Tháo gỡ điểm nghẽn: từ khẩu hiệu đến các mốc tiến độ cụ thể
Chiến lược tăng tốc các dự án giao thông trọng điểm Quảng Trị và tuyến đường ven biển Quảng Ngãi đang xoay quanh việc tháo gỡ ba nút thắt cố hữu là giải phóng mặt bằng dự án, bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng và tăng năng lực thi công của nhà thầu, với mục tiêu không chỉ kịp tiến độ giải ngân vốn đầu tư công mà còn sớm hình thành trục kết nối mới cho miền Trung. Tại Quảng Trị, các dự án giao thông trọng điểm được xác định là nhiệm vụ trọng tâm gắn với kế hoạch giải ngân năm 2026, nên tinh thần chỉ đạo “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ” không còn là lời nhắc chung chung mà đã được cụ thể hóa thành từng mốc km, từng hạng mục phải hoàn thành trên công trường. Điều này cho thấy lãnh đạo địa phương đã chấp nhận đi vào chi tiết, thay vì trông chờ tiến độ tự cải thiện theo thời gian.
QL15D ở Quảng Trị: ưu tiên mặt bằng sạch để biến vốn đầu tư thành công trình
Ở Quảng Trị, dự án QL15D đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ - La Sơn dài 21,05km với tổng mức đầu tư 1.940 tỷ đồng đang là tâm điểm trong nhóm giao thông trọng điểm Quảng Trị. Điều đáng nói không phải là con số, mà là cách tỉnh này coi mặt bằng sạch là điều kiện tiên quyết để vốn đầu tư công chuyển hóa thành khối lượng thi công thực tế. Đến ngày 27-8, lũy kế giải ngân dự án đạt 44,63%, nhưng tiến độ vẫn bị “ghì chân” bởi một số đoạn chưa thống nhất phương án bồi thường ở Mỹ Thủy và hơn 2km còn vướng ở Diên Sanh. Việc giao cho UBND các xã làm chủ đầu tư các dự án thành phần giải phóng mặt bằng, cùng yêu cầu xác định rõ trách nhiệm từng trường hợp cụ thể, là lựa chọn mang tính thực dụng: đưa quyền và nghĩa vụ về đúng nơi gần dân nhất, qua đó rút ngắn thời gian thương lượng và xử lý tranh chấp.
Tuyến ven biển Dung Quất - Sa Huỳnh: Quảng Ngãi không thể để một dự án 5.600 tỷ kéo dài mãi
Tại Quảng Ngãi, tuyến đường ven biển Dung Quất - Sa Huỳnh dài 109km, nằm trong quy hoạch tuyến đường ven biển Việt Nam với tổng vốn khoảng 5.600 tỷ đồng, đã quá đủ lâu để mang tiếng “dự án trọng điểm nhưng dang dở” nếu không có bước chuyển mạnh về tiến độ. Giai đoạn IIb đã bàn giao mặt bằng 88% và thực hiện 90% giá trị hợp đồng; giai đoạn IIa, thành phần 1 đạt 90% chiều dài mặt bằng, khối lượng thi công lên tới 91%, hoàn thành thảm bê tông nhựa 11,4/13,28km tương đương 85% tuyến. "Dự kiến đến ngày 30/9/2026, dự án được bàn giao 100% mặt bằng sạch để tổ chức thi công, hoàn thành công trình trong 3 tháng cuối năm" là tuyên bố đầy sức nặng, đồng thời là cam kết chính trị buộc hệ thống phải xử lý dứt điểm 12 hộ ở Đông Sơn chưa chấp nhận phương án bồi thường. Không có mặt bằng liên tục, mọi kế hoạch tăng ca, tăng mũi thi công chỉ là lý thuyết.
Những dự án dang dở và áp lực hoàn thành: Hoàng Sa - Dốc Sỏi là phép thử
Nếu tuyến đường ven biển Dung Quất - Sa Huỳnh là hình ảnh của một dự án đang vào giai đoạn nước rút, thì Đường Hoàng Sa - Dốc Sỏi lại cho thấy điều gì xảy ra khi điểm nghẽn mặt bằng không được xử lý sớm. Dù đã bàn giao 86,2% mặt bằng và giá trị thi công mới đạt 961/2.382 tỷ đồng, tức 40,3% giá trị xây lắp hợp đồng, công trình vẫn bị kéo chậm bởi hiện tượng mặt bằng bàn giao không liên tục, thiếu đường công vụ để triển khai đồng loạt các hạng mục. Việc Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu tập trung xử lý dứt điểm các vướng mắc bồi thường, giải phóng mặt bằng không chỉ nhằm cứu một dự án, mà còn là thông điệp: tỉnh sẽ không chấp nhận thêm bất kỳ "dự án trọng điểm dang dở" nào chỉ vì những điểm nghẽn hạ tầng đã được gọi tên nhưng chậm được giải quyết. Nếu Hoàng Sa - Dốc Sỏi không tăng tốc, khả năng cả kế hoạch giao thông trọng điểm của Quảng Ngãi bị ảnh hưởng là điều có thể dự báo.
Chiến lược tập trung: ba mũi giáp công để bảo đảm tiến độ
Điểm chung trong cách Quảng Trị và Quảng Ngãi tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng nằm ở chiến lược ba mũi giáp công: giải phóng mặt bằng, bảo đảm vật liệu và nâng năng lực thi công. Một mặt, lãnh đạo hai tỉnh yêu cầu Trung tâm Phát triển quỹ đất và các địa phương giải quyết dứt điểm các trường hợp đã phê duyệt phương án bồi thường nhưng chưa nhận tiền, chưa bàn giao mặt bằng, kèm theo mốc thời gian cụ thể như hạn 15/9 hay mục tiêu hoàn tất GPMB trong tháng 9-10/2026. Mặt khác, các ban quản lý dự án được giao nhiệm vụ rà soát, điều chỉnh tiến độ chi tiết theo từng đoạn tuyến, tổ chức thi công tăng ca, bố trí nhiều mũi, huy động tối đa nhân lực và thiết bị để bù khối lượng chậm. Cuối cùng, yêu cầu bảo đảm nguồn vật liệu, nhất là đất đắp cho các tuyến ven biển và QL15D, cho thấy hai tỉnh đã nhìn đúng vào “điểm nghẽn số 2” sau mặt bằng. Khi cả ba mắt xích cùng được siết lại, mục tiêu hoàn thành các công trình trọng điểm theo kế hoạch đề ra trở nên khả thi hơn, nhưng vẫn đòi hỏi quyết tâm duy trì liên tục, không để ý chí chính trị dừng lại ở các cuộc kiểm tra hiện trường.
