Hợp tác an ninh số là định hướng, chưa phải kết quả triển khai
Hợp tác an ninh số là việc các cơ quan và đối tác phối hợp về công nghệ, dữ liệu và năng lực chuyên môn nhằm hỗ trợ bảo đảm an ninh, trật tự trên môi trường số. Ba cuộc tiếp xúc trong tháng 10 cho thấy Bộ Công an đang mở rộng tìm kiếm đối tác, nhưng các đề xuất và mong muốn hợp tác không thể được hiểu là công nghệ đã vận hành hay thỏa thuận đã hoàn tất.
Ngày 23/10 tại Hà Nội, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến tiếp Trợ lý Bộ trưởng Bộ Các vấn đề nội các UAE Mohamed Rashid Bin Taliah. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam–UAE được nâng lên Đối tác toàn diện năm 2024. Hai bên đã có khuôn khổ hợp tác về trao đổi thông tin và phòng, chống tội phạm; bước tiếp theo được gợi mở là mở rộng trao đổi kinh nghiệm về trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số an ninh.
Đáng chú ý, hướng UAE không chỉ nằm ở đào tạo hay chia sẻ kinh nghiệm: phía Việt Nam còn mong muốn thúc đẩy phát triển công nghiệp an ninh và kết nối doanh nghiệp trong lĩnh vực này. Đây là cách tiếp cận có giá trị nếu giúp năng lực công nghệ gắn với nhu cầu thực tế, nhưng kết quả vẫn phụ thuộc vào các bước hợp tác cụ thể tiếp theo.
UAE mở hướng công nghiệp, WEF thiên về tri thức và kết nối
So với UAE, trao đổi với Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) thiên về tạo mạng lưới hợp tác và tiếp cận tri thức. Tối 27/10 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Thứ trưởng Đặng Hồng Đức tiếp Giám đốc điều hành kiêm Giám đốc Công nghệ WEF Stephan Mergenthaler, nhân dịp đoàn lãnh đạo WEF dự Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026.
Đề nghị của Bộ Công an là mở rộng hợp tác về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trước mắt qua trao đổi kinh nghiệm, đối thoại chính sách và kết nối với hệ sinh thái toàn cầu của WEF. Hai bên hướng tới nâng cấp quan hệ và ký biên bản ghi nhớ; ông Mergenthaler cho biết sẽ chỉ đạo các đơn vị chức năng nghiên cứu, thúc đẩy nội dung hợp tác cụ thể.
Sự khác biệt này đáng lưu ý: UAE được nhắc đến cùng công nghiệp an ninh và trao đổi chuyên môn, còn WEF có thể đóng vai trò cầu nối giữa cơ quan nhà nước, chuyên gia và mạng lưới quốc tế. Tuy vậy, hướng tới ký kết không có nghĩa biên bản ghi nhớ đã được ký; giá trị của kênh này sẽ được chứng minh bằng chương trình và kết quả cụ thể.
Amazon: hạ tầng số đi cùng yêu cầu bảo mật dữ liệu
Ngày 29/10 tại Hà Nội, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Lâm làm việc với Annabel Lee, đại diện phụ trách chính sách công khu vực của Amazon Web Services (AWS). Khác với định hướng kết nối chính sách của WEF, nội dung trao đổi với Amazon đi vào các cấu phần kỹ thuật: điện toán đám mây, hạ tầng số, kết nối chuyên dụng và thiết kế, quản lý mạng.
Phía Việt Nam đề xuất nghiên cứu kết nối trung tâm dữ liệu trong nước với môi trường đám mây, cũng như các ứng dụng và dịch vụ có thể đáp ứng nhu cầu thực tế. Hai bên còn cần thảo luận về bảo mật dữ liệu, cách quản lý và lưu trữ, quản trị hạ tầng đám mây, chuyển đổi hệ thống, sao lưu và khôi phục dữ liệu. Đào tạo nhân lực kỹ thuật, nâng cao năng lực và chuyển giao kiến thức cũng nằm trong các nội dung được nêu.
Đại diện AWS ghi nhận đề xuất và bày tỏ mong muốn tiếp tục tìm hiểu khả năng hợp tác. Cách diễn đạt này đặt đúng giới hạn: chưa có căn cứ để nói các giải pháp đã được chọn hoặc triển khai. Với chuyển đổi số an ninh, bảo mật dữ liệu và năng lực vận hành phải được xem là điều kiện thiết kế ngay từ đầu, không phải phần việc bổ sung sau khi đưa hệ thống vào sử dụng.
Điểm chung là tìm năng lực, không chỉ tìm công nghệ
Đặt ba cuộc trao đổi cạnh nhau, có thể thấy một hướng đi gồm ba lớp: UAE gắn với trao đổi kinh nghiệm và công nghiệp an ninh; WEF mở kênh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và đối thoại chính sách; Amazon được đề xuất tham gia các nội dung hạ tầng, điện toán đám mây, bảo mật dữ liệu và đào tạo kỹ thuật. Đây là các hướng bổ trợ nhau, không phải ba thỏa thuận đã hoàn thành.
Nền tảng trong nước cũng định hình yêu cầu hợp tác. Bộ Công an giữ vai trò nòng cốt trong Đề án 06, phát triển và khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cải cách thủ tục và cung cấp dịch vụ công trực tuyến; đồng thời nhấn mạnh an ninh mạng, an toàn dữ liệu và chủ quyền trên không gian mạng. Vì thế, tiếp nhận kinh nghiệm hay hạ tầng bên ngoài cần đi cùng năng lực quản trị, bảo vệ dữ liệu và khả năng vận hành trong nước.
Kết luận đáng rút ra không phải là Bộ Công an đã đưa những công nghệ mới vào hoạt động, mà là cơ quan này đang xác định đối tác và phạm vi có thể hợp tác. Bước tiếp theo cần làm rõ bằng cơ chế, thỏa thuận và chương trình cụ thể; chỉ khi đó các định hướng mới có thể được đánh giá về hiệu quả và mức độ đáp ứng yêu cầu an ninh.
