Biểu tượng mới của Phú Quốc và tham vọng APEC
Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC 2027 tại Phú Quốc là công trình hội nghị quy mô hơn 152.000 m² sàn xây dựng, do Sun Group Phú Quốc làm chủ đầu tư, được thiết kế như điểm nhấn kiến trúc và hạ tầng để tổ chức các sự kiện cấp cao của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương, đồng thời tạo cú huých dài hạn cho du lịch và vị thế đảo ngọc trên bản đồ MICE khu vực. Đây không chỉ là thêm một khối bê tông bên bờ biển, mà là tuyên bố tham vọng: Phú Quốc muốn bước vào nhóm điểm đến hội nghị hàng đầu châu Á. Với tổng diện tích sàn khoảng 153.130 m², chiều cao gần 40m và cấu trúc một tầng hầm, ba đến bốn tầng nổi cùng tầng tum kỹ thuật, Trung tâm APEC 2027 được định vị ở nhóm dẫn đầu thế giới về công trình hội nghị. Cách tiếp cận “vượt chuẩn” cho thấy tư duy không chấp nhận vai trò phụ trong sân chơi APEC, mà muốn công trình trở thành “trái tim” kể câu chuyện bản lĩnh và khát vọng vươn mình của Phú Quốc.
Tiến độ thi công: cuộc chạy đua từng phần trăm
Nhịp độ tại Trung tâm APEC 2027 hiện ở mức “ba ca, bốn kíp” – hình ảnh rất rõ của một cuộc chạy đua với thời gian. Giữa kỳ nghỉ lễ 2/9, hàng nghìn kỹ sư, công nhân vẫn bám công trường để kịp tiến độ hoàn thiện, cho thấy áp lực từ mốc vận hành trước thềm hội nghị. Theo ông Hoàng Khắc Kỳ, Trưởng bộ phận xây dựng công trình, đến nay dự án đã hoàn thành 98% bê tông cốt thép và hơn 95% kết cấu thép chính, với mục tiêu xong mặt ngoài trong quý 4 năm nay và toàn bộ nội thất trong quý 1/2027. Đây là những con số ấn tượng nhưng cũng đặt ra câu hỏi: chúng ta đánh đổi điều gì cho tốc độ đó? Hệ mái uốn lượn lấy cảm hứng từ sóng biển Phú Quốc, sử dụng khoảng 12.000 tấn kết cấu thép với 13 nhịp chính và khoảng vượt 81m không cột – một lựa chọn kiến trúc dám chơi lớn, đồng nghĩa với yêu cầu thi công và an toàn lao động khắt khe hơn nhiều công trình thông thường. Nếu tiến độ là ưu tiên số một, thì chất lượng và an toàn phải là ưu tiên song hành, không thể đứng thứ hai.
Không gian bên trong: nâng tầm công trình hội nghị hay tham vọng quá đà?
Bên trong, Trung tâm APEC 2027 được thiết kế để vận hành những sự kiện ngoại giao, kinh tế, văn hóa khắt khe nhất, với tổng diện tích sàn khoảng 152.166 m², bốn tầng nổi và một tầng hầm. Khu triển lãm và hội nghị đa năng rộng 11.050 m², khoảng vượt nhịp 81m không cột, được giới chuyên gia APEC đánh giá là một trong những không gian hội nghị lớn và hiện đại bậc nhất suốt 33 kỳ Hội nghị lãnh đạo kinh tế APEC. Từ hơn 30 phòng họp đa năng trên tầng 2, khu hậu cần và ăn uống ở tầng 1, đến không gian họp chính khoảng 3.000 m² và khu dinner show 2.000 chỗ, mọi chi tiết đều cho thấy tham vọng đưa Phú Quốc hạ tầng hội nghị lên tầm thế giới. Hệ mái cong mềm, sảnh lớn tối giản vật liệu, ưu tiên ánh sáng tự nhiên thể hiện triết lý tiết chế để người tham gia tập trung vào nội dung hơn là phô trương hình thức. Câu hỏi đặt ra là: khi APEC kết thúc, công trình này có đủ sức hút để trở thành điểm đến thường xuyên của các sự kiện MICE khu vực, hay sẽ là một “siêu sân khấu” ít được dùng hết công suất?
Áp lực kép lên hạ tầng Phú Quốc và bài toán an toàn giao thông
Trong khi Trung tâm APEC 2027 và các công trình liên quan tăng tốc, hạ tầng Phú Quốc đang chịu áp lực kép: từ xe chở vật liệu xây dựng và từ dòng khách du lịch ngày càng đông. Trên các tuyến đường, xe tải, xe ben chở cát đá liên tục nối nhau giữa những dòng xe đưa đón du khách – hình ảnh không lạ với một đặc khu đang xây dựng hàng loạt công trình hội nghị và mở rộng sân bay quốc tế. Lưu lượng phương tiện tăng nhanh đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ để vừa bảo đảm thi công, vừa giữ an toàn cho người dân và du khách. Người dân địa phương lo lắng trước cảnh xe tải trọng lớn chạy liên tục trên đường hẹp; tài xế dịch vụ cũng chịu sức ép từ giao thông đông hơn, buộc phải tuân thủ quy định nghiêm ngặt. Chính quyền tăng cường tuần tra, xử lý vi phạm và chuẩn bị lắp đặt hệ thống camera thông minh trên địa bàn đặc khu – một tín hiệu tích cực, nhưng chưa đủ nếu không có sự phối hợp giữa lực lượng chức năng, doanh nghiệp vận tải và ý thức từng người tham gia giao thông. Một Phú Quốc phát triển nhanh cần những tuyến đường không chỉ đông đúc mà còn an toàn, nếu không, lợi ích từ APEC sẽ bị xói mòn bởi chi phí an toàn xã hội.
Tác động dài hạn đến du lịch và lựa chọn phía trước
APEC 2027 là cú hích, nhưng tương lai của Phú Quốc không thể gói gọn trong một kỳ hội nghị. Cùng với lượng du khách tăng, các công trình phục vụ APEC – từ Trung tâm APEC 2027, nhà biểu diễn đa năng đến mở rộng sân bay – đang tái định hình Phú Quốc hạ tầng theo hướng một điểm đến MICE và nghỉ dưỡng cao cấp. Khi Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC chính thức đi vào hoạt động, đây có thể trở thành công trình kiến tạo vị thế mới cho đảo ngọc, giúp nơi đây sẵn sàng đón các hội nghị, triển lãm và sự kiện MICE quy mô lớn của khu vực và thế giới. Nhưng tác động tích cực đó chỉ bền vững nếu đi cùng bài toán quy hoạch giao thông, năng lực đón khách và bảo vệ môi trường đảo. Lựa chọn phía trước khá rõ: hoặc Phú Quốc biến APEC thành bệ phóng để nâng cấp toàn diện hạ tầng và chất lượng sống, hoặc chấp nhận nguy cơ hạ tầng quá tải, du lịch giảm hấp dẫn vì kẹt xe, ô nhiễm và sự chênh lệch giữa các công trình hoành tráng với trải nghiệm đời thường của cư dân và du khách.
