Từ “công trình để bán” đến không gian sống bền vững có giá trị lâu dài
Kiến trúc bền vững trong phát triển bất động sản là cách quy hoạch, thiết kế và vận hành công trình để vừa đáp ứng nhu cầu không gian sống hiện đại, vừa cân bằng với thiên nhiên, cộng đồng và bản sắc nơi chốn, qua đó tạo ra giá trị lâu dài cho nhiều thế hệ cư dân chứ không chỉ cho giai đoạn bán hàng và khai thác ban đầu. Ở Việt Nam, hai sự kiện HAUS Community Summit 2026 tại TP.HCM và Diễn đàn “Kiến trúc & Doanh nghiệp đồng hành kiến thiết tương lai” của Hội Kiến trúc sư Việt Nam tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội đã làm rõ một thực tế: thời của bất động sản chỉ chú trọng tốc độ và hiệu quả ngắn hạn đang đi qua. Khi nguồn cung phục hồi nhưng tỷ lệ hấp thụ tại Hà Nội quý II chỉ đạt 68% so với mức thường xuyên vượt 90% giai đoạn 2024-2025, thị trường gửi đi tín hiệu rõ ràng: khách hàng bắt đầu chọn lọc, ưu tiên những dự án có tầm nhìn dài hạn, bản sắc rõ ràng và trải nghiệm sống nhất quán theo thời gian.
HAUS Community Summit: bài học từ quy hoạch, kiến trúc, nội thất đến vận hành
Điểm nổi bật của HAUS Community Summit 2026 là cách sự kiện được mô phỏng như một lớp học “Back to School”, nơi các chuyên gia quốc tế dùng kinh nghiệm quy hoạch, thiết kế kiến trúc, nội thất và vận hành để bàn giải pháp phát triển bất động sản tại Việt Nam. Ông Carlo Negri từ Sweco phân tích vai trò quy hoạch giúp đô thị dung hòa con người, thiên nhiên và khả năng thích ứng qua nhiều thế hệ – nền tảng cốt lõi của kiến trúc bền vững chứ không phải vài mảng cây trang trí. Ở lớp thiết kế, ông Byunghwa Kim (Kengo Kuma & Associates) nhấn mạnh triết lý đối thoại với thiên nhiên, vật liệu và văn hóa bản địa, cho thấy không gian sống hiện đại hoàn toàn có thể gắn chặt với bản sắc địa phương. Các chuyên gia nội thất như Akira Kita, Tomas Jaramillo (1508 London) bàn về nghệ thuật cá nhân hóa, trong khi ông Alex Haddock (1010 Origin) cho thấy nếu hệ thống vận hành được thiết kế tốt, trải nghiệm cư dân và các mô hình câu lạc bộ tư nhân tuyển chọn sẽ được duy trì ổn định trong suốt vòng đời dự án.
Từ diễn đàn của Hội Kiến trúc sư: kiến trúc phải tính cả vòng đời công trình
Tại Hà Nội, Diễn đàn “Kiến trúc & Doanh nghiệp đồng hành kiến thiết tương lai” diễn ra ngày 9/9 trong khuôn khổ Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Kiến trúc sư Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026–2031. Đây không phải buổi nói chuyện học thuật thuần túy mà là nơi kiến trúc sư, nhà tư vấn, chủ đầu tư, doanh nghiệp vật liệu cùng thảo luận cách kiến trúc tạo giá trị cho đô thị, cộng đồng và tương lai, chứ không chỉ cho một bảng dự toán. Tham luận của CDC chỉ ra 5 cặp thách thức mà kiến trúc sư phải giải quyết: kinh tế – chất lượng; tốc độ – bền vững; toàn cầu – bản sắc; công nghệ – con người; phát triển – trách nhiệm. Câu hỏi quen thuộc “phương án này làm tăng bao nhiêu chi phí?” được đề nghị thay bằng “thiết kế này tạo thêm bao nhiêu giá trị?”. Khi kiến trúc, cảnh quan, kết cấu, cơ điện và dự toán được phối hợp từ đầu, kiến trúc bền vững không còn đối lập với hiệu quả kinh tế mà trở thành công cụ nâng giá trị vòng đời công trình – đúng điều thị trường đang thiếu.
Kiến trúc gắn với vùng đất, cộng đồng và hệ sinh thái doanh nghiệp
Một điểm đáng chú ý từ diễn đàn của Hội kiến trúc sư là cách các ví dụ thực tiễn như Flamingo Đại Lải Resort và Flamingo Heritage Tân Trào được dùng để chứng minh: nếu kiến trúc hòa vào cảnh quan, tôn vinh văn hóa vùng đất và kết nối với đời sống cộng đồng, công trình có thể trở thành động lực phát triển chứ không chỉ là điểm đến lưu trú. Flamingo khái quát mối quan hệ ba chủ thể: kiến trúc sư với tri thức – sáng tạo – nghề nghiệp; vùng đất với sinh thái – văn hóa – con người; doanh nghiệp với khát vọng – nguồn lực – trách nhiệm. Khi ba yếu tố này cộng sinh, không gian sống hiện đại có thể đồng thời là nơi chốn kể câu chuyện di sản, tạo việc làm, nuôi dưỡng bản sắc và giữ chân cư dân qua thời gian. Ngược lại, nếu doanh nghiệp xem thiết kế là chi phí cần cắt giảm, còn kiến trúc sư đứng ngoài bài toán vận hành, những dự án mới sẽ tiếp tục lặp lại mô hình tiêu thụ đất đai mà không tạo thêm tầng giá trị nào cho xã hội.
Đồng hành kiến trúc sư – doanh nghiệp: điều kiện tiên quyết để kiến trúc Việt Nam có giá trị lâu dài
Cả Summit tại TP.HCM lẫn diễn đàn ở Hà Nội đều dẫn tới một kết luận chung: nếu vẫn giữ quan hệ “bên thuê – bên làm” giữa chủ đầu tư và kiến trúc sư, thị trường khó có thể tạo ra những không gian sống bền vững và giá trị lâu dài cho thế hệ tương lai. Diễn đàn nhấn mạnh cần vượt khỏi mô hình “bên thiết kế – bên đầu tư”, hướng tới quan hệ đối tác cùng kiến tạo, nơi doanh nghiệp coi thiết kế là khoản đầu tư dài hạn và kiến trúc sư tham gia sâu từ giai đoạn xác định giá trị, không chỉ khi vẽ mặt bằng. Trong bối cảnh khách hàng hiện đại ngày càng tìm kiếm nơi sống kết nối với thiên nhiên, có bản sắc riêng và duy trì chất lượng trải nghiệm dài lâu, những doanh nghiệp dám hợp tác bình đẳng với kiến trúc sư, tôn trọng tri thức chuyên môn và chấp nhận đầu tư cho hệ thống vận hành sẽ là nhóm dẫn dắt cuộc chơi mới. Tương lai của kiến trúc Việt Nam, vì thế, phụ thuộc vào việc chúng ta chọn đứng về phía tiến độ ngắn hạn hay về phía trách nhiệm dài hạn với đô thị và cộng đồng.
