Chuyến thăm mở rộng mạng lưới đối tác tin cậy
Hợp tác Việt Nam châu Âu là nỗ lực kết nối chính trị, doanh nghiệp, công nghệ và cộng đồng người Việt để tạo ra quan hệ đối tác lâu dài, mang lại năng lực phát triển cụ thể cho cả hai phía. Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Đan Mạch và thăm chính thức EU, Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao diễn ra từ ngày 19 đến 24/10/2026. Đây là chuyến thăm Đan Mạch cấp Nhà nước đầu tiên của một Tổng Bí thư Việt Nam, đồng thời là chuyến thăm chính thức EU và Bỉ đầu tiên của ông Tô Lâm sau Đại hội XIV của Đảng và cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI. Ý nghĩa của chuyến đi không chỉ nằm ở nghi thức: nó góp phần mở rộng mạng lưới đối tác tin cậy và tăng cường gắn kết với châu Âu ở cả cấp song phương lẫn khu vực.
Thời điểm này đòi hỏi quan hệ Việt Nam EU và quan hệ với từng nước thành viên tạo ra kết quả thực chất hơn. Nâng cấp quan hệ với Đan Mạch lên Đối tác chiến lược toàn diện là dấu mốc đáng chú ý, nhưng giá trị của khuôn khổ mới sẽ phụ thuộc vào việc biến đồng thuận thành hợp tác có chiều sâu. Chuyến thăm cũng mở thêm điều kiện huy động nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế-xã hội; bước tiếp theo vì thế không phải là dừng ở tuyên bố, mà là lựa chọn dự án có khả năng tăng năng lực sản xuất, công nghệ và vị trí của doanh nghiệp Việt Nam trong các mạng lưới quốc tế.
Ba hướng ưu tiên cần đi cùng nhau
Các đề xuất hợp tác xoay quanh ba hướng có liên hệ chặt chẽ: phát triển hạ tầng chiến lược, logistics, cảng biển, năng lượng sạch và kinh tế tuần hoàn; thúc đẩy công nghệ cao, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, y tế, dược phẩm, công nghệ sinh học và nông nghiệp công nghệ cao; đồng thời nâng thương mại lên thành chuỗi giá trị có tiêu chuẩn cao, bền vững và có trách nhiệm. Đây là cách tiếp cận đúng hơn việc xem thương mại, đầu tư và chuyển giao công nghệ như những mục tiêu rời rạc. Cảng biển và logistics có thể kết nối sản xuất với thị trường; công nghệ có thể nâng chất lượng sản phẩm; còn chuỗi giá trị giúp doanh nghiệp nội địa tham gia sâu hơn thay vì chỉ đứng ngoài cung ứng.
Tọa đàm cấp cao với lãnh đạo doanh nghiệp châu Âu và Bỉ ngày 22/10 cho thấy sự quan tâm trải rộng từ hạ tầng, logistics, chuyển đổi số và kinh tế xanh đến y tế, dược phẩm, nông nghiệp công nghệ cao và chế biến thực phẩm. Điều quan trọng là biến mối quan tâm ấy thành hợp tác công nghệ cao có chuyển giao tri thức và cơ hội cho nhân lực trong nước. Một dự án công nghệ không nên chỉ được đánh giá bằng vốn đầu tư, mà còn bằng kỹ sư Việt Nam được đào tạo, doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng và năng lực cạnh tranh mới mà dự án tạo ra.
Doanh nghiệp và cộng đồng là cầu nối thiết yếu
Doanh nghiệp châu Âu không chỉ mang đến vốn và kinh nghiệm, mà còn có thể giúp kết nối Việt Nam với tiêu chuẩn, công nghệ và thị trường quốc tế. Tại tọa đàm ở Bỉ, đại diện doanh nghiệp nêu các hướng hợp tác tiềm năng; phía châu Âu cũng nhấn mạnh cơ hội phối hợp trong năng lượng sạch, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, y tế và hiện đại hóa sản xuất. Hiệp định EVFTA mở thêm cơ hội thương mại, trong khi việc thúc đẩy hoàn tất phê chuẩn EVIPA có thể tạo nền tảng pháp lý thuận lợi hơn cho đầu tư dài hạn. Để cơ hội thành dự án, Việt Nam cần duy trì môi trường đầu tư ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo, đồng thời xử lý vướng mắc của doanh nghiệp với trách nhiệm và tiến độ rõ ràng.
Gắn kết không thể chỉ dựa vào các cuộc gặp cấp cao hay diễn đàn kinh doanh. Trong chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp đại diện cộng đồng người Việt ở Bắc Âu và châu Âu; cuộc gặp tại Bỉ có đại diện cộng đồng từ 10 nước châu Âu tham dự. Châu Âu hiện có khoảng 1,5 triệu người Việt Nam, một cộng đồng lâu đời, hội nhập và ngày càng có tiếng nói tại nơi sinh sống. Những hoạt động với cộng đồng vì thế bổ sung một cầu nối bền vững cho hợp tác Việt Nam châu Âu: người Việt ở nước ngoài có thể kết nối tri thức, doanh nghiệp và xã hội sở tại với nhu cầu phát triển trong nước. Các cơ quan đại diện cũng có vai trò hỗ trợ quyền lợi chính đáng của bà con và thúc đẩy chương trình hợp tác cụ thể.
Thước đo sẽ là những dự án có kết quả
Sau chuyến công du, yêu cầu cấp thiết là chuyển nhận thức chung, cam kết và thỏa thuận cấp cao thành kế hoạch hành động có nhiệm vụ, tiến độ, đầu mối, trách nhiệm và kết quả rõ ràng. Bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu cần chủ động tìm kiếm, đề xuất rồi triển khai hợp tác, thay vì chờ các khuôn khổ mới tự tạo ra thành quả. Đây cũng là lúc đánh giá quan hệ Việt Nam EU bằng chất lượng dự án: hạ tầng có hỗ trợ kết nối và chuyển đổi xanh không, hợp tác công nghệ có đào tạo nhân lực không, và chuỗi giá trị có mở thêm vai trò cho doanh nghiệp trong nước không.
Hướng đi đã rõ, nhưng mức độ thành công sẽ được quyết định ở khâu thực thi. Nếu các ưu tiên về hạ tầng, công nghệ cao và chuỗi giá trị được nối thành chương trình có trách nhiệm và lợi ích cụ thể cho cả hai bên, chuyến thăm sẽ để lại dấu ấn vượt khỏi nghi thức ngoại giao. Nếu thiếu bước triển khai ấy, sự quan tâm của đối tác và kỳ vọng của cộng đồng doanh nghiệp khó chuyển thành năng lực mới. Vì vậy, thước đo thuyết phục nhất cho hợp tác Việt Nam châu Âu trong thời gian tới là những dự án giúp doanh nghiệp cùng phát triển, người lao động nâng kỹ năng và quan hệ đối tác bền vững hơn.
