Điện gió Cần Thơ: từ kế hoạch biển đến tham vọng trung tâm năng lượng
Điện gió Cần Thơ là chiến lược phát triển hạ tầng năng lượng xanh quy mô lớn tại một đô thị trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long, dựa trên lợi thế khí hậu vùng biển, định hướng quy hoạch điện quốc gia và mục tiêu trở thành đầu mối năng lượng tái tạo Đông Nam Á trong những thập kỷ tới, gắn với 21 dự án điện gió công suất hàng nghìn MW và mạng lưới công nghiệp biển đi kèm. Điểm mấu chốt của câu chuyện này là: Cần Thơ không chỉ làm điện gió để đủ điện, mà đang dùng năng lượng gió như đòn bẩy tái cấu trúc nền kinh tế biển. Khi ông Lê Công Lý ký kế hoạch phát triển kinh tế biển đến 2030, tầm nhìn 2045, điện gió được đặt ở vị trí trung tâm, với mục tiêu triển khai 21 dự án công suất gộp 2.390,2 MW theo Quy hoạch điện VIII sửa đổi. Đây là bước chuyển từ tư duy “điện cho địa phương” sang “hạ tầng năng lượng xanh phục vụ cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long”.
19 dự án, hơn 3,5 tỷ USD: quy mô đủ lớn để tạo cực năng lượng mới
Con số 19 dự án điện gió quy mô lớn với tổng vốn đầu tư hơn 92.000 tỉ đồng cho thấy Cần Thơ đang chơi ở hạng nặng của năng lượng tái tạo Đông Nam Á. Nếu được triển khai đúng tiến độ, đây không chỉ là vài cánh quạt tua bin gió 200 MW rải rác ven biển, mà là một hệ sinh thái năng lượng mới có khả năng đảm bảo nguồn cung điện ổn định, an toàn và ưu tiên nguồn tái tạo. Theo kế hoạch, đến năm 2030 thành phố hướng tới 21 dự án điện gió với tổng công suất 2.390,2 MW – một con số đủ để định vị Cần Thơ là “trạm biến áp” xanh của cả vùng. Quan điểm nên nhấn mạnh là: với quy mô đầu tư như vậy, điện gió không thể chỉ được xem là dự án ngành điện, mà là hạ tầng kinh tế – xã hội, kéo theo cả cảng biển, luyện kim, đóng tàu và khai thác vật liệu san lấp phục vụ hạ tầng giao thông trong toàn Đồng bằng sông Cửu Long.
Phú Cường 1A–1B: 25 tua bin Trung Quốc và bài toán hợp tác công nghệ
Trong số các dự án điện gió Cần Thơ, cụm Phú Cường 1A và 1B là minh họa rõ nhất cho chiến lược hợp tác công nghệ quốc tế của thành phố. Nhà sản xuất tua bin gió Trung Quốc Envision Energy vừa công bố sẽ cung cấp 25 tua bin gió cho dự án gần bờ này do REE Energy đầu tư tại TP Cần Thơ. Tổng công suất đạt 200 MW, sử dụng dòng tua bin EN-226/8.X YE được thiết kế cho điều kiện gió thấp đến trung bình ở ven biển Việt Nam và Đông Nam Á. Theo Envision Energy, đây là dự án điện gió lớn nhất của doanh nghiệp này tại Việt Nam, đồng thời là dự án gần bờ ở nước ngoài có quy mô lớn nhất mà công ty từng triển khai. Điểm đáng chú ý là cụm nhà máy Phú Cường 1A và 1B khởi công tháng 5/2026, tổng vốn đầu tư 9.139 tỉ đồng và dự kiến từ năm 2028 sẽ đóng góp khoảng 200 tỉ đồng mỗi năm vào ngân sách thành phố. Sự lặp lại hợp tác REE – Envision sau cụm dự án điện gió Vĩnh Long 128 MW cho thấy Cần Thơ đang chọn con đường xây dựng năng lực nội địa thông qua chuyển giao công nghệ tua bin gió thay vì nhập khẩu rời rạc.
Lợi thế Đồng bằng sông Cửu Long: khí hậu gió và cửa ngõ kinh tế biển
Không phải ngẫu nhiên một đô thị sông nước như Cần Thơ lại mơ trở thành trung tâm năng lượng tái tạo Đông Nam Á. Vị trí địa lý ở Đồng bằng sông Cửu Long mang lại dải bờ biển, vùng nước nông và chế độ gió thấp đến trung bình ổn định – đúng với điều kiện thiết kế của các tua bin EN-226/8.X YE mà dự án Phú Cường sử dụng. Những cánh đồng điện gió trong vùng Mekong đã cho thấy tiềm năng khí hậu đặc thù cho phát triển năng lượng gió. Tham vọng điện gió gắn chặt với kế hoạch phát triển kinh tế biển: Cần Thơ hướng đến san lấp ngoài khơi, xây dựng cảng Trần Đề, phát triển luyện kim, đóng tàu và khai thác cát biển hiệu quả hơn để phục vụ các dự án hạ tầng, bao gồm tuyến cao tốc toàn vùng. Khi điện gió được tích hợp vào chuỗi hạ tầng biển như vậy, nó không còn là dự án đơn lẻ mà trở thành nền tảng cho cả không gian kinh tế mới ở cửa ngõ hạ lưu sông Mekong.
Từ tua bin gió 200 MW đến hạ tầng năng lượng xanh của cả vùng
Điểm mạnh nhất của chiến lược điện gió Cần Thơ là cái nhìn dài hạn về hạ tầng năng lượng xanh. Các lô thiết bị đầu tiên cho Phú Cường 1A–1B sẽ được bàn giao từ quý II/2027, mục tiêu hoàn thành năm 2027 và bắt đầu tạo nguồn thu ngân sách từ 2028. Trong khi đó, toàn thành phố đặt mục tiêu hoàn tất 21 dự án điện gió đến 2030 theo Quy hoạch điện VIII sửa đổi. Điều này thể hiện sự chủ động nắm lấy xu hướng năng lượng tái tạo thay vì chờ đợi luồng đầu tư tự phát. Quan điểm nên được khẳng định là: nếu Cần Thơ xây dựng được một hệ thống điện gió đồng bộ – từ tua bin gió 200 MW đến lưới truyền tải, cảng biển và công nghiệp phụ trợ – thì thành phố không chỉ có nguồn điện sạch, mà còn có “tài sản chiến lược” để thu hút các ngành cao hơn như dữ liệu, chế biến sâu nông sản và logistic xanh. Kết luận ở đây khá rõ: năng lượng gió đang trở thành ngôn ngữ mới của phát triển vùng, và Cần Thơ đang cố gắng nói trôi chảy ngôn ngữ đó trước khi những trung tâm khác trong khu vực làm được điều này.
