốn đầu tư đến sức cạnh tranh vùng

Điểm đáng chú ý trong chiến lược phát triển kinh tế Hải Phòng là cách thành phố đẩy nhanh thủ tục và giải phóng mặt bằng để biến quy hoạch thành năng lực sản xuất thực tế. UBND thành phố giao Ban Quản lý Khu kinh tế tăng cường hỗ trợ nhà đầu tư về hành chính, phối hợp tháo gỡ vướng mắc, đôn đốc thi công hạ tầng ngay khi có mặt bằng sạch. Theo cơ quan này, tổng mức đầu tư cho 7 khu công nghiệp mới khoảng 25.500 tỷ đồng với hơn 1.600ha đất công nghiệp, một con số cho thấy tham vọng nâng tầm năng lực tiếp nhận dòng vốn sản xuất quy mô lớn. Song song, hiện địa bàn thành phố đã có 16 dự án khu công nghiệp đang thi công, từ Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng, Tiên Thanh, Xuân Cầu, Tràng Duệ 3 đến Thủy Nguyên (giai đoạn 1), tạo nên mạng lưới không gian sản xuất liên hoàn thay cho mô hình phát triển manh mún trước đây. "Trên địa bàn TP. Hải Phòng có 16 dự án Khu công nghiệp đang thi công" là một phát biểu cho thấy mức độ tập trung vốn hạ tầng công nghiệp hiện nay.

Khu đô thị Đông Sơn – Hòa Bình: mảnh ghép đô thị vào bức tranh công nghiệp

Nếu các khu công nghiệp mới là động cơ sản xuất, thì khu đô thị mới Hải Phòng – cụ thể là Đông Sơn – Hòa Bình – lại là bộ phận hỗ trợ không thể thiếu của hệ sinh thái công nghiệp. UBND thành phố đã chấp thuận chủ trương đầu tư dự án xây dựng Khu đô thị Đông Sơn – Hòa Bình tại các phường Trần Hưng Đạo và Hòa Bình thuộc khu vực Thủy Nguyên, nay là phường Lưu Kiếm và phường Hòa Bình. Dự án có diện tích khoảng 26,69ha, định hướng thành khu đô thị hỗn hợp, với đất nhà liền kề, biệt thự, thương mại dịch vụ, trường mầm non, trung tâm đào tạo – nghiên cứu, công viên và mặt nước cảnh quan. Việc phân bổ chức năng như vậy cho thấy mục đích không chỉ đơn thuần là phát triển bất động sản, mà là xây dựng một không gian sống – làm việc – dịch vụ gắn với các khu công nghiệp lân cận, đảm bảo nguồn nhân lực có chỗ ở và môi trường đô thị tương xứng với tốc độ công nghiệp hóa.

Dòng vốn bất động sản và bài toán hạ tầng hỗ trợ công nghiệp

Trong bối cảnh Hải Phòng thúc đẩy đầu tư hạ tầng phía Bắc, điều đáng bàn là chất lượng nguồn vốn và năng lực nhà đầu tư bất động sản đi kèm. Dự án khu đô thị Đông Sơn – Hòa Bình có tổng vốn đầu tư khoảng 2.687,23 tỷ đồng, trong đó chi phí thực hiện khoảng 2.175,58 tỷ đồng, chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư dự kiến khoảng 511,65 tỷ đồng, sử dụng vốn của nhà đầu tư, không dùng vốn đầu tư công. Đây là hình thức chia sẻ gánh nặng hạ tầng với khu vực tư nhân, nhưng cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát rủi ro khi một doanh nghiệp mới thành lập như Công ty Cổ phần Phát triển Bất động sản Cát Long, vốn điều lệ ban đầu 6,8 tỷ đồng rồi tăng lên 500 tỷ chỉ sau một tháng, được giao dự án lớn như vậy. Việc dự án không bố trí quỹ đất nhà ở xã hội và yêu cầu nhà đầu tư nộp tiền tương ứng, ứng trước kinh phí bồi thường và đầu tư hạ tầng tái định cư cho thấy chính quyền chọn cách tài chính hóa một phần trách nhiệm an sinh để đổi lấy tốc độ triển khai.

Kết luận: Hải Phòng đang tự định vị lại trên bản đồ công nghiệp miền Bắc

Nhìn tổng thể, làn sóng mở rộng khu công nghiệp Hải Phòng với 7 dự án mới cùng mạng lưới 16 khu đang thi công tạo ra một không gian sản xuất liên tục, củng cố vị thế cửa ngõ công nghiệp của thành phố đối với miền Bắc. Trên nền đó, các dự án khu đô thị mới Hải Phòng như Đông Sơn – Hòa Bình trở thành phần bổ trợ về hạ tầng đô thị, dịch vụ và nhân lực, với quy mô hơn 26ha và cấu trúc chức năng đa dạng. Chiến lược này rõ ràng mang tính tấn công: Hải Phòng không chờ dòng vốn tìm đến mà chủ động chuẩn bị quỹ đất, hạ tầng công nghiệp và đô thị để đón đầu. Tuy vậy, áp lực giải phóng mặt bằng, rủi ro từ nhà đầu tư bất động sản mới, cùng bài toán cân bằng giữa phát triển kinh tế và quỹ nhà ở xã hội sẽ là phép thử thực sự cho năng lực điều hành. Nếu xử lý tốt, thành phố có cơ hội tái định vị mình thành trung tâm công nghiệp – đô thị dẫn dắt vùng kinh tế phía Bắc.