Tám cây cầu và cuộc chạy đua xử lý điểm nghẽn
Các dự án cầu qua sông Hồng và sông Đuống là nhóm công trình giao thông trọng điểm Hà Nội đang triển khai để tăng kết nối giữa các khu vực và tạo thêm động lực phát triển kinh tế - xã hội. Chiều 29/10/2026, Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường chủ trì cuộc họp rà soát tiến độ đầu tư, xây dựng cả tám dự án: Tứ Liên, Ngọc Hồi, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Vân Phúc, Hồng Hà, Mễ Sở và Lệ Chi.
Thông điệp từ cuộc họp khá rõ: phần lớn mặt bằng đã được bàn giao, nên chậm trễ còn lại không thể tiếp tục được giải thích bằng những vướng mắc chung chung. Thành phố yêu cầu sở, ngành, địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu tập trung xử lý tồn tại, tăng tốc thi công và phấn đấu hoàn thành theo kế hoạch. Trọng tâm là di dời hạ tầng kỹ thuật ngầm, nổi và giải phóng mặt bằng bổ sung. Đây là những đầu việc ít tạo hình ảnh ấn tượng, nhưng nếu không xử lý dứt điểm thì công trường vẫn có thể bị nghẽn.
Ý nghĩa của tiến độ không chỉ nằm ở các mốc trên công trường. Khi cầu và đường kết nối hoàn thành đúng kế hoạch, người dân có thêm lựa chọn đi lại, doanh nghiệp thuận lợi hơn trong vận chuyển; thành phố cũng kỳ vọng các dự án góp phần giảm chi phí, hỗ trợ tăng trưởng giai đoạn 2026-2027.
Tiến độ nổi bật: Hồng Hà, Mễ Sở và Trần Hưng Đạo
Hồng Hà và Mễ Sở đang dẫn đầu về sản lượng, lần lượt đạt khoảng 53% và 50% giá trị hợp đồng. Các nhà đầu tư dự kiến thông xe kỹ thuật hai cầu vào tháng 7/2027; song song với cầu, các đoạn đường song hành và hạng mục kết nối trên địa bàn Hà Nội cũng đang được triển khai. Đây là hai dự án có tiến độ sáng nhất trong nhóm, nhưng mốc thông xe vẫn phụ thuộc vào việc giữ nhịp thi công và hoàn tất các phần kết nối.
Cầu Trần Hưng Đạo đạt khoảng 45% giá trị hợp đồng, với 28 mũi thi công. Mặt bằng cơ bản đã bàn giao, song việc di chuyển đường điện, trạm biến áp, nhà chờ xe buýt và các công trình kỹ thuật vẫn cần được xử lý. Tỷ lệ thi công cho thấy công trường đã vào guồng; điểm cần theo dõi là các hạng mục nằm ngoài phần kết cấu cầu có được phối hợp đủ nhanh hay không.
Vân Phúc đạt khoảng 35% với tám mũi thi công, nhưng còn thủ tục giải phóng mặt bằng bổ sung và 15 vị trí hạ tầng kỹ thuật cần di dời. Thành phố yêu cầu giải quyết dứt điểm các tồn tại về mặt bằng và hạ tầng còn lại trước ngày 15/11. Mốc này biến yêu cầu tăng tốc thành một hạn chót cụ thể, thay vì lời thúc giục thiếu thời điểm kiểm chứng.
Tứ Liên và Ngọc Hồi: mặt bằng không đồng nghĩa hết vướng
Cầu Tứ Liên đã được bàn giao cơ bản 100% mặt bằng; 15 mũi thi công đang hoạt động, sản lượng đạt khoảng 25% giá trị hợp đồng. Dự án đặt mục tiêu đạt khoảng 35-40% vào cuối năm 2026, nhưng còn vướng di chuyển đường điện cao thế, trạm biến áp, hệ thống cấp nước và thông tin liên lạc. Thành phố yêu cầu xử lý các hộ dân còn vướng tại khu vực cầu trước ngày 10/11, đồng thời khẩn trương hoàn tất việc di dời điện, nước và hạ tầng kỹ thuật.
Cầu Ngọc Hồi cho thấy vì sao tiến độ liên tỉnh cần cơ chế phối hợp rõ ràng. Phía Hà Nội cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng, còn phía Hưng Yên khoảng 0,22 ha đất, một số ngôi mộ và hạ tầng kỹ thuật cần di chuyển. Trên công trường có khoảng 20 mũi thi công, sản lượng đạt 25,5%; mục tiêu đến cuối năm 2026 là khoảng 35%. Thành phố dự kiến gửi văn bản và trao đổi trực tiếp với lãnh đạo tỉnh Hưng Yên để thúc xử lý, phấn đấu hoàn thành các nhiệm vụ liên quan trước ngày 15/11.
Với cả cầu Tứ Liên lẫn cầu Ngọc Hồi, tỷ lệ mặt bằng đã bàn giao không phản ánh đầy đủ khả năng thi công: một tuyến điện hoặc hệ thống cấp nước chưa di dời vẫn có thể cản trở cả dây chuyền. Vì vậy, đo tiến độ bằng khối lượng xây lắp thôi là chưa đủ; năng lực phối hợp xử lý hạ tầng mới là phép thử thực tế.
Thượng Cát, Lệ Chi và phần việc phải chốt
Cầu Thượng Cát đã có mặt bằng giai đoạn đầu, nhưng điều chỉnh dự án khiến công trình cần bổ sung khoảng 1,77 ha đất. Nhà thầu triển khai 11 mũi thi công, sản lượng đạt khoảng 20% giá trị hợp đồng. Đây là dự án cần theo sát cả khâu hoàn tất đất bổ sung lẫn khả năng duy trì nhịp thi công; nếu một trong hai chậm, lợi thế từ mặt bằng ban đầu sẽ nhanh chóng mất đi.
Ở cầu Lệ Chi, thuộc tuyến kết nối Gia Bình, việc thu hồi đất và bàn giao mặt bằng tại các xã Thuận An, Phù Đổng cơ bản hoàn thành. Các đơn vị vẫn đang di chuyển đường điện trung thế, hạ thế và hệ thống thông tin liên lạc. Cùng với các dự án khác, phần việc này nằm trong yêu cầu hoàn tất di dời hạ tầng và giải phóng mặt bằng còn lại trước ngày 15/11.
Hà Nội có lý do để thúc tiến độ: tám cây cầu sẽ tăng khả năng kết nối và hỗ trợ phát triển kinh tế, nhưng lời hứa hoàn thành chỉ đáng tin khi các hạn chót về mặt bằng và hạ tầng được thực hiện. Việc ưu tiên tháo gỡ từng điểm nghẽn cụ thể — thay vì chỉ yêu cầu nhà thầu làm nhanh hơn — là hướng đi đúng. Kết quả cần được đánh giá bằng công trường thông suốt và các hạng mục kết nối hoàn chỉnh, không chỉ bằng tỷ lệ sản lượng.
