Từ “điểm nghẽn logistics” đến chiến lược tối ưu chuỗi cung ứng
Thanh Hóa tháo gỡ điểm nghẽn logistics là quá trình tỉnh tập trung nhận diện, xử lý những nút thắt về hạ tầng, thủ tục và năng lực tổ chức đang kìm hãm việc luân chuyển hàng hóa, nhằm tối ưu hóa chuỗi cung ứng Thanh Hóa, rút ngắn thời gian đưa nguồn lực vào sản xuất và nâng sức cạnh tranh của nền kinh tế địa phương.
Thanh Hóa không còn đặt bài toán phát triển ở chỗ “tìm thêm bao nhiêu nguồn lực”, mà ở việc dùng nhanh hơn, hiệu quả hơn chính những gì đang có. Câu hỏi mà lãnh đạo tỉnh tự đặt ra là: nguồn lực đang bị nghẽn ở đâu và làm sao chuyển hóa thành tăng trưởng nhanh hơn. Câu trả lời không phải là thêm dự án giấy hay thêm quy hoạch, mà là mở khóa các nút thắt logistics và thực thi. Trong 8 tháng đầu năm, sản xuất công nghiệp vẫn tăng hơn 11% so với cùng kỳ, nhưng mục tiêu tăng trưởng GRDP yêu cầu cú hích mạnh hơn từ chuỗi cung ứng và các dự án công nghiệp quy mô lớn.
Tháo Thanh Hóa logistics bottleneck: đánh thức đất, vốn và công suất
Nhìn vào bức tranh logistics Thanh Hóa, nghịch lý rất rõ: có khu kinh tế Nghi Sơn, cảng biển nước sâu, quỹ đất và hàng hóa lớn nhưng một lượng hàng khổng lồ vẫn chảy qua hệ sinh thái logistics ngoài tỉnh, đặc biệt là Hải Phòng. Điểm nghẽn không chỉ là đường, cảng hay kho, mà là cả cấu trúc thị trường khi phần lớn giao dịch theo điều kiện FOB, khiến doanh nghiệp logistics nội tỉnh bị bó lại ở khâu vận chuyển đường bộ. Đây là “Thanh Hóa logistics bottleneck” đúng nghĩa.
Tỉnh đã rà soát 303 dự án tồn đọng, kéo dài, vướng mắc để tập trung xử lý. Kết quả, đến hết tháng 8, đã tháo gỡ dứt điểm 287 dự án, giải phóng hơn 236.600 tỷ đồng vốn đầu tư và gần 2.000 ha đất. “Việc tháo gỡ không tạo thêm đất và vốn, nhưng đánh thức đất và vốn đang bị đóng lại”. Nói cách khác, tối ưu hóa logistics bắt đầu từ việc giải tỏa các điểm nghẽn thể chế và thực thi để dòng vốn, dòng đất, dòng hàng cùng được khai thông, thay vì để chúng mắc kẹt trên giấy.
Đẩy nhanh dự án công nghiệp Thanh Hóa để củng cố chuỗi cung ứng
Nếu logistics là huyết mạch, thì các dự án công nghiệp Thanh Hóa là những “trái tim” bơm giá trị cho chuỗi cung ứng Thanh Hóa. Trong danh mục 51 dự án trọng điểm phấn đấu hoàn thành, đã có 27 dự án đi vào hoạt động với tổng vốn đầu tư 29.300 tỷ đồng. Đến cuối năm, địa phương dự kiến đón thêm 22 dự án công nghiệp mới với tổng vốn 50.232 tỷ đồng. Đây không chỉ là những con số đẹp trong báo cáo mà là thước đo năng lực sản xuất mới được đưa vào nền kinh tế.
