Bức tranh chung: chính sách visa Mỹ 2026 đang đổi chiều
Chính sách visa Mỹ 2026 là tập hợp các thay đổi về quy định, thủ tục và hạn ngạch đối với nhiều loại thị thực như du học, lao động chuyên môn, du lịch – công tác và định cư theo diện việc làm, phản ánh xu hướng siết chặt kiểm soát nhập cư, ưu tiên an ninh và điều chỉnh nhu cầu nhân lực, ảnh hưởng trực tiếp tới kế hoạch học tập, nghề nghiệp và đầu tư của người nước ngoài, trong đó có người Việt Nam. Những động thái gần đây không còn là vài chỉnh sửa kỹ thuật rời rạc, mà là một sự dịch chuyển rõ rệt: từ tư duy thu hút người nhập cư có kỹ năng, Mỹ chuyển sang ưu tiên kiểm soát rủi ro an ninh, gian lận và áp lực hệ thống. Điều này khiến mọi đối tượng – từ sinh viên, kỹ sư tới nhà đầu tư Việt – phải tính lại chiến lược tiếp cận giấc mơ Mỹ, thay vì dựa vào các lối đi quen thuộc như trước.
Visa du học F-1: quyền lưu trú bị cắt ngắn, rủi ro tăng cho sinh viên Việt
Nếu phải chọn một thay đổi gây sốc nhất cho giới trẻ Việt, đó chính là việc visa du học Mỹ siết chặt qua quy định mới với F-1. Bộ An ninh Nội địa bãi bỏ cơ chế lưu trú vô thời hạn (D/S) và giới hạn thời gian ở lại tối đa 4 năm, đồng thời rút ngắn thời gian lưu lại sau tốt nghiệp từ 60 xuống 30 ngày và siết chặt việc chuyển ngành, chuyển trường. Lý do được đưa ra là để bịt các lỗ hổng an ninh và gian lận nhập cư. Về thực chất, sinh viên Việt sẽ phải sống trong trạng thái luôn "được đánh giá lại": mỗi kế hoạch kéo dài hơn 4 năm, mỗi lần đổi ngành đều có nguy cơ bị từ chối gia hạn. Các tổ chức giáo dục quốc tế đã cảnh báo những quy định này tạo ra bất ổn và tâm lý hoang mang cho sinh viên tương lai. Đây là lời nhắc thẳng thắn: du học Mỹ không còn là lộ trình linh hoạt như trước, và gia đình Việt phải chuẩn bị hồ sơ học thuật, tài chính và kế hoạch dài hạn rõ ràng hơn nhiều.
H-1B, thẻ xanh việc làm và bài học từ “tắc nghẽn” cho lao động kỹ thuật
Trong khi cánh cửa du học bị thu hẹp, con đường ở lại làm việc bằng H-1B và thẻ xanh diện việc làm cũng không còn rộng rãi. Chính quyền Trump đề xuất mức phí rất cao đối với người nước ngoài xin visa H-1B, khiến số hồ sơ mới từ nước ngoài giảm tới 87% trong vài tháng sau khi áp dụng mức phí thường niên trước đó. Các ý kiến chỉ trích cảnh báo việc tăng phí H-1B sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến chương trình và kìm hãm đổi mới sáng tạo từ lao động nước ngoài. Tệ hơn, hệ thống thẻ xanh Mỹ tồn đọng nghiêm trọng: đến tháng 12/2025 có khoảng 1,26 triệu người đang chờ thẻ xanh việc làm ở các diện EB-1, EB-2, EB-3, tăng hơn 20% so với 2020. Gần 1 triệu người trong số đó là người Ấn Độ, chiếm khoảng 79% lượng hồ sơ chờ, với thời gian đợi EB-2 bị ước tính lên tới hàng trăm năm nếu luật không đổi. Đây không chỉ là câu chuyện của Ấn Độ, mà là lời cảnh báo cho mọi lao động kỹ thuật – kể cả người Việt – rằng trông chờ duy nhất vào lộ trình việc làm để ở lại Mỹ ngày càng rủi ro và thiếu chắc chắn.
Visa B1/B2: du lịch, công tác không còn là thủ tục “nhẹ nhàng”
Đối với số đông người Việt, chính sách visa Mỹ 2026 thể hiện rõ nhất qua việc xin visa B1/B2 để du lịch, công tác hoặc thăm thân. Kế hoạch thu hồi khoảng 200.000 visa B1, B2 cấp trong giai đoạn 2016–2026 nhắm vào nhóm có liên quan đến hồ sơ tị nạn, nhưng tâm lý lo lắng thì lan rộng tới mọi đương đơn Việt. Thực tế, hồ sơ B1/B2 hợp lệ vẫn được đặt lịch và xét duyệt, song lịch hẹn hạn chế hơn và quy trình kiểm tra được đánh giá là chặt chẽ hơn trước. Điều đó buộc người xin visa phải thay đổi cách tiếp cận: không thể trông cậy vào dịch vụ "bao đậu", không dùng giấy tờ giả; thay vào đó phải chứng minh mục đích chuyến đi, kế hoạch quay lại Việt Nam rõ ràng, đi kèm lịch trình và năng lực tài chính hợp lý, nguồn tiền minh bạch và có thể giải trình. Những thay đổi này là tín hiệu rõ ràng rằng Mỹ muốn sàng lọc dựa trên tổng thể hoàn cảnh chứ không chỉ vài giấy tờ cơ bản.
EB-5: lối đi định cư còn mở, nhưng không dành cho mọi nhà
Trong bối cảnh các diện du học và lao động kỹ thuật ngày càng nhiều rào cản, định cư EB-5 nổi lên như một lộ trình vẫn còn khả thi cho nhóm gia đình Việt có tiềm lực đầu tư. Chương trình định cư EB-5 được lập ra để thu hút vốn nước ngoài và tạo việc làm cho lao động bản địa, cho phép nhà đầu tư cùng vợ/chồng và con dưới 21 tuổi nhận thẻ xanh có điều kiện 2 năm, sau đó là thẻ xanh vĩnh viễn 10 năm nếu đáp ứng tiêu chuẩn. Mỗi suất đầu tư bắt buộc phải tạo và duy trì tối thiểu 10 việc làm toàn thời gian cho người lao động Mỹ. Quyền lợi khi sở hữu thẻ xanh qua EB-5 gần tương đương công dân: tự do sinh sống, làm việc, học tập với học phí đại học như người bản xứ và cơ hội xin nhập quốc tịch sau 5 năm. Tuy nhiên, đây không phải con đường dễ dàng hay đại chúng: yêu cầu về vốn, nguồn tiền hợp pháp và thẩm định dự án rất khắt khe. Với những gia đình đủ điều kiện, EB-5 là chiến lược dài hạn đáng cân nhắc; với đa số còn lại, việc mơ một tấm thẻ xanh Mỹ đòi hỏi phải tìm các hướng đi khác thực tế hơn.