Chiến lược của tỉnh là khai thác tối đa công suất hiện hữu, đồng thời khẩn trương đưa các dự án công nghiệp quy mô lớn vào vận hành để bảo vệ và đẩy đà tăng trưởng. Tuy nhiên, nếu các dự án lớn phát triển mà phần lớn đầu vào, dịch vụ hỗ trợ và giá trị gia tăng vẫn nằm ngoài doanh nghiệp địa phương, hiệu ứng lan tỏa sẽ bị hạn chế. Vì vậy, tối ưu hóa logistics phải đi cùng việc kéo các mắt xích cung ứng – từ nguyên liệu, dịch vụ kỹ thuật đến phân phối – bám sát nhà máy, hình thành những cụm liên kết công nghiệp – logistics gắn chặt với Nghi Sơn.
Tối ưu hóa logistics: từ cải cách “6 rõ” đến hệ sinh thái Nghi Sơn
Điểm nghẽn khó thấy nhất trong Thanh Hóa logistics bottleneck là năng lực tổ chức thực hiện. Một hồ sơ đi qua nhiều cơ quan mà không rõ đầu mối, thời hạn, sản phẩm thì khó tránh chậm trễ. Tỉnh đã áp dụng nguyên tắc “6 rõ” – rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ sản phẩm – để chuyển từ quản lý quá trình sang quản trị kết quả. Kết quả, việc tái cấu trúc 22 nhóm thủ tục đất đai giúp thời gian tuân thủ bình quân giảm từ 16,05 xuống 7,04 giờ mỗi hồ sơ, chi phí tuân thủ giảm khoảng 114,2 tỷ đồng mỗi năm.
Trên nền cải cách đó, Thanh Hóa đang hiện thực hóa đề án phát triển dịch vụ logistics, chuẩn bị nghị quyết chuyên đề mới với cơ chế hỗ trợ vận tải biển và mời gọi các tập đoàn logistics đa quốc gia. Mục tiêu cốt lõi là kéo nguồn hàng về Cảng Nghi Sơn, xây dựng gói dịch vụ tích hợp để tối ưu hóa chi phí logistics cho chuỗi cung ứng địa phương. Cảng biển phải kết nối hiệu quả với đường bộ, đường sắt, kho vận, khu công nghiệp và hạ tầng số. Khi Nghi Sơn – cảng biển – logistics – công nghiệp được phát triển như một hệ sinh thái thống nhất, lợi thế cảng nước sâu mới thực sự biến thành lợi thế cạnh tranh của tỉnh.
Nâng tầm cạnh tranh khu vực: từ tăng trưởng nhanh đến tăng trưởng chất lượng
Sản xuất công nghiệp tăng hơn 11% trong 8 tháng, GRDP 6 tháng đầu năm tăng 7,21%, trong đó công nghiệp – xây dựng tăng 9,67% là những con số rất đáng chú ý. Nhưng cuộc chơi mới không dừng ở tăng trưởng hai chữ số, mà ở chất lượng tăng trưởng: năng suất lao động, thời gian từ quyết định đầu tư đến vận hành, tỷ lệ đất công nghiệp thực sự được sử dụng, chi phí logistics và mức độ tham gia của doanh nghiệp địa phương vào chuỗi cung ứng.
Việc tỉnh biến nghị quyết về chuyển đổi mô hình tăng trưởng sang dựa trên năng suất, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo thành hành động trên công trường là tín hiệu quan trọng. Sự xuất hiện của các cỗ máy công nghiệp mới không chỉ tăng năng lực sản xuất mà còn kích hoạt lực hấp dẫn đầu tư, mở rộng xuất khẩu. Đồng thời, theo định hướng nghị quyết, UBND tỉnh ráo riết thực hiện đề án logistics và chuẩn bị cơ chế mới để tối ưu hóa logistics, giảm chi phí chuỗi cung ứng Thanh Hóa. Nếu giữ vững kỷ luật thực thi và bám sát “KPI chất lượng tăng trưởng”, Thanh Hóa hoàn toàn có cơ hội nâng tầm cạnh tranh trong khu vực, không phải bằng ưu đãi ngắn hạn, mà bằng một hệ sinh thái logistics – công nghiệp vận hành thông suốt và hiệu quả.
